Jednak nie tylko piwem Czechy stoj\u0105, a w\u0142a\u015bciwie, powinnam napisa\u0107: Republika Czeska. Republika dzieli si\u0119 bowiem historycznie na trzy regiony: Czechy, \u015al\u0105sk Czeski i Moraw<\/a>y. W tych ostatnich, co mo\u017ce wyda\u0107 si\u0119 zaskakuj\u0105ce, celebruje si\u0119 du\u017co bardziej wino, ni\u017c piwo! Nie wierzycie? Poczytajcie artyku\u0142, kt\u00f3ry opowiada o historii uprawy wina na po\u0142udnie od Brna\u00a0<\/a>.<\/p>\n Tak, tak, je\u015bli chodzi o Morawy, to s\u0142yn\u0105 one z produkcji wspania\u0142ego wina, dlatego je\u015bli zdarzy Wam si\u0119 zawita\u0107 do obecnej stolicy tego regionu, Brna<\/a>, nie zapomnijcie odwiedzi\u0107 vinoteky. <\/em>Je\u015bli chodzi o rodzaje wina i ca\u0142\u0105 jego kulturow\u0105 otoczk\u0119, na pewno zdob\u0119d\u0119 si\u0119 kiedy\u015b na d\u0142u\u017cszy wpis; do\u015b\u0107 wspomnie\u0107, \u017ce winobranie jest tu niemal (a mo\u017ce nawet bardziej!) \u015bwi\u0119towane, ni\u017c u nas 3 maja. [Edit<\/strong>: takie wpisy ju\u017c powsta\u0142y: czytajcie artyku\u0142 o tym, jak winno si\u0119 wino pi\u0107<\/a>, o morawskich hodach<\/a> lub bardziej og\u00f3lnie o kulturze picia w Czechach<\/a>, a tak\u017ce tutaj, je\u015bli wybieracie si\u0119 do Brna i chcecie czego\u015b dobrego si\u0119 napi\u0107!<\/a>]<\/p>\n No dobrze, je\u015bli ju\u017c popijemy, to nale\u017ca\u0142oby tak\u017ce co\u015b zje\u015b\u0107. O kuchni czeskiej w bardziej szczeg\u00f3\u0142owym wydaniu poczytacie tuaj<\/a> – dzi\u015b staram si\u0119 raczej stworzy\u0107 tak\u0105 stereotypow\u0105 map\u0119 skojarze\u0144, po kt\u00f3rej b\u0119dziemy w przysz\u0142o\u015bci wsp\u00f3lnie podr\u00f3\u017cowa\u0107 palcem i kolejne mity obala\u0107. Tak wi\u0119c – kuchnia. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, je\u015bli chodzi o produkty, to te najbardziej podstawowe s\u0105 bardzo do naszych podobne (nie mieszkamy przecie\u017c zbyt daleko!), z kilkoma znamiennymi wyj\u0105tkami. Co wi\u0119c wymieni\u0119 jednym tchem? T\u0142uszcz, kminek, rohliky,<\/em> papryk\u0119, wszelkiego rodzaju gulasze\u2026 i knedlik.<\/em> Ten ostatni wyst\u0119puje nie tylko w kojarzonej przez nas pyzo-podobnej postaci (*mam na my\u015bli pyz\u0119 w wersji pozna\u0144skiej<\/a>), ale tak\u017ce w wielu innych odmianach (knedliky<\/em> mog\u0105 by\u0107 dro\u017cd\u017cowe i na m\u0105ce, ale r\u00f3wnie dobrze mog\u0105 by\u0107 robione z… ziemniak\u00f3w).<\/p>\n Produkt\u00f3w typowych jest oczywi\u015bcie wi\u0119cej (a co ze sob\u0105 z nich z Czech przywie\u015b\u0107, przeczytacie tutaj<\/a>) – te powy\u017cej to te, kt\u00f3re jako pierwsze przychodz\u0105 do g\u0142owy. Je\u015bli wybieracie si\u0119 do naszych po\u0142udniowych s\u0105siad\u00f3w i zamierzacie rozsmakowa\u0107 si\u0119 w lokalnej kuchni (co polecam z ca\u0142ego serca, a o przyk\u0142adach takowej w Brnie mo\u017cecie poczyta\u0107 tutaj<\/a>), koniecznie zabierzcie ze sob\u0105 Rapacholin. I Ranigast. Oraz zapas czarnej herbaty na ukojenie \u017co\u0142\u0105dka po obfitych ucztach. Albo po prostu od razu zapodajcie sobie setk\u0119 \u015bliwowicy (kt\u00f3rej opr\u00f3cz wina na Morawach r\u00f3wnie\u017c nie brakuje!) i oddajcie si\u0119 w ramiona Orfeuszowi.<\/p>\n Czesi s\u0105 S\u0142owianami, to cz\u0119sto si\u0119 powtarza: nale\u017cymy do tej samej s\u0142owia\u0144skiej rodziny. To jednak spore uproszczenie! Czesi s\u0105 bowiem najbardziej zachodnimi <\/em>S\u0142owianami, jakich mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107. Je\u017cd\u017c\u0105 spokojnie. Szanuj\u0105 przepisy. Funkcjonuje u nich szacunek do policji, do pa\u0144stwa. Pa\u0144stwo o swoich obywateli dba (nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce zawsze, ale og\u00f3lnie r\u00f3\u017cnica jest zauwa\u017calna). To r\u00f3wnie\u017c temat sam w sobie, dzi\u015b tylko kr\u00f3tka pigu\u0142ka w ramach wst\u0119pu. Tak wi\u0119c Czesi to najbardziej niemieccy<\/em> S\u0142owianie<\/a>, jacy w Europie \u015arodkowo-Wschodniej istniej\u0105.<\/p>\n S\u0105 r\u00f3wnie\u017c ju\u017c du\u017co bardziej po\u0142udniowi<\/em> ni\u017c my. Republika Czeska le\u017cy jednak bli\u017cej Morza Czarnego i \u015ar\u00f3dziemnego i to czu\u0107; np. w podej\u015bciu do pracy. Spr\u00f3bujcie popracowa\u0107 z Czechami, a potem z Polakami. Zgadnijcie, kto robi du\u017co wi\u0119cej w du\u017co kr\u00f3tszym okresie czasu, a potem wychodzi z pracy du\u017co bardziej zestresowany i sfrustrowany. To oczywi\u015bcie moja subiektywna ocena (jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 twierdze\u0144 poni\u017cej i powy\u017cej), ale Czesi maj\u0105 w sobie <\/a>spok\u00f3j. <\/em>I to SPOK\u00d3J <\/em>pisany du\u017cymi literami. Nie zd\u0105\u017c\u0119 na autobus?\u2026 Nie szkodzi, pojedzie przecie\u017c nast\u0119pny. Poci\u0105g mi uciek\u0142? No, ale co za problem? Za chwil\u0119 jedzie nast\u0119pny. Nie martw si\u0119, to tylko p\u00f3\u0142 godziny sp\u00f3\u017anienia. Gdy teraz o tym my\u015bl\u0119, przychodzi mi do g\u0142owy, \u017ce by\u0107 mo\u017ce r\u00f3\u017cnica wynika z tego, \u017ce Polak wie, \u017ce nast\u0119pny autobus\/poci\u0105g\/dowolny \u015brodek lokomocji po prostu nie pojedzie (ach, nasze cudowne PKP\/MPK\/niepotrzebne skre\u015bli\u0107) i st\u0105d spina. Czech spokojnie usi\u0105dzie i z u\u015bmiechem na ustach poczeka na kolejne po\u0142\u0105czenie.<\/p>\n To wida\u0107 tak\u017ce w pracy i \u0142\u0105czy si\u0119 tak\u017ce z szokuj\u0105c\u0105 wr\u0119cz dla Polaka uprzejmo\u015bci\u0105, ale i wygod\u0105 \u017cycia codziennego<\/a>: bior\u0105c jako przyk\u0142ad \u010ceske Drahy<\/em>, tam klienta si\u0119 po prostu szanuje. W zwi\u0105zku z tym by\u0107 mo\u017ce naprawd\u0119 nie ma powod\u00f3w do stres\u00f3w.<\/a><\/p>\n Kolejnym mitem zwi\u0105zanym z Czechami jest sam j\u0119zyk: \u010destina. <\/em>Polacy uwielbiaj\u0105 prosi\u0107 Czech\u00f3w o wypowiedzenie kilku s\u0142\u00f3w, by potem rubasznie ob\u015bmia\u0107 s\u0142owa, kt\u00f3re w naszych uszach brzmi\u0105 niczym dzieci\u0119ce seplenienie. Co dziwne, reakcja jest ca\u0142kiem podobna w drug\u0105 stron\u0119 – dla Czech\u00f3w nasz j\u0119zyk r\u00f3wnie\u017c brzmi jak paplanina dziecka. A ju\u017c ca\u0142kiem histeryczne reakcje wywo\u0142uj\u0105 np. napisy wzd\u0142u\u017c dr\u00f3g: Pomoc drogowa <\/em>(*co w wolnym t\u0142umaczeniu na czeski mo\u017cna prze\u0142o\u017cy\u0107 na pomoc narkotykowa<\/em>; droga<\/em> to narkotyk). O j\u0119zyku czeskim pozytacie tutaj,<\/a> natomiast o moich osobistych przygodach pos\u0142ugiwania sie pi\u0119knym j\u0119zykiem czeskim, na przyk\u0142ad tutaj.<\/a><\/p>\n Pi\u0142ka no\u017cna? W temacie zbyt szeroko si\u0119 nie wypowiem, gdy\u017c specjalistk\u0105 nie jestem; do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce opr\u00f3cz pi\u0142ki no\u017cnej (kt\u00f3ra notabene <\/em>stoi na wysokim poziomie) Czechy zdecydowanie i absolutnie uwielbiaj\u0105 hokej. Nale\u017c\u0105 do \u015bwiatowej czo\u0142\u00f3wki; na Mistrzostwach \u015awiata 2015 (kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 w\u0142a\u015bnie w Czechach) zaj\u0119li 4 miejsce. Nie b\u0119d\u0119 mo\u017ce wdawa\u0107 si\u0119 w zbytnie szczeg\u00f3\u0142y; powiem tylko, \u017ce mania hokejowa dochodzi do tego stopnia, \u017ce podczas niekt\u00f3rych meczy brne\u0144skiej Komety w hospodach<\/em> podaje si\u0119 piwo koloru klubowego, czyli\u2026 niebieskie<\/a>.<\/p>\n \u017byj\u0105c w Republice – a tak\u017ce w jakimkolwiek kraju, kt\u00f3ry nie znajduje si\u0119 na rodzimej ziemi –\u00a0 trzeba przygotowa\u0107 si\u0119 na szereg zaskocze\u0144. Te codzienne przygody bywaj\u0105 bardzo zabawne, czasem niebywa\u0142e i zaskakuj\u0105ce, innym razem przykre lub wywo\u0142uj\u0105ce t\u0119sknot\u0119. Paleta odczu\u0107 jest szeroka i zmienia si\u0119 z czasem. Kilka z nich ju\u017c dla Was spisa\u0142am – o blaskach i cieniach \u017cycia codzinnego w Czechach mo\u017cecie poczyta\u0107 tutaj<\/a>, o mi\u0142ych lub dziwnych zwyczajach tutaj<\/a>, albo o wnioskach po pierwszych dniach na obczy\u017anie – tuaj.<\/a><\/p>\n W takim codziennym \u017cyciu odkrywa si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce biurokracja ma si\u0119 dobrze nie tylko w Polsce<\/a>, ale tak\u017ce poznaje czeski kalendarz \u015bwi\u0105t<\/a>, czeski spos\u00f3b na zabaw\u0119<\/a> czy te\u017c zwyczaje, na przyk\u0142ad te bo\u017conarodzeniowe (dla pocz\u0105tkuj\u0105cych<\/a> i dla zaawansowanych<\/a>) czy wielkanocne<\/a>, kt\u00f3re niby takie podobne, bo karp jest i tu, i tam, a jednak zupe\u0142nie inne – w Czechach nie celebruje si\u0119 a\u017c tak rodzinnych spotka\u0144, a \u015bwi\u0119ta raczej sp\u0119dza ogl\u0105daj\u0105c bajki. Tak, bajki! Czeska kinematografia bowiem to w\u0142asnie bajki, i niekoniecznie s\u0105 one przys\u0142owiowym czeskim filmem.<\/p>\n Z czasem poznaje si\u0119 Czech\u00f3w bli\u017cej, rozumie troch\u0119 lepiej, odkrywa, \u017ce o Polsce wiedz\u0105 mniej wi\u0119cej tyle samo, co Polacy o Czechach – czyli prawie nic \ud83d\ude42 Co o nas my\u015bl\u0105? Polska oczywi\u015bcie kojarzy si\u0119 przede wszystkim z wszechobecnym katolicyzmem (spotka\u0142am si\u0119 nawet z pogl\u0105dem, \u017ce skoro wszyscy to tacy katolicy, to na pewno u nas nie kradn\u0105! Haha…) i raczej zacofaniem. Zdziwienie w oczach, kiedy opowiadam, \u017ce w Poznaniu mamy WIFI w komunikacji miejskiej bywa zazwyczaj spore! O tym i kilku innych rzeczach opowiedzia\u0142a mi Maja, Czeszka z Brna w wywiadzie.<\/a> Polecam r\u00f3wnie\u017c interesuj\u0105cy i traktuj\u0105cy t\u0119 tematyk\u0119 wywiad z Mariuszem Surioszem w Polityce.<\/a><\/p>\n <\/p>\n Mia\u0142o by\u0107 kr\u00f3tko tytu\u0142em wst\u0119pu, tymczasem wyszed\u0142 z tego ca\u0142kiem poka\u017any wpis. Na blogu poczytacie czasem tak\u017ce o moich r\u00f3\u017cnorodnych przygodach w podr\u00f3\u017cowaniu do Czech lub z Czech<\/a>, tymczasem ko\u0144cz\u0119, \u017cycz\u0105c mi\u0142ego odkrywania tego wspania\u0142ego kraju.<\/p>\n Wyruszmy wi\u0119c razem w podr\u00f3\u017c na po\u0142udnie!<\/p>\n alfa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"i wino!<\/h3>\n
![\"\"](\"https:\/\/walizkaczerwona.files.wordpress.com\/2015\/09\/p1650851.jpg?w=300\")
<\/p>\nKnedlik, gulasz i svi\u010dkov\u00e1<\/em>!<\/h3>\n
![\"\"](\"https:\/\/walizkaczerwona.files.wordpress.com\/2015\/09\/p1650768.jpg?w=300\")
<\/p>\nNajbardziej niemieccy S\u0142owianie<\/h2>\n
Czeski – to nie taka prosta sprawa<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/walizkaczerwona.files.wordpress.com\/2015\/09\/img_0511.jpg?w=300\")
<\/p>\nCo jeszcze z Czechami si\u0119 kojarzy?<\/h2>\n
\u00a0\u017byj\u0105c w Republice Czeskiej<\/h2>\n