{"id":4870,"date":"2024-11-29T17:48:13","date_gmt":"2024-11-29T16:48:13","guid":{"rendered":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/?p=4870"},"modified":"2025-06-25T10:13:23","modified_gmt":"2025-06-25T08:13:23","slug":"przygotowania-do-swiat-w-czechach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2024\/11\/29\/przygotowania-do-swiat-w-czechach\/","title":{"rendered":"Przygotowania do \u015awi\u0105t w Czechach"},"content":{"rendered":"\n

Listopad ju\u017c prawie za nami, a to oznacza, \u017ce w Czechach zaraz rozpoczn\u0105 si\u0119 przygotowania do \u015awi\u0105t. I tak, Bo\u017ce Narodzenie w Czechach to zupe\u0142nie inna sprawa ni\u017c Bo\u017ce Narodzenie w Polsce \u2013 bo te czeskie \u015bwi\u0119ta s\u0105 du\u017co bardziej na luzie, mniej uroczyste, mniej przy nich zachodu, mniej \u201eod\u015bwi\u0119tno\u015bci\u201d. Czesi po prostu sma\u017c\u0105 \u0159\u00edzka<\/em> z karpia, robi\u0105 mich\u0119 sa\u0142atki (tzw. bramborov\u00fd sal\u00e1t<\/em>, kt\u00f3ry, bij mnie zabij, jest po prostu troch\u0119 inn\u0105 wersj\u0105 sa\u0142atki warzywnej) i przez dwa dni objadaj\u0105 si\u0119 naprzemiennie karpiem i sa\u0142atk\u0105, ogl\u0105daj\u0105c czeskie tradycyjne bajki i pojadaj\u0105c \u015bwi\u0105teczne ciasteczka. Nie ma odwiedzin, od\u015bwi\u0119tnych stroj\u00f3w, sianka pod obrusem ani \u015bpiewania kol\u0119d. Prezenty, owszem, s\u0105, ale przynosi je Je\u017e\u00ed\u0161ek<\/em>, czyli Jezusek, jak to przysta\u0142o na najbardziej ateistyczne pa\u0144stwo \u015bwiata i raczej nie odwiedza si\u0119 a\u017c tak t\u0142umnie krewnych, jak ma to miejsce w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

Przygotowania do \u015awi\u0105t w Czechach<\/h1>\n\n\n\n

Polskie \u015awi\u0119ta s\u0105 bardziej<\/h2>\n\n\n\n

My \u015awi\u0119ta zasadniczo sp\u0119dzamy w Polsce \u2013 raz, \u017ce i tak nie widujemy si\u0119 z nasz\u0105 polsk\u0105 rodzin\u0105 zbyt cz\u0119sto, wi\u0119c chcemy to nadrobi\u0107, dwa, wydaje mi si\u0119, \u017ce w polskich rodzinach celebruje si\u0119 je bardziej,  a samo \u015bwi\u0119towanie ma bardziej oficjalny charakter. Na Wigili\u0119 raczej nie przychodzi si\u0119 w dresie, tymczasem w mojej czeskiej rodzinie bywa to na porz\u0105dku dziennym (tak, oczywi\u015bcie, \u017ce zaliczy\u0142am wpadk\u0119, przychodz\u0105c na czesk\u0105 wieczerz\u0119 wigilijn\u0105 ubrana w sp\u00f3dnic\u0119 i b\u0119d\u0105c jedyn\u0105 osob\u0105 nie w ubraniu domowym ;d). <\/p>\n\n\n\n

To jednak WCALE nie znaczy, \u017ce Czesi podchodz\u0105 do \u015awi\u0105t lekko. O, nic bardziej mylnego! Bo o ile polskie Bo\u017ce Narodzenie to WIELKIE HALO, za to Adwent, no, jest, bo jest, ale nie ma z nim zwi\u0105zanych a\u017c tak wielkich tradycji (mo\u017ce opr\u00f3cz chadzania na roraty i wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci od alko\/mi\u0119sa), to w Czechach grudzie\u0144 jest MIESI\u0104CEM PRZYGOTOWA\u0143 (i zdecydowanie nie jest bezalkoholowy!).<\/p>\n\n\n\n

Adwent, czyli przygotowania do \u015bwi\u0105t w Czechach<\/h2>\n\n\n\n

Przygotowania do \u015bwi\u0105t s\u0105 intensywne, wszechobecne i nie do przegapienia. Po pierwsze, wszechobecne jarmarki bo\u017conarodzeniowe. Te\u017c je mamy! \u2013 powiecie. No owszem, ale w Polsce to jest w wydaniu takim, jakie ma miejsce w Czechach, wydaje mi si\u0119, zjawisko stosunkowo nowe, tymczasem w Czechach na sva\u0159\u00e1ka<\/em>, czyli grzane wino z przyprawami chadza si\u0119 od dziesi\u0119cioleci. To po prostu cz\u0119\u015b\u0107 tradycji: w grudniu ludzie chodz\u0105 na miasto, ale opr\u00f3cz siadania na piwo w hospodzie, stoj\u0105 na zewn\u0105trz, grzej\u0105c r\u0119ce o kubki pe\u0142ne gor\u0105cego czerwonego wina z przyprawami. Jego s\u0142odki zapach roznosi si\u0119 po ca\u0142ym centrum ju\u017c od listopada.<\/p>\n\n\n\n

Po drugie, v\u00e1no\u010dn\u00ed ve\u010d\u00edrky<\/em>. To co\u015b, co z grubsza mo\u017cna by prze\u0142o\u017cy\u0107 na \u201ewigilie firmowe\u201d, chocia\u017c to nie do ko\u0144ca oddaje skal\u0119 tego fenomenu. W Czechach bowiem v\u00e1no\u010dn\u00ed ve\u010d\u00edrky <\/em>organizuj\u0105 nie tylko pracodawcy dla pracownik\u00f3w, ale dos\u0142ownie ka\u017cda najmniejsza organizacja dla swoich cz\u0142onk\u00f3w. Klub mi\u0142o\u015bnik\u00f3w komiks\u00f3w? V\u00e1no\u010dn\u00ed ve\u010d\u00edrek<\/em>. Kurs j\u0119zyka obcego? V\u00e1no\u010dn\u00ed ve\u010d\u00edrek<\/em>. Kurs p\u0142ywania? V\u00e1no\u010dn\u00ed ve\u010d\u00edrek<\/em>. Grupka na fb w\u0142a\u015bcicieli ps\u00f3w tej samej rasy? V\u00e1no\u010dn\u00ed ve\u010d\u00edrek<\/em>. Czekam, a\u017c supermarkety zaczn\u0105 organizowa\u0107 v\u00e1no\u010dn\u00ed ve\u010d\u00edrky<\/em> dla swoich klient\u00f3w. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to oczywi\u015bcie z tym, \u017ce taki statystyczny Czech w grudniu we\u017amie udzia\u0142 w kilku takich \u201eve\u010d\u00edrkach<\/em>\u201d. Dla mnie, osoby troch\u0119 postronnej, grudzie\u0144 to miesi\u0105c, kiedy kto\u015b nieustannie opowiada, \u017ce by\u0142 na \u201eve\u010d\u00edrku<\/em>\u201d. Aha, no i te\u017c \u2013 przebieg takiego wydarzenia to zazwyczaj jest po prostu spotkanie w hospodzie na jedzenie i piwo. Pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 tam karpia i prezent\u00f3w \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n

Wie\u0144ce i cukrov\u00ed<\/h2>\n\n\n\n

Po trzecie, adwentowe wie\u0144ce. To jest tradycja, kt\u00f3r\u0105 Czechy na pewno wsp\u00f3\u0142dziel\u0105 z Niemcami, a przynajmniej niekt\u00f3rymi landami. Ja osobi\u015bcie pami\u0119tam, \u017ce jako dziecko uczy\u0142am si\u0119 o niej na lekcjach niemieckiego w szkole podstawowej. W praktyce pozna\u0142am j\u0105 dopiero w Czechach. Zasada jest bardzo prosta: wieniec taki najcz\u0119\u015bciej bywa z igliwia, ozdobiony bombkami, pierniczkami, kokardkami i czterema \u015bwiecami. Ka\u017cd\u0105 jedn\u0105 zapala si\u0119 w kolejn\u0105 niedziel\u0119 adwentow\u0105, \u015bpiewaj\u0105c przy tym tradycyjne pie\u015bni. Dodatkowo: \u015bwieczk\u0119 zapala najstarsze w rodzinie dziecko; trzy z nich maj\u0105 by\u0107 niebieskie, a jedna \u2013 na trzeci\u0105 niedziel\u0119 \u2013 r\u00f3\u017cowa. T\u0119 zapali\u0107 mia\u0142aby matka. Wieniec pali si\u0119 te\u017c potem na stole wigilijnym. Bardzo lubi\u0119 t\u0119 tradycj\u0119 i w pe\u0142ni j\u0105 zaadaptowali\u015bmy do naszego czesko-polskiego domostwa.<\/p>\n\n\n\n

Po czwarte, cukrov\u00ed. To jest prawdopodobnie temat, kt\u00f3ry mo\u017cna by wybra\u0107 na ksi\u0105\u017ck\u0119. Ilo\u015b\u0107 rodzaj\u00f3w cukrov\u00ed, czyli ciasteczek i s\u0142odyczy bo\u017conarodzeniowych, co roku rozwala mi m\u00f3zg. W skr\u00f3cie: tradycyjnie od pocz\u0105tku grudnia czeskie hospodynky, czyli gospodynie domowe rozpoczynaj\u0105 przygotowania do \u015awi\u0105t, piek\u0105c cukrov\u00ed. Aaaa, to jak nasze pierniczki \u2013 powiecie. No: i tak, i nie. Rzeczywi\u015bcie tradycja pieczenia piernik\u00f3w kilka tygodni przed \u015awi\u0119tami te\u017c u nas istnieje, ale skala tego bywa jednak inna. Spr\u00e1vn\u00e1 hospody\u0148ka <\/em>powinna mie\u0107 bowiem cukrov\u00ed kilka\/kilkana\u015bcie rodzaj\u00f3w; wszystkie one s\u0105 malu\u015bkie, drobniu\u015bkie, a ich przygotowanie wymaga niebotycznej ilo\u015bci czasu. W\u0142a\u015bnie dlatego ich pieczenie\/kulanie\/turlanie rozpoczyna si\u0119 ju\u017c na pocz\u0105tku grudnia. Inaczej nie by\u0142oby szans zd\u0105\u017cy\u0107!<\/p>\n\n\n\n

Wiem, \u017ce tradycja ta istnieje w Polsce w Cieszynie \u2013 zapewne ze wzgl\u0119du na bliskie zwi\u0105zki z Republik\u0105 Czesk\u0105. U nas zazwyczaj wygl\u0105da to tak, \u017ce ja piek\u0119 pierniki i rozdaj\u0119 naszej czeskiej rodzinie, a nasze czeskie hospody\u0148ky <\/em>obdarowuj\u0105 nas swoimi cukrov\u00ed. Dla tych, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 piec sami, istnieje jeszcze opcja zam\u00f3wienia ich w ulubionej kawiarni. Nie jest to rzecz tania, bo ciasteczka te wymagaj\u0105 cz\u0119sto r\u0119cznego przygotowania i s\u0105 bardzo pracoch\u0142onne, ale i tak, je\u015bli chcecie takowe kupi\u0107, zam\u00f3wienia trzeba sk\u0142ada\u0107 kilka tygodni do przodu. Inaczej wszystko b\u0119dzie ju\u017c wyprzedane \ud83d\ude0a<\/p>\n\n\n\n

Sv. Mikul\u00e1\u0161 i jego dw\u00f3ch pomocnik\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Po pi\u0105te, \u015bwi\u0119to sv. Mikul\u00e1\u0161e, czyli nasze Miko\u0142ajki. Nie jestem pewna, czy tradycja Miko\u0142ajek jest w Polsce jednorodna \u2013 w moim rodzinnym Poznaniu dzieci musia\u0142y 5 grudnia przed spaniem umy\u0107 buty. Je\u015bli zrobi\u0142y to porz\u0105dnie, Miko\u0142aj w nocy zostawia\u0142 im w nich drobia\u017cd\u017cki. Tradycja czeska jest du\u017co bardziej okaza\u0142a: tutaj do dzieci przychodzi \u017cywy Mikul\u00e1\u0161 s \u010dertem a and\u011blem<\/em>, czyli po prostu Miko\u0142aj z diab\u0142em i anio\u0142kiem. Dzieje si\u0119 tak nie tylko na zam\u00f3wienie: grupki Miko\u0142aja z obstaw\u0105 chodz\u0105 po mie\u015bcie, dzwoni\u0105 do drzwi i pytaj\u0105, czy mieszkaj\u0105 tam jakie\u015b dzieci. Rodzice oczywi\u015bcie za tak\u0105 atrakcj\u0119 p\u0142ac\u0105 i to oni te\u017c dbaj\u0105, aby Miko\u0142aj mia\u0142 co dzieciom podarowa\u0107. W ka\u017cdym razie 5 grudnia mo\u017cna na ulicach czeskich miast zobaczy\u0107 przebiera\u0144c\u00f3w kr\u0105\u017c\u0105cych od domu do domu.<\/p>\n\n\n\n

Jak widzicie, atrakcji przed \u015awi\u0119tami nie brakuje \u2013 by\u0107 mo\u017ce dlatego celebracja nich samych nie jest a\u017c tak wystawna jak u nas.  Okres \u015bwi\u0105teczny ko\u0144czy si\u0119 te\u017c szybciej, bo 6 stycznia w Czechach jest normalnym dniem pracy \u2013 a mi \u0142ami\u0105 serce choinki, kt\u00f3re wyrzuca si\u0119 tu du\u017co wcze\u015bniej ni\u017c u nas, ju\u017c kilka dni po \u015bwi\u0119tach (a najp\u00f3\u017aniej w\u0142a\u015bnie do 6 stycznia).<\/p>\n\n\n\n

Dajcie zna\u0107, czy co\u015b by\u0142o dla Was zaskoczeniem, a mo\u017ce wsp\u00f3\u0142dzielicie jakie\u015b tradycje z Czechami?<\/p>\n\n\n\n

M.<\/p>\n\n\n\n

Inne wpisy w podobnym duchu:<\/p>\n\n\n\n