Co to za ksi\u0105\u017cka? \u201eCzechy. Czemu pohoda<\/em> to nie pogoda? czyli czeski luz\u201d Doroty Chmielewskiej. Dorot\u0119 musicie chyba zna\u0107, zak\u0142adam \u2013 bo je\u015bli lubicie Czechy, to musia\u0142y w Wasze r\u0119ce trafi\u0107 jej przewodniki po Czechach, albo przed oczy Wasze \u2013 blog \u201eCzechofil\u201d lub chyba najs\u0142ynniejsza czechofilska grupa facebookowa o oczywistej nazwie \u201eJestem czechofilem\u201d. To wszystko jej dzie\u0142a.<\/p>\n\n\n\n W moje r\u0119ce trafi\u0142a w pewn\u0105 lipcow\u0105 sobot\u0119 najnowsza ksi\u0105\u017cka Doroty o wspomnianym tytule, zasiad\u0142am wi\u0119c w moim \u017c\u00f3\u0142tym fotelu i zanurzy\u0142am si\u0119 w lekturze. To by\u0142o troch\u0119 tak, jakbym otworzy\u0142a ksi\u0105\u017ck\u0119 z w\u0142asnymi wspomnieniami \u2013 bo autorka ze swad\u0105 opowiada o swoim spojrzeniu na Czechy, o tym, jak je poznawa\u0142a i jej pasja widoczna jest na ka\u017cdej jednej stronie. Ten \u00e1 la przewodnik nie jest przewodnikiem sensu stricte \u2013 tzn. takim z mas\u0105 historycznych i architektonicznych informacji i wskaz\u00f3wkami od autora na temat dobrych restauracji \u2013 to co\u015b innego, co\u015b znacznie bardziej, wed\u0142ug mnie, warto\u015bciowego. Z lektury ksi\u0105\u017cki Doroty jeste\u015bcie w stanie wynie\u015b\u0107 o wiele wi\u0119cej ni\u017c tylko informacje o tym, w kt\u00f3rym wieku postawiono praski hrad<\/em> oraz gdzie warto zam\u00f3wi\u0107 sma\u017een\u00fd s\u00fdr<\/em>.<\/p>\n\n\n Dowiecie si\u0119 na przyk\u0142ad, \u017ce istnieje r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy zamkiem i z\u00e1mkem; <\/em>\u017ce hrad\u00f3w w Czechach jest bardzo wiele i \u017ce turystyka zamkowa jest w Czechach niezwykle popularna; \u017ce istnieje wiele rodzaj\u00f3w hospod<\/em>, ale je\u015bli chcecie pozna\u0107 ten stary, swojski klimat, to wyst\u0119puje on jeszcze tylko w dogorywaj\u0105cym gatunku lokali, czyli w restauracjach dworcowych. Sama pami\u0119tam moje pierwsze zetkni\u0119cie z przybytkiem tego rodzaju i spojrzeniem \u0161tamgast\u00f3w<\/em>, gdy z moj\u0105 \u00f3wczesn\u0105 szefow\u0105 w podr\u00f3\u017cy s\u0142u\u017cbowej o 9:00 rano i troch\u0119 z przypadku wesz\u0142y\u015bmy na moment do takiego lokalu i lekko zatka\u0142o nie tylko mnie, ale chyba tak\u017ce \u00f3wczesnych go\u015bci konsumuj\u0105cych swe pierwsze (?) poranne piwko. (Bo po co te\u017c pcha si\u0119 tam rano kto\u015b, kto nie ma ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0105tk\u0119 i lekkiego problemu alkoholowego? ;)). Autorka opisuje przygod\u0119 podobnego charakteru i by\u0107 mo\u017ce dlatego od pocz\u0105tku lektury czu\u0142am si\u0119, jakby znajoma opowiada\u0142a mi r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 do mojej histori\u0119 poznawania Czech.<\/p>\n\n\n\n Takich anegdotek uzupe\u0142niaj\u0105cych g\u0142\u00f3wn\u0105 opowie\u015b\u0107 o Czechach jest w ksi\u0105\u017cce mn\u00f3stwo. Ze stron zna\u0107, \u017ce Dorota Czechy przejecha\u0142a wzd\u0142u\u017c i wszerz i z niejednego kufla piwo pi\u0142a. No w\u0142a\u015bnie, piwo! O piwie w tej ksi\u0105\u017cce te\u017c troch\u0119 jest, co interesuj\u0105ce b\u0119dzie, jak zak\u0142adam, dla szerokich gron czechofil\u00f3w, kt\u00f3rzy lubuj\u0105 si\u0119 w tym trunku. W ksi\u0105\u017cce nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 tak\u017ce historii chata\u0159en\u00ed <\/em>i chalupa\u0159en\u00ed<\/em>, tramp\u00f3w i wszystkiego, co zwi\u0105zane z czesk\u0105 tradycj\u0105 uprawiania turystyki lokalnej (i \u015bwietnie, bo to jedna z lepszych rzeczy, jakimi w mojej opinii Czesi mog\u0105 si\u0119 chwali\u0107!). Pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce historie zwi\u0105zane z paleniem czarownic, m\u00e1jkami<\/em>, turystyk\u0105 uzdrowiskow\u0105, a nawet rowerow\u0105. S\u0142owem \u2013 ca\u0142a masa trop\u00f3w, kt\u00f3re ka\u017cdy szanuj\u0105cy si\u0119 czechofil prawdopodobnie pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej zechce pozna\u0107 \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Czy ksi\u0105\u017cka ma jakie\u015b wady? Oczywi\u015bcie, w ka\u017cdej takie mo\u017cna znale\u017a\u0107. Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce troch\u0119 irytowa\u0142y mnie pojawiaj\u0105ce si\u0119 gdzieniegdzie liter\u00f3wki i brak konsekwencji w zapisie czeskich s\u0142\u00f3w (raz z diakrytyk\u0105, innym razem bez, wytropi\u0142am te\u017c jedno s\u0142owo, kt\u00f3re jest chyba\u2026 s\u0142owackie. @Korektorze, chyba przed robot\u0105 waln\u0105\u0142e\u015b sobie piwo. Mam chocia\u017c nadziej\u0119, \u017ce by\u0142o czeskie i dobre :D)<\/p>\n\n\n\n Kilka razy odnios\u0142am wra\u017cenie, \u017ce autorka ma na nosie troch\u0119 r\u00f3\u017cowawe okulary, przez kt\u00f3re z zachwytem przygl\u0105da si\u0119 mojemu przybranemu krajowi. Taki pewnie by\u0142 i zamiar: polski czechofil, szczeg\u00f3lnie taki pocz\u0105tkuj\u0105cy, zazwyczaj Czechami jest po prostu zachwycony i chce czyta\u0107 o tym, co w Czechach cudowne. Rozumiem to, Czechy s\u0105 cudowne i sama je uwielbiam. Kraj ten ma jednak tak\u017ce wady i je\u015bli mi w tek\u015bcie zabrak\u0142o czegokolwiek, to jakiego\u015b ich wspomnienia. Czechy to kraj \u017cywych ludzi, r\u00f3\u017cnych ludzi, wi\u0119c i wad r\u00f3\u017cnych troch\u0119 by si\u0119 znalaz\u0142o, powiedzia\u0142abym przy piwie, ale to ju\u017c chyba temat na inny wpis i inny dzie\u0144 (zreszt\u0105, by\u0142o o tym nawet w podca\u015bcie<\/a>). Cho\u0107by ten j\u0119zyk angielski, kt\u00f3rego znajomo\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d Czech\u00f3w autorka zachwala \u2013 wielu Czech\u00f3w z m\u0142odej generacji zdecydowanie dobrze po angielsku nie m\u00f3wi; tak, Polacy umiej\u0105 lepiej, nie b\u00f3jmy si\u0119 tego przyzna\u0107 i dogadanie si\u0119 po angielsku podczas podr\u00f3\u017cy w Czechach mo\u017ce by\u0107 pr\u00f3b\u0105 marn\u0105. Czy to polski exodus<\/em>, czy to \u015bwietny poziom kilku wydzia\u0142\u00f3w anglistyki w naszej ojczy\u017anie, czy wszechobecne opcje film\u00f3w z napisami, angielskim pos\u0142ugujemy si\u0119 od Czech\u00f3w nadal lepiej*.<\/p>\n\n\n\n Do tego pojawia si\u0119 w czeskim spo\u0142ecze\u0144stwie pewna niech\u0119\u0107 do cudzoziemc\u00f3w. Dorota przytoczy\u0142a anegdot\u0119 o tym, jak pewien kelner nie chcia\u0142 rozmawia\u0107 z ni\u0105 po czesku (przeszed\u0142 na angielski) i potraktowa\u0142a powy\u017csze jako wyraz szacunku do w\u0142asnego j\u0119zyka. Oczywi\u015bcie \u2013 mog\u0142o tak by\u0107. Niemniej, te\u017c mi si\u0119 zdarzy\u0142o, \u017ce kto\u015b umy\u015blnie pr\u00f3bowa\u0142 mnie nie zrozumie\u0107, gdy m\u00f3wi\u0142am po czesku. Nie wynika\u0142o to jednak z mojej nieznajomo\u015bci j\u0119zyka, ale raczej pr\u00f3by pokazania mi, \u017ce co\u015b robi\u0119 \u017ale. Niestety g\u0142upie poczucie wy\u017cszo\u015bci nad innymi nacjami, r\u00f3wnie\u017c s\u0105siadami, nie jest w Czechach tak zupe\u0142nie niespotykane (ono jest oczywi\u015bcie obecne te\u017c w Polsce i zapewne w ka\u017cdym innym kraju; puenta jest taka, \u017ce w Czechach jest ono TAK\u017bE i nawet je\u015bli o tym zapominamy, istniej\u0105 szanse, \u017ce kto\u015b nam to w nieprzyjemny spos\u00f3b przypomni).<\/p>\n\n\n\n Niemniej, ta niewielka irytacja przy lekturze \u201eCzechy. Czemu pohoda to nie pogoda? czyli czeski luz\u201d nie pozbawi\u0142a mnie wcale z niej przyjemno\u015bci. My\u015bl\u0119, \u017ce czechofile, szczeg\u00f3lnie ci pocz\u0105tkuj\u0105cy i wchodz\u0105cy w czeski \u015bwiat, znajd\u0105 tu wiele intryguj\u0105cych w\u0105tk\u00f3w i inspiracji do dalszych poszukiwa\u0144 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119; to zdecydowanie dobra pozycja uzupe\u0142niaj\u0105ca podr\u00f3\u017ce po Czechach. @Doroto, je\u015bli, jak zapowiadasz w zako\u0144czeniu, zawitasz kiedy\u015b do Brna, to zapraszam na piwo. Mam wra\u017cenie, \u017ce b\u0119dziemy mia\u0142y o czym rozmawia\u0107 \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n * Nie chc\u0119 by\u0107 go\u0142os\u0142owna ani podpiera\u0107 si\u0119 argumentem anegdotycznym. Sprawdza\u0142am najnowszy raport EF EPI dotycz\u0105cy poziomu znajomo\u015bci j\u0119zyka angielskiego na \u015bwiecie w krajach nieangloj\u0119zycznych. Polska od wielu lat zajmuje ca\u0142kiem wysok\u0105 pozycj\u0119 (w\u015br\u00f3d kraj\u00f3w europejskich w 2014 zaj\u0119li\u015bmy nawet 6 miejsce!), od jakiego\u015b czasu troch\u0119 spada, w 2023 r. zdoby\u0142a pozycj\u0119 13 (zar\u00f3wno w Europie, jak i na \u015bwiecie). U nas nauka pierwszego j\u0119zyka obcego zaczyna si\u0119 ju\u017c w pierwszej klasie szko\u0142y podstawowej lub nawet w przedszkolu (nawet ja, ponad trzydzie\u015bci lat temu, w biednej Polsce lat 90. chodzi\u0142am do zer\u00f3wki, gdzie by\u0142 angielski).<\/p>\n\n\n\n Czechy we wspomnianym rankingu z roku 2023 zaj\u0119\u0142y pozycj\u0119 21 w Europie i 26 na \u015bwiecie. R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy PL a CZ jest i wg mnie to s\u0142ycha\u0107 na ulicach. Z czego to wynika? W Czechach nauka pierwszego j\u0119zyka obcego w szkole podstawowej zaczyna si\u0119 dopiero w III klasie (czyli w wieku 8 lat, obowi\u0105zek szkolny zaczyna si\u0119 rok wcze\u015bniej ni\u017c w PL). Ten pierwszy j\u0119zyk obcy to zazwyczaj angielski. Jak chodzi o drugi j\u0119zyk obcy w szko\u0142ach: w PL obowi\u0105zek nauki drugiego j\u0119zyka w szkole jest ju\u017c od 2009 r., w CZ od 2014 r., a dzi\u015b w Pradze w og\u00f3le dyskutuje si\u0119 o jego zniesieniu. Przede wszystkim trzeba jednak pami\u0119ta\u0107 o obecnym nad We\u0142taw\u0105 uwielbieniu do WSZECHOBECNEGO dubbingu i czeskich cover\u00f3w \u015bwiatowych hit\u00f3w \u2013 w Czechach ekspozycja na angielski jest po prostu znacznie mniejsza ni\u017c w Polsce. U nas ludzie si\u0142\u0105 rzeczy nasi\u0105kaj\u0105 angielskim, nawet je\u015bli go aktywnie nie u\u017cywaj\u0105. Czesi s\u0105 zdecydowanie bardziej zamkni\u0119ci we w\u0142asnym sosie j\u0119zykowym (i pytanie, czy to dobrze, to temat na osobn\u0105 dyskusj\u0119).<\/p>\n\n\n\n Tutaj rzeczony raport: informacje o PL <\/a>i informacje o CZ<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Z pozdrowieniami,<\/p>\n\n\n\n M.<\/p>\n\n\n\n PS Na blogu pojawi\u0142o si\u0119 kilka innych recenzji ksi\u0105\u017cek o Czechach: np. w zesz\u0142ym roku pisa\u0142am o ksi\u0105\u017cce Aleksandra Kaczorowskiego Czechy. To nevymysl\u00ed\u0161<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"![\"\"](\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/czechyluz.png\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\nCzeskie anegdotki<\/h2>\n\n\n\n
Piwo dla korektora i r\u00f3\u017cowe okulary czechofilki<\/h2>\n\n\n\n
Czesi te\u017c maj\u0105 wady<\/h2>\n\n\n\n