{"id":4896,"date":"2025-06-29T13:11:59","date_gmt":"2025-06-29T11:11:59","guid":{"rendered":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/?p=4896"},"modified":"2025-06-29T13:13:04","modified_gmt":"2025-06-29T11:13:04","slug":"czego-nauczyly-mnie-czechy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2025\/06\/29\/czego-nauczyly-mnie-czechy\/","title":{"rendered":"Czego nauczy\u0142y mnie Czechy"},"content":{"rendered":"\n

Ostatnio bawi\u0119 si\u0119 troch\u0119 bardziej w Instagrama. Nie, \u017ce jako\u015b szczeg\u00f3lnie lubi\u0119 ten \u015brodek komunikacji, ale dosz\u0142am do wniosku, \u017ce mog\u0119 si\u0119 troch\u0119 kreatywnie wy\u017cy\u0107, a przy okazji popracowa\u0107 nad blogiem. Powstaj\u0105 wi\u0119c nowe rolki, a jako \u017ce to forma wyj\u0105tkowo kr\u00f3tka, dzi\u015b obszerniejsza wersja na blogu. Czego nauczy\u0142y mnie Czechy?<\/p>\n\n\n\n

Czego nauczy\u0142y mnie Czechy<\/h1>\n\n\n\n

W Czechach \u017cyj\u0119 ju\u017c dobre ponad sze\u015b\u0107 lat. To ca\u0142kiem d\u0142ugi okres. Sporo si\u0119 w tym czasie wydarzy\u0142o; widz\u0119 to ju\u017c tylko po tym, jak bardzo inna Polska dzisiejsza od tej, kt\u00f3r\u0105 zostawia\u0142am, wyje\u017cd\u017caj\u0105c. Czasami sama przecieram oczy ze zdumienia i zdecydowanie do\u015bwiadczam odwr\u00f3conego szoku kulturowego. Na pewno znacie ten wykres faz stanu emocjonalnego emigranta: od euforii i uwielbienia nowego kraju, przez zdumienie i w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 a\u017c po pogodzenie si\u0119 ze stanem faktycznym. Chyba jestem ju\u017c gdzie\u015b pod koniec tego wykresu, pogodzona z pewnymi aspektami \u017cycia w Czechach, mimo \u017ce inne wci\u0105\u017c budz\u0105 m\u00f3j sprzeciw.<\/p>\n\n\n\n

Szok kulturowy: i w Czechach, i w Polsce<\/h2>\n\n\n\n

Szok kulturowy zdarza mi si\u0119 jednak nadal prze\u017cy\u0107. Co ciekawe, nie tylko w Czechach, ale teraz ju\u017c tak\u017ce w Polsce. \u017bycie w pewnym rozkroku w dw\u00f3ch krajach ju\u017c chyba tak dzia\u0142a \u2013 zmusza cz\u0142owieka do nieustannego zastanawiania si\u0119, co w\u0142a\u015bciwie jest normalne i dlaczego niby takie w\u0142a\u015bnie jest. Uczy kwestionowa\u0107 pewien zastany porz\u0105dek i, co tu du\u017co m\u00f3wi\u0107, to przydatna cecha, ale te\u017c wi\u0105\u017ce si\u0119 ona z pewnym kosztem. Trudniej jest si\u0119 wy\u0142\u0105czy\u0107, przesta\u0107 analizowa\u0107 i przyj\u0105\u0107 co\u015b, co po prostu jest.<\/p>\n\n\n\n

Miejsce \u017cycia, wydaje mi si\u0119, ma ogromny wp\u0142yw na to, jak postrzegamy \u015bwiat. Chod\u017amy si\u0119 wi\u0119c razem pozastanawia\u0107, jak Czechy zmieni\u0142y m\u00f3j spos\u00f3b patrzenia na \u017cycie. To b\u0119dzie kilka punkt\u00f3w z rolki, kt\u00f3r\u0105 ostatnio stworzy\u0142am, ale z dodatkowym komentarzem.<\/p>\n\n\n

\n
\"\u017batec\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Piwo, Kofola i inne ulepki<\/h2>\n\n\n\n

Pijam, od czasu do czasu, s\u0142odk\u0105 lemoniad\u0119. W Polsce bym tego nie tkn\u0119\u0142a, bo to ma w sk\u0142adzie tablic\u0119 Mendelejewa. Ale w PL s\u0105 inne fajne opcje, a tu jest po prostu czasem \u0142atwiej wypi\u0107 \u017elutou <\/em>ni\u017c dosta\u0107 wod\u0119 mineraln\u0105. Wszyscy to pij\u0105 i uwa\u017caj\u0105 za normalne, co jest szalone, ale na razie nie walcz\u0119 z wiatrakami i czasami rzeczywi\u015bcie pijam co\u015b, co w zamy\u015ble ma by\u0107 opcj\u0105 bezalkoholow\u0105 dla tych, kt\u00f3rzy nie pijaj\u0105 piwa. Dodajmy do tego, \u017ce piwo nierzadko bywa\u0142o najta\u0144szym napojem w wielu hospodach, ta\u0144szym wr\u0119cz ni\u017c woda, i jaki\u015b czas temu wprowadzono specjalne prawo (sic!), kt\u00f3re nakazuje w menu oferowa\u0107 co najmniej jeden bezalkoholowy nap\u00f3j, kt\u00f3ry b\u0119dzie ta\u0144szy. To w ramach walki z alkoholizmem, kt\u00f3ry niczym rak toczy czeskie spo\u0142ecze\u0144stwo. <\/p>\n\n\n\n

Kij z tym, \u017ce teraz najta\u0144szym napojem bywa Kofola lub inny lepi\u0105co s\u0142odki nap\u00f3j i \u017ce najcz\u0119\u015bciej pij\u0105 go… dzieci.<\/p>\n\n\n\n

Makija\u017c nie jest obowi\u0105zkowy<\/h2>\n\n\n\n

Makija\u017c jest przereklamowany. Wygoda jest wa\u017cniejsza. To mo\u017ce by\u0107 rzecz wieku, ale odpu\u015bci\u0142am malowanie paznokci, kosmetyki, jakich u\u017cywam, to w 90% piel\u0119gnacja. W Czechach \u0142atwiej odrzucam presj\u0119 okre\u015blonego wygl\u0105du. W Polsce nie jest to wcale oczywiste, im dalej w las, mam wra\u017cenie – tym gorzej. Oczywistym jest (ale dla porz\u0105dku rzeczy chc\u0119 to podkre\u015bli\u0107), \u017ce wygl\u0105d rzecz osobista, rzecz prywatna, rzecz ka\u017cdego. Nie mam nic przeciw, \u017ce kto\u015b sobie co\u015b wstrzykuje, maluje, tatuuje; wiecie, jestem zdania, \u017ce cia\u0142o to strefa prywatna i decydowa\u0107 o nim powinien rzeczony w\u0142a\u015bciciel. Tylko \u017ce w Polsce to tak nie dzia\u0142a. Po\u0142\u0105czenie komentowania wygl\u0105du innych os\u00f3b, ch\u0119ci pokazania si\u0119, kultu m\u0142odo\u015bci daje w efekcie mieszank\u0119, kt\u00f3ra sprawia, \u017ce je\u015bli jeste\u015b kobiet\u0105 i nie masz zrobionych hybryd\/makija\u017cu\/botoksu (dowolne skre\u015bli\u0107\/doda\u0107), ludzie powiedz\u0105, \u017ce jeste\u015b niezadbana. A to ju\u017c zakrawa na absurd. I to taki nieprzyjemny. Czesi w swoim og\u00f3le maj\u0105 na to wywalone i Bo\u017ce, jak to otwiera g\u0142ow\u0119. Wszystko mo\u017cesz, ale nic nie musisz. [Nie chc\u0119 tym punktem stwierdzi\u0107, \u017ce w Czechach wszystko jest idealne, bo daleko im do tego. Czesi te\u017c maj\u0105 konkretne wymagania co do wygl\u0105du kobiet \u2013 na przyk\u0142ad te idiotyczne kolczyki u niemowl\u0105t p\u0142ci \u017ce\u0144skiej, ale og\u00f3lnie jest to mniej widoczne i mniej upierdliwe w \u017cyciu codziennym]. <\/p>\n\n\n

\n
\"Czego<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Egalitaryzm<\/h2>\n\n\n\n

Jestem bardziej egalitarna. Nigdy nie lubi\u0142am szpanu, ale teraz na widok chwalenia si\u0119 bogactwem\/pseudobogactwem czuj\u0119 dreszcze za\u017cenowania. W Czechach szpanowanie nie jest a\u017c tak rozpowszechnione jak w Polsce. To si\u0119 wi\u0105\u017ce z powy\u017cszym punktem dotycz\u0105cym wygl\u0105du, ale te\u017c sprz\u0119tu, aut i tym podobnych gad\u017cet\u00f3w. Mo\u017ce to kwestia kr\u0119g\u00f3w, w jakich si\u0119 obracam. Ale nie widz\u0119 tego w Brnie tyle, ile widz\u0119 w Poznaniu (Kojarzycie Thermomixy? Bo ja tylko dlatego, \u017ce mam polskich znajomych. W Czechach u nikogo tego chyba jeszcze nie widzia\u0142am. Wiem, wiem, to taki przyk\u0142ad anegdotyczny, ale jest tego wi\u0119cej).<\/p>\n\n\n\n

To si\u0119 wi\u0105\u017ce te\u017c z podej\u015bciem w\u0142adz do komunikacji publicznej. W Czechach wzi\u0119to sobie do serca to, \u017ce zbiorkom nie jest od tego, \u017ceby zarabia\u0142 \u2013 bo jego rola polega na umo\u017cliwieniu \u017cycia poza wielkimi o\u015brodkami miejskimi i zapobieganiu wykluczeniu komunikacyjnemu. Dzi\u0119ki temu ludzie mog\u0105 (nie \u017ce ca\u0142kowicie bez problem\u00f3w, ale jednak jest to w og\u00f3le mo\u017cliwe) mieszka\u0107 w miasteczkach i wioskach w okolicy wi\u0119kszych o\u015brodk\u00f3w, pracuj\u0105c w mie\u015bcie. I tak, wiem, \u017ce polskie miasta te\u017c maj\u0105 sypialnie w aglomeracji, ale konia z rz\u0119dem temu, kt\u00f3ry znajdzie mi tak dobrze dzia\u0142aj\u0105cy i zintegrowany system komunikacyjny jak np. ten, kt\u00f3ry mamy w Brnie, gdzie na jednym bilecie mo\u017cecie je\u017adzi\u0107 na swoj\u0105 wiosk\u0119 oraz po mie\u015bcie. Supersprawa.<\/p>\n\n\n

\n
\"Czego<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Czeskie wychowanie dzieci<\/h2>\n\n\n\n

Lubi\u0119 czeski spos\u00f3b wychowania dzieci \u2013 z za\u0142o\u017ceniem, \u017ce od ma\u0142ego wdra\u017ca si\u0119 je w \u017cycie rodziny i one tak najlepiej si\u0119 ucz\u0105, przejmuj\u0105c swoj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 obowi\u0105zk\u00f3w. To uczy samodzielno\u015bci i radzenia sobie \u2013 inaczej ni\u017c wieczne ich wyr\u0119czanie, bo si\u0119 spoc\u0105 albo s\u0105 za ma\u0142e, albo maj\u0105 na to jeszcze czas. Czesi wychodz\u0105 raczej z za\u0142o\u017cenia, \u017ce czas na wdra\u017canie w \u017cycie i uczenie samodzielno\u015bci jest w\u0142a\u015bnie w dzieci\u0144stwie, podczas kt\u00f3rego maluchy przygotowuj\u0105 si\u0119 do samodzielno\u015bci i ogarniania siebie i innych. Fajnie si\u0119 na to patrzy.<\/p>\n\n\n\n

Czy to czeskie wychowanie jest idealne? Oczywi\u015bcie, \u017ce nie. Czego nauczy\u0142y mnie Czechy, to \u017ce urlop macierzy\u0144ski fajna i potrzebna rzecz, ale przebywanie na nim przez trzy lata na dziecko niestety negatywnie odbija si\u0119 na matce. Bo ojcowie z jakich\u015b wzgl\u0119d\u00f3w najcz\u0119\u015bciej jednak na ten „urlop” nie id\u0105. A matki nie do\u015b\u0107, \u017ce zapieprzaj\u0105 w domu, to r\u00f3wnie\u017c na d\u0142ugo wypadaj\u0105 z rynku pracy i stawia je to w trudnej sytuacji. W Polsce ten problem te\u017c istnieje, ale chyba troch\u0119 jednak mniej, bo rok to nie trzy lata. <\/p>\n\n\n\n

Sentyment do starego i nienachalnie pi\u0119knego<\/h2>\n\n\n\n

Naby\u0142am pewien sentyment do starego i niezbyt pi\u0119knego. To jest zabawne, mo\u017ce dla niekt\u00f3rych dziwne, mo\u017ce wi\u0105\u017ce si\u0119 z zachowaniem ci\u0105g\u0142o\u015bci: kulturowej, fizycznej, architektonicznej. W Czechach po prostu nie ma a\u017c takiego nacisku na stawianie nowego. [A mo\u017ce to wynik biurokracji i problem\u00f3w z budowaniem w og\u00f3le? To te\u017c mo\u017ce by\u0107 kawa\u0142ek prawdy o tej rzeczywisto\u015bci]. W ka\u017cdym razie brak nieustannego poszukiwania „efektu wow” w miastach, miasteczkach, czy na \u0142onie natury sprawi\u0142y, \u017ce dostrzegam mniejsze rzeczy i zachwycam si\u0119 drobiazgami, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce inni zbyliby machni\u0119ciem r\u0119ki. Czechy mnie uwra\u017cliwi\u0142y na ma\u0142e pi\u0119kno, na mikrozachwyty, nauczy\u0142y docenia\u0107 ma\u0142e rzeczy.<\/p>\n\n\n\n

Nie zrozumcie mnie \u017ale, nadal mam w sobie tak\u0105 polsk\u0105 ch\u0119\u0107 ulepszania i odnawiania, ale potrafi\u0119 si\u0119 zatrzyma\u0107 i doceni\u0107 stare. Nie tak jak Czesi, kt\u00f3rzy czasami a\u017c za bardzo przyswoili sobie t\u0119 sztuk\u0119, ale jednak. St\u0105d u mnie tyle zdj\u0119\u0107 starych, czasem obdrapanych, czasem zapomnianych miejsc. Lubi\u0119 podgl\u0105da\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra z jakiego\u015b powodu osta\u0142a si\u0119 a\u017c do naszych czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Emigracja jako nauka: to czego nauczy\u0142y mnie Czechy?<\/h2>\n\n\n\n

Czego Was nauczy\u0142 wyjazdy? My\u015bl\u0119 teraz o emigracji, ale tak\u017ce o zwyk\u0142ych wakacjach u s\u0105siad\u00f3w. Dostrzegacie takie r\u00f3\u017cnice? Lubicie je obserwowa\u0107? Co\u015b Was czasem zachwyci? Albo zniesmaczy? Dajcie zna\u0107. O emigracji pisa\u0142am ju\u017c sporo, poni\u017cej kilka innych wpis\u00f3w o podobnej tematyce:<\/p>\n\n\n\n