<\/p>\n\n\n\n
Dawno nie by\u0142o takiego wpisu \u2013 a\u017c si\u0119 odzwyczai\u0142am i nie bardzo wiem, jak zacz\u0105\u0107 \u2013 a kiedy\u015b pisanie takich wpis\u00f3w by\u0142o dla mnie najprostsze i najoczywistsze. Mo\u017ce to kwestia prowadzenia zapi\u015bnika my\u015bli, mo\u017ce ju\u017c nie mam a\u017c takiej potrzeby przelewania moich refleksji na bloga. Tym razem jednak moje refleksje dotycz\u0105 \u017cycia w rozkroku pomi\u0119dzy dwoma krajami i pomy\u015bla\u0142am, \u017ce dobrze wpisze si\u0119 to w moj\u0105 seri\u0119 emigracyjn\u0105, bo chyba przekraczam jaki\u015b kolejny etap wyjazdu i warto zapisa\u0107, co mi si\u0119 w g\u0142owie w zwi\u0105zku z tym ko\u0142acze.<\/p>\n\n\n\n
Mieszkam ju\u017c poza Polsk\u0105 prawie pi\u0119\u0107 lat. S\u0105 tego dobre, jak i z\u0142e strony. Zmieni\u0142 si\u0119 spos\u00f3b, w jaki Polsk\u0119 postrzegam \u2013 jednocze\u015bnie na lepsze, jak i na gorsze. Minusy, kt\u00f3re mnie nie uwiera\u0142y albo do kt\u00f3rych z biegiem czasu si\u0119 przyzwyczai\u0142am, teraz bol\u0105 bardziej. Ale s\u0105 te\u017c zalety, kt\u00f3rych nie docenia\u0142am, a za kt\u00f3rymi t\u0119skni\u0119. W og\u00f3le mam troch\u0119 wra\u017cenie, \u017ce ju\u017c o tym tu kiedy\u015b pisa\u0142am, ale powt\u00f3rzmy to w skr\u00f3cie.<\/p>\n\n\n\n
Zdecydowanie bardziej denerwuje mnie polska religijno\u015b\u0107 i wszechobecna wiara w ko\u015bcielne przykazania. Bardzo si\u0119 oderwa\u0142am od tej ko\u015bcielnej mentalno\u015bci i \u2013 borze szumi\u0105cy \u2013 jak dobrze mi to na g\u0142ow\u0119 zrobi\u0142o. Odci\u0119\u0142am si\u0119, na ile to sz\u0142o (ale te\u017c wysz\u0142o to naturalnie i samoistnie) od my\u015blenia, \u017ce co\u015b nale\u017cy robi\u0107, bo to cz\u0119\u015b\u0107 ko\u015bcielnego rytua\u0142u. Nie chodz\u0119 do ko\u015bcio\u0142a w og\u00f3le, nie nara\u017cam g\u0142owy na s\u0105czenie mi do ucha tekst\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142yby mnie wmanipulowa\u0107 w jakie\u015b absurdalne poczucie winy.<\/p>\n\n\n\n
To wywo\u0142ywanie poczucia winy w dzieciach, a potem doros\u0142ych \u2013 to bardzo polska rzecz (chocia\u017c nie tylko polska, to po prostu katolicka rzecz, a \u017ce u nas tylu katolik\u00f3w, to si\u0119 bardzo zla\u0142o z to\u017csamo\u015bci\u0105 narodow\u0105). Gdyby\u015bmy sobie jako spo\u0142ecze\u0144stwo to u\u015bwiadamiali, w Polsce \u017cy\u0142oby si\u0119 o wiele pro\u015bciej. Ile frustracji w \u017cyciu by nam odesz\u0142o, gdyby\u015bmy nie czuli si\u0119 zmuszani przez kogo\u015b z zewn\u0105trz do czego\u015b, czego nie czujemy albo nie chcemy? To mog\u0142oby by\u0107 bardzo ciekawe \u0107wiczenie mentalne \u2013 zastan\u00f3wmy si\u0119 krytycznie, co z element\u00f3w tradycji, tego, co przekazali nam rodzice i dziadkowie czy spo\u0142ecze\u0144stwo, faktycznie nam s\u0142u\u017cy, a co jest dzi\u015b szkodliwe (bo zmieni\u0142a si\u0119 sytuacja albo lepiej co\u015b rozumiemy). Nie b\u00f3jmy si\u0119 podda\u0107 tradycji krytyce \u2013 je\u015bli jest warta zachowania, najprawdopodobniej j\u0105 po prostu wytrzyma. \u017bycie jest zmian\u0105, jest r\u00f3\u017cne, my jeste\u015bmy r\u00f3\u017cni i wcale nie musimy by\u0107 wszyscy tacy sami od linijki.<\/p>\n\n\n\n
Tylko \u017ce od takich wniosk\u00f3w niedaleko do naruszania statusu quo. Czyli okre\u015blonego uk\u0142adu spo\u0142ecznego, w kt\u00f3rym pewna w\u0105ska grupa korzysta z pos\u0142usze\u0144stwa ogromnej wi\u0119kszo\u015bci innych. Dlatego tak ma\u0142o b\u0119dzie idealist\u00f3w, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 chcieli odnowi\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, unowocze\u015bni\u0107 jego nauki, dostosowa\u0107 je do ludzi. Beneficjentom dzisiejszego stanu rzeczy bardziej op\u0142aca si\u0119 zachowa\u0107 sytuacje tak\u0105, jak\u0105 jest \u2013 gdzie pa\u0144stwo \u0142o\u017cy na ich utrzymanie, bo wi\u0119kszo\u015b\u0107 si\u0119 na to zgadza.<\/p>\n\n\n\n
Mieszkaj\u0105c zagranic\u0105, jestem od tych spraw do\u015b\u0107 daleko. Na co dzie\u0144 bardzo rzadko obcuj\u0119 z mentalno\u015bci\u0105 stricte katolick\u0105, wi\u0119c wydaje mi si\u0119 ona czasem reliktem przesz\u0142o\u015bci. Zapominam, jak wa\u017cnym elementem to\u017csamo\u015bci nadal jest ona dla wielu ludzi w Polsce, jak wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywa na przyk\u0142ad w walce politycznej. Traktuj\u0119 j\u0105 z wi\u0119kszym luzem; nie czuj\u0119, \u017ce mam obowi\u0105zek kogokolwiek nawraca\u0107. Przeciwnie, mam du\u017co wi\u0119ksz\u0105 czu\u0142o\u015b\u0107 do ludzi og\u00f3lnie, bo wiem, w jak opresyjnym \u015brodowisku cz\u0119sto wyrastali i rozumiem, sk\u0105d bior\u0105 si\u0119 ich postawy. Zapominam, \u017ce w samej Polsce bardzo wielu ludzi traktuje sprawy religijne bardzo powa\u017cnie i stawia je na ostrzu no\u017ca. A wynikiem takiego ostrego podej\u015bcia jest potem fanatyczne podej\u015bcie do czegokolwiek, co cho\u0107 troch\u0119 odstaje od \u201estandardowego\u201d zestawu pogl\u0105d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Tak, wymuszanie \u017cycia wed\u0142ug cudzych standard\u00f3w \u2013 to chyba jedna z najwi\u0119kszych bol\u0105czek polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Z tym si\u0119 wi\u0105\u017c\u0105 te opresyjne pytania typu: \u201ea kiedy dzieci?\u201d, \u201ekiedy \u015blub?\u201d, \u201eju\u017c sko\u0144czy\u0142a\u015b je\u015b\u0107?\u201d, \u201echyba tego nie za\u0142o\u017cysz?\u201d, albo \u201eale sama tam chcesz jecha\u0107?!\u201d. Oduczenie si\u0119 tego to co\u015b, nad czym nadal pracuj\u0119, bo wierzcie mi \u2013 nie jest to wcale \u0142atwe zadanie!<\/p>\n\n\n\n
Ale w Polsce jest te\u017c wiele naprawd\u0119 dobrych rzeczy. Jedzenie mamy og\u00f3lnie dobrej jako\u015bci i dost\u0119pne. Mieszkania, owszem s\u0105 do\u015b\u0107 drogie, ale s\u0105 do zorganizowania (m\u00f3wi\u0119 to z czeskiej perspektywy osoby po 30., kt\u00f3ra mieszka na wynajmie, rozgl\u0105da si\u0119 po nieruchomo\u015bciach i nie ma wielu opcji, mimo dobrej pracy). Opieka zdrowotna \u2013 tak, nie jest idealna i tak, jest wiele do poprawy, ale mimo wszystko choroba nie oznacza niemal pewnego bankructwa ani d\u0142ug\u00f3w. Drogi s\u0105 niez\u0142e. I tak, rz\u0105d mo\u017ce i mamy ch*owy, ale nadal jest nadzieja na jego zmian\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy\u015b Czechy postrzega\u0142am bardzo na zasadzie por\u00f3wna\u0144 do Polski. \u017be co\u015b by\u0142o lepsze albo gorsze, i zwi\u0105zku z tym to docenia\u0142am albo na to narzeka\u0142am. Teraz podchodz\u0119 do tego troch\u0119 inaczej \u2013 to znaczy, nadal gdzie\u015b z ty\u0142u g\u0142owy lubi\u0119 sobie dokonywa\u0107 por\u00f3wna\u0107 \u2013 ale ka\u017cdy kraj staram si\u0119 traktowa\u0107 samodzielnie. To znaczy \u2013 rozumiem, \u017ce ka\u017cdy z nich jest taki, a nie inny, bo ma inn\u0105 histori\u0119 i \u017ce wszystko wynika z przesz\u0142o\u015bci, z wydarze\u0144, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce i proces\u00f3w, kt\u00f3re si\u0119 odegra\u0142y (albo w\u0142a\u015bnie ich zabrak\u0142o). W zwi\u0105zku z tym na Czechy te\u017c patrz\u0119 du\u017co bardziej krytycznie.<\/p>\n\n\n\n
To mo\u017ce by\u0107 zwi\u0105zane z tym, \u017ce traktuj\u0119 je ju\u017c troch\u0119 jako swoje. Czuj\u0119, \u017ce mog\u0119 sobie pozwoli\u0107 na ich krytyk\u0119. Gdyby\u015bcie popatrzyli na etapy emigracji, pewnie by\u0142abym gdzie\u015b w ko\u0144cowej fali \u2013 widz\u0119 zar\u00f3wno pozytywy, jak i negatywy. To troch\u0119 podw\u00f3jna rado\u015b\u0107, bo czerpi\u0119 z zalet obu kraj\u00f3w, znam obie perspektywy, ale te\u017c \u2013 podw\u00f3jna dawka frustracji. Toksyczne mechanizmy spo\u0142eczne obecne s\u0105 niestety wsz\u0119dzie. Mog\u0119 wi\u0119c, zszokowana i z przera\u017ceniem, obserwowa\u0107 g\u0142upot\u0119 ludzk\u0105 w dw\u00f3ch, zupe\u0142nie odmiennych wersjach.<\/p>\n\n\n\n
Jedn\u0105 z wi\u0119kszych czeskich bol\u0105czek \u2013 wed\u0142ug mnie \u2013 jest wsobno\u015b\u0107. Takie zamkni\u0119cie na inno\u015b\u0107, zamkni\u0119cie na cokolwiek nie-czeskiego. To oczywi\u015bcie bardzo subiektywna ocena, kt\u00f3ra te\u017c nie jest trafna wobec wi\u0119kszo\u015bci czeskiego spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 to po prostu pewien rys, kt\u00f3ry dostrzegam, kt\u00f3ry dzia\u0142a mi na nerwy i kt\u00f3ry sprawia, nie powiem, \u017ce czasem si\u0119 zastanawiam, czy komu\u015b kiedy\u015b nie b\u0119dzie moja polsko\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0107 na nerwy do tego stopnia, \u017ceby chcia\u0142 na przyk\u0142ad mi to wykrzycze\u0107 pod oknem.<\/p>\n\n\n\n
To si\u0119 te\u017c objawia wi\u0119ksz\u0105 odporno\u015bci\u0105 na nowe trendy, nowe koncepcje, nowe podej\u015bcie na przyk\u0142ad do r\u00f3wno\u015bci p\u0142ci. Pewne rzeczy s\u0105 tutaj \u2013 nawet w\u015br\u00f3d wykszta\u0142conej klasy \u015bredniej z du\u017cego miasta \u2013 tak zafiksowane, \u017ce, podejrzewam, w moim pokoleniu si\u0119 ju\u017c nie zmieni\u0105. I wiecie, to jest wszystko bardzo skomplikowane, bo tak \u2013 w Czechach jest cudownie d\u0142ugi urlop macierzy\u0144ski i rodzicielski, oba p\u0142atne, dzi\u0119ki czemu jest tu stosunkowo wysoki przyrost naturalny. Zupe\u0142nie naturalnym jest posiadanie dw\u00f3jki albo tr\u00f3jki dzieci. To ma jednak du\u017cy minus, o czym si\u0119 g\u0142o\u015bno dzi\u015b nie m\u00f3wi \u2013 w ogromnej wi\u0119kszo\u015bci w domu z dzie\u0107mi zostaj\u0105 mamy. I nie m\u00f3wimy tu o przerwie kilkumiesi\u0119cznej albo nawet rocznej, ale kilkuletniej (a je\u015bli kto\u015b ma wi\u0119cej ni\u017c jedno czy dwoje dzieci, co znowu tak rzadkie wcale nie jest, spokojnie ta przerwa mo\u017ce potrwa\u0107 do ponad 5-6 lat). To si\u0119 automatycznie przek\u0142ada na to, \u017ce te kobiety trac\u0105 swoj\u0105 pozycj\u0119 na rynku pracy. Trac\u0105 na emeryturach. Oraz wykonuj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 prac domowych.<\/p>\n\n\n\n
W Czechach nie ma takiego nacisku na \u201ezadbanie\u201d kobiet. Ludzie og\u00f3lnie bardziej na luzie podchodz\u0105 do wygl\u0105du, a nawet je\u015bli co\u015b im si\u0119 nie podoba, w bardzo z\u0142ym tonie jest o tym informowa\u0107. Ale ewidentnie jest podzia\u0142 na to, co jest dziewczy\u0144skie, a co ch\u0142opi\u0119ce. We\u017amy cho\u0107by te cholerne kolczyki u niemowl\u0105t \u2013 a m\u00f3wimy tu o dzieciach, kt\u00f3re maj\u0105 miesi\u0105c albo dwa \u2013 kt\u00f3rych rodzicom wydaje si\u0119, \u017ce s\u0105 one niezb\u0119dnym atrybutem kobieco\u015bci (sic!). C\u00f3\u017c, spo\u0142ecze\u0144stwo tego wymaga; to taki wyraz tego, \u017ce warto\u015b\u0107 kobiety nadal ocenia si\u0119 na podstawie jej wygl\u0105du i nawet je\u015bli dzi\u015b nie traktuje si\u0119 tego tak dos\u0142ownie, jak w przesz\u0142o\u015bci, zdecydowanie jest to przejaw dok\u0142adnie tego mentalu.<\/p>\n\n\n\n
W Czechach, tak samo jak w Polsce, ludzie z ni\u017cszym wykszta\u0142ceniem\/ni\u017cszymi dochodami\/bardziej naiwni (niepotrzebne skre\u015bli\u0107) s\u0105 bardziej podatni na r\u00f3\u017cnego rodzaju teorie spiskowe. Ale ze wzgl\u0119du na histori\u0119, inne teorie staj\u0105 si\u0119 bardziej popularne. O ile covid i wszystkie wersje teorii szkodliwo\u015bci szczepionek\/wszczepiania czip\u00f3w\/unicestwiania spo\u0142ecze\u0144stw by\u0142y do\u015b\u0107, nazwijmy to, uniwersalne i szeroko komentowane po obu stronach granicy, ju\u017c na przyk\u0142ad dezinformacja dotycz\u0105ca wojny w Ukrainie w Czechach \u2013 mam wra\u017cenie \u2013 odnosi wi\u0119ksze sukcesy ni\u017c w Polsce. Ta wspomniana bardziej naiwna grupa w Czechach nie jest odporna na rosyjsk\u0105 propagand\u0119, nawet, gdy jest ona do\u015b\u0107 ewidentna. Co ciekawe, Czesi i tak s\u0105 w du\u017co lepszej sytuacji ni\u017c S\u0142owacja \u2013 tam popularno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych rosyjskich teorii jest szokuj\u0105co wysoka.<\/p>\n\n\n\n
Co ja osobi\u015bcie lubi\u0119 najbardziej w moim przybranym kraju? Znalaz\u0142abym kilka rzeczy, ale pierwsze, co przychodzi mi do g\u0142owy to \u2013 opr\u00f3cz ca\u0142kiem nie\u017ale dzia\u0142aj\u0105cej opieki zdrowotnej \u2013 dost\u0119pno\u015b\u0107 szlak\u00f3w i \u015bcie\u017cek rowerowych. Uwielbiam w Czechach to, \u017ce aby znale\u017a\u0107 ciekaw\u0105 tras\u0119 wycieczkow\u0105, wystarczy otworzy\u0107 map\u0119. Szanse na to, \u017ce w pobli\u017cu znajdzie si\u0119 kilka ruin zamk\u00f3w, wie\u017c widokowych albo po prostu \u0142adnych widokowo szlak\u00f3w, jest ogromna. A najcz\u0119\u015bciej w ich okolicy b\u0119dzie jeszcze odpowiednia infrastruktura, dzi\u0119ki kt\u00f3rej b\u0119dzie mo\u017cna pokosztowa\u0107 lokalnych wyrob\u00f3w. Inn\u0105 \u015bwietn\u0105 cech\u0105 jest bezpiecze\u0144stwo. W Czechach przest\u0119pczo\u015b\u0107 jest niska (ni\u017csza ni\u017c w PL, a PL sama w sobie jest te\u017c bezpieczna). Wiadomo, wsz\u0119dzie nale\u017cy zachowa\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107, ale og\u00f3lnie \u2013 nie ma si\u0119 czego ba\u0107. Dodajcie do tego niez\u0142y transport lokalny i okazuje si\u0119, \u017ce Czechy to kraj idealny na niespieszne i lokalne podr\u00f3\u017cowanie, co te\u017c z du\u017c\u0105 doz\u0105 przyjemno\u015bci uskuteczniamy tak cz\u0119sto, jak to tylko mo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n
Doceniam te\u017c szacunek do drugiego cz\u0142owieka. Mam wra\u017cenie, \u017ce czeskie spo\u0142ecze\u0144stwo, mimo \u017ce te\u017c podzielone przez zwalczaj\u0105ce si\u0119 obozy, nie jest a\u017c tak spolaryzowane jak to polskie. Wi\u0119kszy jest egalitaryzm \u2013 nawet, je\u015bli kto\u015b jest bogaty, rzadziej si\u0119 tym popisuje \u2013 albo takie przynajmniej ja odnios\u0142am wra\u017cenie. W Polsce ostatnio zdarzy\u0142o mi si\u0119 ogl\u0105da\u0107 programy publicystyczne i, szczerze m\u00f3wi\u0105c, poziom agresji i negatywnych emocji by\u0142 tak wysoki, \u017ce po prostu przesta\u0142am ogl\u0105da\u0107. Tak, w Czechach te\u017c si\u0119 ludzie czasami k\u0142\u00f3c\u0105 z powodu polityki, ale jako\u015b te emocje w \u017cyciu codziennym s\u0105 s\u0142absze. Z drugiej strony, w Czechach nikt nie majstruje przy ustroju demokratycznym\u2026<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u0119ki Czechom nauczy\u0142am si\u0119 docenia\u0107 ma\u0142e rzeczy. Drobnostki, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce \u017cycie p\u0142ynie przyjemniej. Zrozumia\u0142am te\u017c, ja \u2013 cz\u0142owiek z regionu przesi\u0105kni\u0119tego mentalno\u015bci\u0105 prusk\u0105 \u2013 \u017ce w \u017cyciu liczy si\u0119 te\u017c zabawa. W Polsce, dla odmiany, doceniam dynamizm i sprawczo\u015b\u0107 ludzi. Od pomys\u0142u do jego realizacji cz\u0119sto droga jest kr\u00f3tka i jest to naprawd\u0119 wspania\u0142a cecha. Gdyby Czesi nauczyli si\u0119 od Polak\u00f3w troch\u0119 obrotno\u015bci i sprawczo\u015bci, a Polacy od Czech\u00f3w z kolei \u2013 odpuszczania i \u201echwytania chwili\u201d, wszystkim \u017cy\u0142oby si\u0119 jeszcze lepiej\u2026<\/p>\n\n\n\n
M.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"