{"id":4795,"date":"2024-11-08T20:53:38","date_gmt":"2024-11-08T19:53:38","guid":{"rendered":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/?p=4795"},"modified":"2025-06-29T11:42:21","modified_gmt":"2025-06-29T09:42:21","slug":"zatec-najsmutniejsze-miasto-republiki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2024\/11\/08\/zatec-najsmutniejsze-miasto-republiki\/","title":{"rendered":"\u017datec, najsmutniejsze miasto Republiki"},"content":{"rendered":"\n

Cze\u015b\u0107, moi drodzy, witam Was gdzie\u015b pomi\u0119dzy chaotycznym tygodniem, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142am w Poznaniu, za\u0142atwiaj\u0105c, jak to zazwyczaj przy moich pobytach w Polsce, mas\u0119 dziwnych spraw, a spokojnym pi\u0105tkowym wieczorem. Dzisiaj zabieram Was na wypraw\u0119 w czasie i przestrzeni, do tajemniczego miasta w okrytym nienajlepsz\u0105 s\u0142aw\u0105 wojew\u00f3dztwie na zachodzie Republiki Czeskiej, s\u0142yn\u0105cego z piwa i chmielu \u2013 do znanego sk\u0105din\u0105d miasta o pi\u0119knej nazwie \u017datec.<\/p>\n\n\n\n

\u017datec, najsmutniejsze miasto Republiki?<\/h1>\n\n\n\n

Tytu\u0142 tego wpisu, \u201e\u017datec, najsmutniejsze miasto Republiki\u201d, to oczywi\u015bcie z mojej strony ma\u0142y chwyt marketingowy. \u017datec dzi\u015b jest pi\u0119knym i coraz pr\u0119\u017cniej rozwijaj\u0105cym si\u0119 miastem, w kt\u00f3rym dzia\u0142a nie tylko przemys\u0142, ale i turystyka. To jednak tak\u017ce miejsce, kt\u00f3re do\u015bwiadczy\u0142o wiele i kt\u00f3rego historia mog\u0142aby ze spokojem pos\u0142u\u017cy\u0107 do napisania kilku thriller\u00f3w z szalonymi zwrotami akcji. To te\u017c miasto, kt\u00f3re dzi\u015b, kiedy odwiedzicie je na jedno popo\u0142udnie, w jaki\u015b p\u00f3\u017any jesienny albo wiosenny dzie\u0144, b\u0119dzie zdawa\u0142o si\u0119 lekko sennym, troch\u0119 zapomnianym, troch\u0119 generycznym miastem, po kt\u00f3rym albo ludzie biegaj\u0105 w sobie tylko znanych sprawach albo snuj\u0105 si\u0119 tacy, kt\u00f3rzy maj\u0105 czas na wszystko i szanse na ma\u0142o co. \u017datec dzi\u015b to miasto skomplikowane\u2026<\/p>\n\n\n\n

\u2026ale kiedy podrapa\u0107 troch\u0119 paznokciem t\u0119 now\u0105 fasad\u0119, kt\u00f3ra pokrywa ju\u017c ca\u0142kiem spor\u0105 ilo\u015b\u0107 dom\u00f3w na star\u00f3wce, mo\u017cna dotrze\u0107 do tych starszych warstw farby, kt\u00f3re gdzie\u015b na rogu albo w podcieniach odchodz\u0105, ujawniaj\u0105c napisy w j\u0119zykach innych ni\u017c czeski.<\/p>\n\n\n

\n
\"\u017datec\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Sudetenland, czyli dawny niemiecki kraj sudecki<\/h2>\n\n\n\n

Bo \u017datec, drodzy Pa\u0144stwo, le\u017cy w Czechach zachodnich, w dawnym niemieckim kraju sudeckim. Dla niewtajemniczonych to mo\u017ce nic nie znaczy\u0107, ale je\u015bli troch\u0119 ju\u017c z czesk\u0105 histori\u0105 jeste\u015bcie zaznajomieni, to wiecie, \u017ce takie po\u0142o\u017cenie geograficzne prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na trudn\u0105 histori\u0119, kt\u00f3rej \u015blady wida\u0107 do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Zacznijmy jednak od pocz\u0105tku. \u017datec to miasto znane przede wszystkim z uprawy chmielu, kt\u00f3ry ro\u015bnie tutaj gdzie\u015b od czas\u00f3w I Zjazdu Gnie\u017anie\u0144skiego. Ta jedna jedyna ro\u015blina, jakkolwiek silna i ekspansywna niczym wilk, zrobi\u0142a z \u017batcem to, co z Karlowymi Warami zrobi\u0142a woda \u017ar\u00f3dlana \u2013 uczyni\u0142a go bogatym i s\u0142awnym i sta\u0142a si\u0119 tych\u017ce przymiot\u00f3w fundamentem.<\/p>\n\n\n

\n
\"\u017datec\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Chmiel, chmiel…<\/h2>\n\n\n\n

Chmiel, kt\u00f3rego nazwa \u0142aci\u0144ska brzmi humulus lupulus<\/em> i przez sw\u00f3j ekspansywny charakter rzeczywi\u015bcie kojarzy si\u0119 troch\u0119 z wilkiem, zmieni\u0142 miasto, czyni\u0105c z niego unikat na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105. To nie znaczy, \u017ce chmielu nigdzie indziej na \u015bwiecie si\u0119 nie uprawia\u0142o ani nie uprawia; oczywi\u015bcie, \u017ce tak; chodzi jednak o po\u0142\u0105czenie chmielnic, czyli upraw chmielu z miastem, kt\u00f3re ca\u0142kowicie dostosowa\u0142o swoj\u0105 tkank\u0119 do obr\u00f3bki tej niezwyk\u0142ej ro\u015bliny. Dzi\u015b, rozgl\u0105daj\u0105c si\u0119 po \u017cateckim rynku, turysta mo\u017ce si\u0119 nie zorientowa\u0107, ale wprawne oko z pewno\u015bci\u0105 dostrze\u017ce niejeden dawny spichlerz, kt\u00f3ry cudownie stapia si\u0119 z pozosta\u0142\u0105 miejsk\u0105 zabudow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Chmiel to ro\u015blina z tej samej rodziny, co marihuana i, troch\u0119 podobnie jak jej odleg\u0142a kuzynka, ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecz\u0105ce bezsenno\u015b\u0107 czy nerwowo\u015b\u0107. Znacie j\u0105 zapewne w po\u0142\u0105czeniu z piwem, bo to w\u0142a\u015bnie ten z\u0142ocisty trunek rozs\u0142awi\u0142 zielone szyszki (tak\u017ce te \u017cateckie) na ca\u0142y \u015bwiat. Chmiel dla piwa jest tym, czym oregano dla w\u0142oskiego sosu pomidorowego \u2013 przypraw\u0105, bez kt\u00f3rej nie mo\u017cna si\u0119 oby\u0107. To znaczy \u2013 mo\u017cna, tylko po co, kiedy poprawia on tak znakomicie smak z\u0142ocistego trunku i dodaje mu odpowiedniej goryczki, jednocze\u015bnie go konserwuj\u0105c.<\/p>\n\n\n\n

…i jeszcze raz chmiel<\/h2>\n\n\n\n

Chmiel w regionie \u017cateckim uprawia si\u0119 od tysi\u0105ca lat. Podobno sam Karol IV zakaza\u0142 pod kar\u0105 \u015bmierci eksportu cennych sadzonek zagranic\u0119, chc\u0105c tym samym chroni\u0107 walory tego regionu. Ro\u015blinka chmielu ro\u015bnie nawet do 20 lat i zazwyczaj jest uprawiana na tzw. chmelnicach<\/em>, czyli palach wbitych w ziemi\u0119, po kt\u00f3rych si\u0119 pnie. Co ciekawe, podobno Rzymianie w podobny spos\u00f3b kiedy\u015b uprawiali winogrona, unikaj\u0105c tym samym konieczno\u015bci ich nasadzania na zbocza. W \u015bredniowieczu hodowc\u00f3w winogron i chmielu nie odr\u00f3\u017cniano \u2013 by\u0142 to rzekomo ten sam zaw\u00f3d. Pierwsze wzmianki o eksporcie chmielu po \u0141abie, i to a\u017c do Hamburga, odnotowano ju\u017c w 1101 r. Ro\u015blina ta okaza\u0142a si\u0119 na tyle cenna, \u017ce, aby uniemo\u017cliwi\u0107 jego podrabianie, Maria Teresa wprowadzi\u0142a tzw. certyfikat pochodzenia, kt\u00f3ry mia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 odr\u00f3\u017cnieniu prawdziwego \u017cateckiego chmielu od innych sadzonek. Uprawa i handel chmielem si\u0119 rozwija\u0142y, a wraz z nim \u2013 \u017datec. Miasto niezwykle si\u0119 na uprawie chmielu wzbogaci\u0142o, szczeg\u00f3lnie, gdy na terenach dzisiejszych Czech dokona\u0142a si\u0119 druga najs\u0142ynniejsza czeska rewolucja (po tej husyckiej), czyli rewolucja piwna.<\/p>\n\n\n

\n
\"Uliczki<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Czeska piwna rewolucja a \u017datec<\/h2>\n\n\n\n

Czy zastanawiali\u015bcie si\u0119 kiedy\u015b, dlaczego pils nazywamy pilsem?\u2026 By\u0107 mo\u017ce zaskoczy Was fakt, \u017ce pils to w istocie pilzner<\/em>, kt\u00f3rego nazwa pochodzi od miasta, w kt\u00f3rym powsta\u0142, czyli Pilzna. To w\u0142a\u015bnie tam po raz pierwszy wprowadzono szerokie zmiany technologiczne, warz\u0105c piwo w ni\u017cszej temperaturze i stosuj\u0105c odpowiedni\u0105 filtracj\u0119. Nowy trunek, owoc tzw. dolnej fermentacji, zyska\u0142 nie tylko now\u0105 nazw\u0119, ale tak\u017ce barw\u0119 (dzi\u0119ki nowej technologii piwo przesta\u0142o by\u0107 m\u0119tne i sta\u0142o si\u0119 z\u0142ociste). Do tego w\u0142a\u015bnie trunku wykorzystano tzw. chmiel Saaz, czyli chmiel \u017catecki. Dzi\u0119ki szybko rosn\u0105cej w si\u0142\u0119 nowej modzie na z\u0142ocisty i przejrzysty trunek \u017datec nagle zdecydowanie zyska\u0142 na znaczeniu.<\/p>\n\n\n\n

Oto nasta\u0142a z\u0142ota era dla miasta, kt\u00f3re swoje istnienie w wielkiej cz\u0119\u015bci przystosowa\u0142o do produkcji goryczkowych szyszek. Nie zezwolono jednak na dewastacj\u0119 miasta; przeciwnie, zabudowa s\u0142u\u017c\u0105ca przemys\u0142owi chmielnickiemu zosta\u0142a pomy\u015blana i zaprojektowana w taki spos\u00f3b, aby idealnie dope\u0142ni\u0142a tkank\u0119 miejsk\u0105. Po cz\u0119\u015bci to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki temu dzisiaj tylko wprawne oko, wiedz\u0105c czego szuka\u0107, znajdzie w samym centrum miasta stare magazyny i suszarnie chmielu. Spaceruj\u0105c po pi\u0119knej star\u00f3wce, tej odnowionej i tej, kt\u00f3ra na lepsze czasy jeszcze czeka, wyszukujcie niskich okien u szczytu budynk\u00f3w, tu\u017c pod dachem, albo starych napis\u00f3w w j\u0119zyku niemieckim lub jidysz. To b\u0119d\u0105 wasze wskaz\u00f3wki.<\/p>\n\n\n

\n
\"\u017bydzi<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Chmiel w tkance miasta<\/h2>\n\n\n\n

Na architektur\u0119 miasta wp\u0142yw mia\u0142a tak\u017ce produkcja obr\u00f3bki chmielu \u2013 na przyk\u0142ad za spraw\u0105 dziesi\u0105tk\u00f3w komin\u00f3w, kt\u00f3re powsta\u0142y, gdy wymy\u015blono siarkowanie chmielu. Traktowanie szyszek siark\u0105 mia\u0142o zapobiec ich psuciu i po prostu je konserwowa\u0107. Jednocze\u015bnie, co \u0142atwo sobie wyobrazi\u0107, nie spos\u00f3b siarkowa\u0107 takich ilo\u015bci chmielu w centrum miasta \u2013 ludzie by si\u0119 podusili. St\u0105d kominy, kt\u00f3rych wysoko\u015b\u0107 \u015brednio si\u0119ga 30 metr\u00f3w i kt\u00f3re mia\u0142y umo\u017cliwi\u0107 siarkowanie chmielu bezpo\u015brednio w mie\u015bcie, do dzi\u015b s\u0105 obecne na \u017cateckim horyzoncie.<\/p>\n\n\n\n

Druga po\u0142owa XIX wieku i lata a\u017c do drugiej wojny \u015bwiatowej to z\u0142ota era rozwoju tego chmielnego miasta. Plany rozwoju by\u0142y wielkie \u2013 np. chciano stworzy\u0107 tramwaj-wyci\u0105g do przewo\u017cenia chmielu, ale projekt ostatecznie nie zosta\u0142 zatwierdzony i powsta\u0142 tylko jeden symboliczny przystanek. \u017datec by\u0142 jednak naprawd\u0119 bogatym miastem. Po I wojnie \u015bwiatowej rozkwit\u0142 na nowo i wyprzedzi\u0142 Norymberg\u0119, staj\u0105c si\u0119 najwi\u0119kszym pod k\u0105tem handlu chmielem miastem na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n

\n
\"\u017datec\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kryzys i upadek<\/h2>\n\n\n\n

W latach 20. poprzedniego wieku rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 jednak kryzys, kt\u00f3ry negatywny wp\u0142yw mia\u0142 tak\u017ce na cen\u0119 chmielu. Wkr\u00f3tce poch\u0142on\u0105\u0142 on ca\u0142y \u015bwiat, pojawi\u0142y si\u0119 napi\u0119cia spo\u0142eczne, a na arenie mi\u0119dzynarodowej rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 era pr\u0119\u017c\u0105cych musku\u0142y nacjonalizm\u00f3w, kt\u00f3re przede wszystkim nienawidzi\u0142y inno\u015bci \u2013 tymczasem cz\u0119\u015b\u0107 handlarzy chmielem w mie\u015bcie, owszem, niemieckoj\u0119zyczna, by\u0142a jednak pochodzenia \u017cydowskiego. Pod koniec lat 30. \u017bydzi stanowili ponad 10% obywateli miasta i jako handlarze chmielem znacznie przyczyniali si\u0119 do jego rozwoju. W 1938 r., w ramach akcji tzw. Kryszta\u0142owej Nocy, w \u017datcu sp\u0142on\u0119\u0142a synagoga (zreszt\u0105, odnowiona zosta\u0142a bardzo niedawno temu; dzi\u015b mo\u017cna j\u0105 ju\u017c znowu obejrze\u0107), a wkr\u00f3tce potem \u017datec pod przymusem opu\u015bcili jego \u017cydowscy mieszka\u0144cy.<\/p>\n\n\n\n

Na miasto spada\u0142y kolejne ciosy \u2013 najpierw zabrak\u0142o \u017byd\u00f3w, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 zgin\u0119\u0142a w Holokau\u015bcie*, potem Niemc\u00f3w, kt\u00f3rych po wojnie wyp\u0119dzono**. Miasto sta\u0142o si\u0119 puste, pozbawione swoich pierwotnych mieszka\u0144c\u00f3w. Tymczasem w\u0142adze komunistyczne na tereny czechos\u0142owackiego kraju Sudet\u00f3w zacz\u0119\u0142y zwozi\u0107 mieszank\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy z tymi terenami wcze\u015bniej nie mieli nic wsp\u00f3lnego. Wiele lat musia\u0142o up\u0142yn\u0105\u0107, by nowi mieszka\u0144cy \u017datca wytworzyli wi\u0119\u017a i czu\u0142o\u015b\u0107 wobec ziemi i miasta, w kt\u00f3rym przysz\u0142o im \u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

** Warto doda\u0107, \u017ce w \u017datcu dosz\u0142o do tzw. divok\u00e9ho odsunu<\/a>, to jest oddolnego, nazwijmy to, wyp\u0119dzenia mieszka\u0144c\u00f3w niemieckoj\u0119zycznych, co w niedalekich Postoloprtech sko\u0144czy\u0142o si\u0119 pogromem<\/a>. <\/p>\n\n\n

\n
\"\u017datec\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nowa nadzieja<\/h2>\n\n\n\n

\u017datec nigdy ju\u017c \u2013 to jest, do dnia dzisiejszego \u2013 nie odzyska\u0142 \u015bwietno\u015bci sprzed II wojny \u015bwiatowej. Miasto, owszem, remontuje si\u0119, szuka swojej \u015bcie\u017cki rozwoju i wyj\u015bcia z beznadziei, ale nie jest to zadanie proste. W latach 70. opuszczono stare magazyny chmielu; powsta\u0142 nowy, nowoczesny, kt\u00f3ry je zast\u0105pi\u0142. Wydaje si\u0119, \u017ce dopiero nie tak dawno temu \u017datec obudzi\u0142 si\u0119 z letargu. Impulsem do zmian, a tak\u017ce wielk\u0105 nadziej\u0105, jest dzi\u015b turystyka, to ona bowiem mo\u017ce przynie\u015b\u0107 tak potrzebne do rozwoju miasta \u015brodki i \u2013 ludzi. Dzi\u015b, spaceruj\u0105c w sobotni wiecz\u00f3r po mie\u015bcie, kt\u00f3re przecie\u017c jest przepi\u0119kne, odnowione i klimatyczne, ma si\u0119 wra\u017cenie spacerowania po planie filmowym filmu, kt\u00f3ry nigdy nie powsta\u0142 i kt\u00f3rego produkcj\u0119 anulowano z powodu braku \u015brodk\u00f3w\/aktor\u00f3w. Witryny sklepowe bywaj\u0105 puste, na \u015bcianach wida\u0107 jeszcze niemieckoj\u0119zyczne napisy, a wsz\u0119dzie panuje pustka i cisza (no, mo\u017ce poza garstk\u0105 romskich dzieci, kt\u00f3re ganiaj\u0105 w t\u0119 i z powrotem).<\/p>\n\n\n\n

(BTW, co do tych napis\u00f3w, to czasem nie wiadomo, czy s\u0105 stare, czy nowe, bo \u017datec rzeczywi\u015bcie cz\u0119sto staje si\u0119 planem filmowym; rocznie powstaje w mie\u015bcie kilkana\u015bcie produkcji!).<\/p>\n\n\n\n

Wielk\u0105 szans\u0105 dla tego przeciekawego regionu sta\u0142o si\u0119 wpisanie miasta wraz z jego chmielnick\u0105 kultur\u0105 na list\u0119 UNESCO. To ju\u017c 17 pozycja z Republiki Czeskiej na tej zaszczytnej, ale te\u017c inspiruj\u0105cej turyst\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata li\u015bcie. Fakt ten obi\u0142 si\u0119 szerokim echem nie tylko w \u017datcu, ale w ca\u0142ej Republice Czeskiej i mieszka\u0144cy regionu zdecydowanie licz\u0105, \u017ce przywiedzie on w ich stron\u0119 go\u015bci. Miasto jest w du\u017cej cz\u0119\u015bci odremontowane, okolica jest przepi\u0119kna, i wydaje si\u0119, \u017ce du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 miasta czeka tylko na ludzi, kt\u00f3rzy przyjad\u0105 je odkry\u0107.<\/p>\n\n\n

\n
\"\u017datec\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Romski \u017datec<\/h2>\n\n\n\n

Mnie osobi\u015bcie \u017datec zachwyci\u0142, zasmuci\u0142, zmusi\u0142 do refleksji. To przepi\u0119kne miasto, z trudn\u0105 histori\u0105, kt\u00f3rej \u015blady wida\u0107 do dzi\u015b. \u017byje tu dzi\u015b spora spo\u0142eczno\u015b\u0107 romska, kt\u00f3rej wielu cz\u0142onk\u00f3w nie dostosowa\u0142o si\u0119 do stylu \u017cycia, nazwijmy to, obywateli historycznie czeskich. Romowie w tej cz\u0119\u015bci \u015bwiata, mowa teraz o ca\u0142ych Czechach, \u017cyj\u0105 tu od dawna. Konkretnie jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142eczno\u015bci romskiej, kt\u00f3ra obecnie \u017cyje w Czechach, pojawi\u0142a si\u0119 na czeskich ziemiach dopiero po II wojnie. Czescy obywatele pochodzenia romskiego, zamieszkuj\u0105cy przed wojn\u0105 ziemie czeskie, w ogromnej wi\u0119kszo\u015bci zgin\u0119li w obozach. Obecni dzi\u015b na tych terenach Romowie pochodz\u0105 g\u0142\u00f3wnie z teren\u00f3w wschodniej S\u0142owacji i dotarli tu w ramach akcji zasiedle\u0144czej czeskich Sudet\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Romowie nie mieszkaj\u0105 oczywi\u015bcie tylko w \u017datcu; jest ich jednak najwi\u0119cej w\u0142a\u015bnie w wojew\u00f3dztwie Usteckim (7-8% mieszka\u0144c\u00f3w, przy \u015bredniej ok. 2% w ca\u0142ym kraju). R\u00f3wnie\u017c z tego powodu wojew\u00f3dztwo to nie cieszy si\u0119 w\u015br\u00f3d etnicznych Czech\u00f3w najlepsz\u0105 s\u0142aw\u0105. Sprawa z Romami jest skomplikowana; nie chc\u0119 tu wchodzi\u0107 w szczeg\u00f3\u0142y ani szuka\u0107 uproszcze\u0144, do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce to historia pe\u0142na upokorze\u0144, przemocy, niezrozumienia, przymusu i wrogo\u015bci i nie da si\u0119 jej skr\u00f3ci\u0107 w kilku zdaniach wpisu o \u017datcu. Czy obecno\u015b\u0107 Rom\u00f3w bywa w mie\u015bcie bywa trudna? Na pewno. Nie mo\u017cna jednak ich jednoznacznie ocenia\u0107, bo historia ta ma i drug\u0105 stron\u0119 medalu. By\u0107 mo\u017ce kiedy\u015b w ko\u0144cu stworz\u0119 wpis na ten temat. Na dzi\u015b wystarczy stwierdzi\u0107, \u017ce Romowie tak\u017ce tworz\u0105 dzi\u015b tkank\u0119 miejsk\u0105 \u017datca i nie mo\u017cna ich pomin\u0105\u0107, wspominaj\u0105c to miasto.<\/p>\n\n\n\n

\u017datec niczym dawny Czeski Krumlow?<\/h2>\n\n\n\n

Nie pozw\u00f3lcie jednak, aby jakiekolwiek stereotypy odwiod\u0142y Was od zwiedzania. \u017datec zdecydowanie wart jest poznania, szczeg\u00f3lnie, je\u015bli lubicie popija\u0107 z\u0142ocisty trunek. Mi osobi\u015bcie kojarzy si\u0119 troch\u0119 z Czeskim Krumlowem, tylko nie tym dzisiejszym, pe\u0142nym turyst\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata i chi\u0144skich pami\u0105tek na ka\u017cdym rogu, ale tym ze zdj\u0119\u0107, tym jeszcze sprzed upadku komuny. To by\u0142o kiedy\u015b bardzo klimatyczne, cho\u0107 zaniedbane miasto, pozornie bez perspektyw. \u017datec dzi\u015b jest na pewno w lepszej formie ni\u017c wspomniany przeze mnie Czeski Krumlow z przesz\u0142o\u015bci, ale jedn\u0105 cech\u0119 z nim dzieli \u2013 to nieodkryty skarb. Jed\u017acie tam, zanim znajd\u0105 go wszyscy tury\u015bci \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

M.<\/p>\n\n\n\n

PS Nie sugerujcie si\u0119 za bardzo wygl\u0105dem zdj\u0119\u0107. Specjalnie dobiera\u0142am takie kadry, bo zrobi\u0142y na mnie, wraz z histori\u0105 tego miejsca, du\u017ce wra\u017cenie. \u017datec dzi\u015b to naprawd\u0119 \u0142adne i odnowione miasto – mimo, \u017ce niekoniecznie wynika to z fotografii \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

Co w \u017datcu i okolicy obejrze\u0107:<\/h2>\n\n\n\n