Tak, tak. Dzi\u015b tematem jest feminazistka. Kim jest, co je i w jakich zak\u0105tkach \u015bwiata mo\u017cna j\u0105 spotka\u0107. Wpis dedykowany dla moich m\u0142odych kuzynek – niech czytaj\u0105 na zdrowie!<\/p>\n
Feminizm ko\u0144czy si\u0119, gdy trzeba wnie\u015b\u0107 lod\u00f3wk\u0119 na 5 pi\u0119tro.<\/p>\n
Ten szczyt wyszukanego humoru zazwyczaj wzbudza we mnie lekk\u0105 irytacj\u0119. Zazwyczaj chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej autor dodaje, \u017ce feministki nienawidz\u0105 m\u0119\u017cczyzn, kobieco\u015bci, a ju\u017c najbardziej – siebie. Do tego tak naprawd\u0119 szkodz\u0105 kobietom, dzieciom oraz zwierz\u0119tom,\u00a0 a przed ich wys\u0142uchaniem nale\u017cy skontaktowa\u0107 si\u0119 z lekarzem psychiatr\u0105 lub katechet\u0105 – oni ju\u017c pomog\u0105 odpowiednio zinterpretowa\u0107 wszelkie wypowiadane przez nie idiotyzmy.<\/p>\n
Na stwierdzenie, \u017ce feministki to idiotki i fanatyczki, zazwyczaj dopytuj\u0119, kogo konkretnie autor ma na my\u015bli: feministki pierwszej, drugiej, czy mo\u017ce trzeciej fali? Anarchistki, postkolonialistki, chrze\u015bcijanki czy radyka\u0142ki?<\/p>\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 bowiem dziel\u0105 lata, je\u015bli nie epoki i oczywi\u015bcie pogl\u0105dy. Owszem, owszem, w\u015br\u00f3d feministek by\u0142y i s\u0105 osoby o odmiennych pogl\u0105dach! Co dziwne, feministki nie posiadaj\u0105 w\u015br\u00f3d swoich zmilitaryzowanych szereg\u00f3w \u017cadnej Papie\u017cycy, kt\u00f3ra g\u0142osi\u0142aby swoj\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 nieomylno\u015b\u0107 w sprawach wiary i dogmat\u00f3w. Inne organizacje i owszem.<\/p>\n
Feminizm to pewien nurt my\u015blowy, zapocz\u0105tkowany w XVIII, a rozwijany w XIX i XX wieku. Pierwsze postulaty dotyczy\u0142y spraw tak oczywistych, jak prawo wyborcze lub prawo do pracy; dzi\u015b nikt ju\u017c nawet nie wyobra\u017ca sobie, by kobiety mog\u0142y nie cieszy\u0107 si\u0119 tymi przywilejami. Koncentrowano si\u0119 przede wszystkim na zmianach formalnych – po kilkudziesi\u0119ciu latach oraz dw\u00f3ch wojnach \u015bwiatowych okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce a. prawo cz\u0119sto bywa martwe, niczego w istocie nie zmieniaj\u0105c, b. kobiety \u015bwietnie sprawdzi\u0142y si\u0119 na r\u00f3\u017cnych stawiskach w czasie wojny, gdy si\u0142\u0105 rzeczy musia\u0142y zast\u0105pi\u0107 m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy ruszali na front. St\u0105d wniosek, \u017ce walka o r\u00f3wne traktowanie nie jest zako\u0144czona – powstawa\u0142y kolejne teorie i kolejne grupy; zajmowano si\u0119 traktowaniem kobiet w miejscu pracy, ich seksualno\u015bci\u0105, sposobami walki o r\u00f3wnouprawnienie, p\u0142ci\u0105 kulturow\u0105, r\u00f3\u017cnicami mi\u0119dzy kobietami a m\u0119\u017cczyznami, a tak\u017ce rasizmem i etnocentryzmem.<\/p>\n
Feministki drugiej po\u0142owy XX wieku bywa\u0142y wielokrotnie krytykowane: a to, \u017ce nie maj\u0105 prawa wypowiada\u0107 si\u0119 w imieniu ca\u0142ej kobieco\u015bci, a to \u017ce ich teorie s\u0105 zbyt akademickie i z rzeczywisto\u015bci\u0105 niewiele maj\u0105 wsp\u00f3lnego, a to, \u017ce tak naprawd\u0119 niewielkie maj\u0105 poj\u0119cie o ci\u0119\u017ckim \u017cyciu kobiet kolorowych<\/em> lub pochodz\u0105cych z kraj\u00f3w Trzeciego \u015awiata,\u00a0 a to, \u017ce wreszcie reprezentuj\u0105 pogl\u0105dy tylko bia\u0142ych heteroseksualnych kobiet z bogatych miast Zachodu.<\/p>\n Wiele radykalnych grup upatrywa\u0142o prawdziwych przyczyn nier\u00f3wno\u015bci nie w z\u0142ym porz\u0105dku prawnym, ale w opresyjnym charakterze spo\u0142ecze\u0144stwa. I to nie tylko wobec kobiet. Do tego oczywi\u015bcie dochodzi\u0142 g\u0142os wszelkich przeciwnik\u00f3w feminizmu – od konserwatyst\u00f3w, poprzez ludzi religii (nie tylko chrze\u015bcija\u0144skich!), na zwyk\u0142ych seksistach ko\u0144cz\u0105c.<\/p>\n Dlaczego?<\/p>\n I tu dochodzimy do naprawd\u0119 interesuj\u0105cych obserwacji. \u017byjemy w fascynuj\u0105cym czasie przemian, kt\u00f3re dokonuj\u0105 si\u0119 na naszych oczach, coraz szybciej, coraz bardziej spektakularnie. W pewnym momencie historii spo\u0142ecze\u0144stwami rz\u0105dzonymi przez oligarch\u00f3w zaw\u0142adn\u0119\u0142y jednostki; nierzadko krwawe rz\u0105dy, odci\u0119cie si\u0119 w\u0142adzy od biedoty spo\u0142ecze\u0144stwa doprowadzi\u0142y do licznych rewolucji, gdzie\u00a0 kr\u00f3lowie i inni w\u0142adcy – a tak\u017ce mo\u017cni – byli wycinani w pie\u0144. Powoli, stopniowo i wci\u0105\u017c, odchodzimy od hierarchicznego modelu spo\u0142ecze\u0144stwa. Oczywi\u015bcie proces ten nie jest jednoznaczny i ostateczny – by\u0107 mo\u017ce to tylko kolejna faza rozwoju, po kt\u00f3rej nast\u0105pi co\u015b zupe\u0142nie innego – niemniej jednak gdzie\u015b w po\u0142owie poprzedniego wieku g\u0142os odzyskiwa\u0142y kolejne grupy uci\u015bnionych. Nie przypadkiem to w\u0142a\u015bnie wtedy pojawia si\u0119 ca\u0142a literatura \u015bwiadectwa w kulturze po\u0142udniowoameryka\u0144skiej, gdzie ci, kt\u00f3rym wcze\u015bniej prawa do g\u0142osu odmawiano, przemawiali, opowiadaj\u0105c, kim s\u0105 oraz czego do\u015bwiadczyli. W\u015br\u00f3d licznych grup do tej pory uci\u015bnionych znalaz\u0142y si\u0119 oczywi\u015bcie kobiety.<\/p>\n I dzi\u015b, snuj\u0105c dywagacje na temat feminizmu, w\u0142a\u015bnie to nale\u017cy bra\u0107 pod uwag\u0119, odpowiadaj\u0105c na pytanie, dlaczego. Hierarchia spo\u0142eczna si\u0119 zmienia. Zmienia si\u0119 status quo. Zmienia si\u0119, uwalniaj\u0105c kobiety – a tak\u017ce, co mo\u017ce niekt\u00f3rym wyda\u0107 si\u0119 paradoksalne, m\u0119\u017cczyzn – ale nierzadko pozbawiaj\u0105c innych korzy\u015bci, kt\u00f3re czerpali z takiego, a nie innego uk\u0142adu spo\u0142ecznego.<\/p>\n Czy to oznacza, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani na tym wszystkim trac\u0105?<\/p>\n To wbrew pozorom dobre pytanie. Wpisuje si\u0119 w o wiele pot\u0119\u017cniejsz\u0105 zmian\u0105 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3ra dokonuje si\u0119 na naszych oczach.<\/p>\n Dotychczasowa relacja spo\u0142eczna przypomina\u0142a drabin\u0119: by\u0142a sta\u0142a, niezmienna i sztywna. Mo\u017cna by\u0142o, i owszem, zmieni\u0107 swoje po\u0142o\u017cenie na niej, ale nie zmienia\u0142o to w \u017caden spos\u00f3b zasta\u0142ego porz\u0105dku. Byli ci, kt\u00f3rzy mieli to nieszcz\u0119\u015bcie znale\u017a\u0107 si\u0119 pod nami i kt\u00f3rzy z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w musieli s\u0142ucha\u0107 si\u0119 nas, oraz ci, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 nad nami – czy to ze wzgl\u0119du na miejsce urodzenia, nazwisko, p\u0142e\u0107, czy bogactwo – i kt\u00f3rych s\u0142ucha\u0107 musieli\u015bmy si\u0119 my. Ta hierarchia oczywi\u015bcie w pewnym sensie nadal istnieje, b\u0119dzie si\u0119 prawdopodobnie odnawia\u0107 do ko\u0144ca \u015bwiata i o jeden dzie\u0144 d\u0142u\u017cej, ale przynajmniej w cz\u0119\u015bci jej podstawy s\u0105 kwestionowane.<\/p>\n Nie wyra\u017ca si\u0119 to tylko na polu „walki” p\u0142ci. Chodzi przecie\u017c o kolonializm, o neokolonializm, o wyzyskiwanie taniej si\u0142y roboczej, o rasizm, o brak dost\u0119pu do edukacji, do zasob\u00f3w naturalnych, do czegokolwiek, co ma w dzisiejszym \u015bwiecie warto\u015b\u0107.<\/p>\n W tym kontek\u015bcie m\u0119\u017cczyzna oraz kobieta (ale wcze\u015bniej tak\u017ce pan i niewolnik; szlachcic i ch\u0142op, itp.) mieli \u015bci\u015ble ustalone pozycje spo\u0142eczne; do ka\u017cdej z r\u00f3l przypisany by\u0142 zestaw cech i praw, a ka\u017cde ich przekroczenie surowo karane. St\u0105d te podzia\u0142y: kobieta-matka, kobieta-istota s\u0142aba, domowa, opiekunka, nie maj\u0105ca zdania i nie wyst\u0119puj\u0105ca na polu publicznym; m\u0119\u017cczyzna: silny, zdecydowany, kt\u00f3ry zapewnia byt i bezpiecze\u0144stwo i kt\u00f3remu nie przystoi okazywanie emocji. Tych cech uznawanych za typowo kobiece i m\u0119skie jest sporo. Ka\u017cde ich naruszenie – bez wzgl\u0119du na to, czy naruszenia dokonywa\u0142 m\u0119\u017cczyzna, czy kobieta – wyzwala\u0142a machin\u0119 przemocy, nierzadko pa\u0144stwowej, kt\u00f3ra \u015bmia\u0142ka odpowiednio kara\u0142a i ustawia\u0142a na swoim miejscu. Dlaczego? Ot\u00f3\u017c takie niewinne naruszenie ustalonych zasad tak naprawd\u0119 narusza porz\u0105dek spo\u0142eczny. Nie nale\u017cy pozwala\u0107 na \u017cadne przekraczanie wyznaczonych granic, bo to mo\u017ce zachwia\u0107 w posadach ca\u0142ym systemem.<\/p>\n Feminizm – a przynajmniej jeden z jego liberalnych nurt\u00f3w – te podzia\u0142y obala. Opowiada si\u0119 za wolno\u015bci\u0105. I chyba to w tym wszystkim najbardziej mnie fascynuje: danie sobie prawa do bycia sob\u0105. Bez narzuconych r\u00f3l, bez okre\u015blania przez innych.<\/p>\n Okre\u015blanie sta\u0142o si\u0119 plag\u0105 ludzko\u015bci. Okre\u015blanie sprawia, \u017ce co\u015b zapami\u0119tujemy, co\u015b poznajemy, co\u015b zamykamy w definicji – i sprawia, \u017ce s\u0142owa staj\u0105 si\u0119 tylko etykietkami. Uniemo\u017cliwia zmian\u0119 i dalszy rozw\u00f3j.<\/p>\n Dlatego na pytanie, czy jestem feministk\u0105, odpowiadam: i tak, i nie. Feminizm wiele da\u0142 ludzko\u015bci. Dzi\u015b jednak nadchodzi pora, w kt\u00f3rej dostrzega si\u0119 nie tylko oczywiste\u00a0 ofiary seksizmu, ale te\u017c tych, kt\u00f3rzy pozornie na tym opresyjnym uk\u0142adzie wygrywali. O tym pisz\u0105 niekt\u00f3re feministyczne nurty, i to chyba uwa\u017cam za m\u00f3j w\u0142asny feminizm. Nazwa tutaj staje si\u0119 troch\u0119 nieadekwatna, ale by\u0107 mo\u017ce warto j\u0105 zachowa\u0107, ze wzgl\u0119du na pami\u0119\u0107, \u017ce zmian\u0119 na lepsze zacz\u0119\u0142y w\u0142a\u015bnie kobiety.<\/p>\n I chwa\u0142a im za to.<\/p>\n Feminizm ko\u0144czy si\u0119, gdy trzeba wnie\u015b\u0107 lod\u00f3wk\u0119 na 5 pi\u0119tro, m\u00f3wi\u0105, a ja odpowiadam: A szowinista w zetkni\u0119ciu z brudn\u0105 pieluch\u0105.<\/p>\n Serio? Czy faktycznie miar\u0105 tego, jak nale\u017cy ocenia\u0107 cz\u0142owieka, ma by\u0107 poziom jego\/jej m\u0119sko\u015bci\/kobieco\u015bci? Czy nie liczy si\u0119 po prostu bycie dobrym (w czym\u015b lub te\u017c og\u00f3lnie)?<\/p>\n Czy to oznacza, \u017ce szowinista odmawia prawa do pogl\u0105d\u00f3w\/godnej pracy\/decydowania o sobie ka\u017cdej osobie s\u0142abszej fizycznie? Czy ludzie starsi nie maj\u0105 prawa do godno\u015bci? A co je\u015bli szowinista spotka na swej drodze silniejsz\u0105 (intelektualnie\/fizycznie, dowolne skre\u015bli\u0107) kobiet\u0119? Pope\u0142ni harakiri?<\/p>\n Dla mnie miar\u0105 m\u0119sko\u015bci – ale r\u00f3wnie\u017c kobieco\u015bci! – jest otwarcie na \u015bwiat. Poznanie swoich silnych i s\u0142abych stron, akceptacja, zwyk\u0142e polubienie siebie, odnalezienie swojej drogi i czerpanie z tego si\u0142y, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna si\u0119 dzieli\u0107 z innymi. Tym – oraz tysi\u0105cem innych rzeczy oczywi\u015bcie te\u017c – mierz\u0119 cz\u0142owiecze\u0144stwo. I mo\u017ce si\u0119 ono wyra\u017ca\u0107 ojcem, kt\u00f3ry plecie warkoczyki c\u00f3rce albo kobiet\u0105, kt\u00f3ra zostaje ministrem obrony narodowej. Albo ch\u0142opakiem nosz\u0105cym r\u00f3\u017cowe spodnie.<\/p>\n No wi\u0119c – trac\u0105 czy nie?<\/p>\n \u00a0Marta<\/p>\n [EDIT: w podobnej tematyce pisz\u0119 w po\u015bcie o tym, jak by\u0107 kobiet\u0105<\/a> oraz dlaczego feminizm to nie wstyd<\/a>]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czas przemian<\/h3>\n
M\u0119\u017cczyzna – na straconej pozycji?<\/h3>\n
Znaj swoje miejsce<\/h3>\n
Stereotypy, czyli kim jeste\u015b<\/h3>\n
No to kiedy si\u0119 ten feminizm ko\u0144czy?<\/h3>\n