wpisu o historii j\u0119zyka czeskiego<\/a>].<\/p>\n\n\n\nCzescy odrodze\u0144cy<\/h2>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie w XIX w. pojawiaj\u0105 si\u0119 tzw. odrodze\u0144czy, czyli budziciele \u015bwiadomo\u015bci narodowej. Promuj\u0105 pisanie i tworzenie w j\u0119zyku czeskim (niekt\u00f3rzy sami musz\u0105 si\u0119 go dopiero nauczy\u0107, na przyk\u0142ad s\u0142ynna Bo\u017cena Nemcova). W\u00f3wczas, w kontek\u015bcie austriackim, a potem austro-w\u0119gierskim, pisanie i czytanie po czesku by\u0142o aktem sprzeciwu wobec wszechobecno\u015bci i wszechmocy j\u0119zyka niemieckiego oraz stoj\u0105cego za nim cesarstwa. Czesi wi\u0119c \u2013 oczywi\u015bcie mam tutaj na my\u015bli wy\u017csze sfery \u2013 czytali. Nie bez powodu to w\u0142a\u015bnie czytanie po czesku sta\u0142o si\u0119 osi\u0105 i j\u0105drem czesko\u015bci, nie bez powodu m\u00f3wi si\u0119, \u017ce to filolodzy stworzyli nar\u00f3d czeski [moje filologiczne serce a\u017c podskakuje z rado\u015bci], by\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego czytanie do dzi\u015b w Czechach cieszy si\u0119 relatywnie wysok\u0105 estym\u0105, a sie\u0107 bibliotek w tym kraju jest najg\u0119stsza na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsza Republika<\/h2>\n\n\n\n
Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z pierwszym z mit\u00f3w za\u0142o\u017cycielskich, kt\u00f3ry nie jest najstarszy, ale wymieni\u0119 go na samym pocz\u0105tku, bo do dzi\u015b jest bardzo \u017cywy w czeskim spo\u0142ecze\u0144stwie i rezonuje w\u015br\u00f3d wielu dzisiejszych spraw. To oczywi\u015bcie Pierwsza Republika, czyli Czechos\u0142owacja z okresu 1918-1938. Istnia\u0142a dok\u0142adnie dwadzie\u015bcia lat, jednak jej obecno\u015b\u0107 bardzo g\u0142\u0119boko wry\u0142a si\u0119 w \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodu \u2013 a w\u0142a\u015bciwie dw\u00f3ch, bo czynny udzia\u0142 w niej brali udzia\u0142 tak\u017ce S\u0142owacy (w\u00f3wczas jednak uznawani za cz\u0119\u015b\u0107 tego samego narodu czechos\u0142owackiego). Mi\u0119dzywojenna Czechos\u0142owacja by\u0142a krajem postawionym ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105 ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci; rozwija\u0142a si\u0119 pr\u0119\u017cnie; to w niej jako w jedynym kraju z regionu do samego ko\u0144ca jej egzystencji utrzyma\u0142a si\u0119 demokracja. By\u0142a urzeczywistnieniem nacjonalistycznych marze\u0144 wielu pokole\u0144 narodzonych jeszcze w XIX wieku. Dzi\u015b kojarzona jest bardzo z postaci\u0105 Starszego Pana, \u201eojca narodu\u201d, Tomasza Garrigue Masaryka.<\/p>\n\n\n\n
Warto\u015bci demokratyczne<\/h2>\n\n\n\n
To Masaryk, we wsp\u00f3\u0142pracy z Edvardem Bene\u0161em i Milanem \u0160tef\u00e1nikiem, odpowiada za to, \u017ce Czechos\u0142owacja, jako niepodleg\u0142e pa\u0144stwo Czech\u00f3w i S\u0142owak\u00f3w w og\u00f3le zaistnia\u0142o. Wykona\u0142 on ogromn\u0105 dyplomatyczn\u0105 prac\u0119 w trakcie I wojny \u015bwiatowej, przekonuj\u0105c europejskie mocarstwa o konieczno\u015bci poparcia jego idei; odgrywa\u0142 przy tym rol\u0119 troch\u0119 podobn\u0105 do Ignacego Paderewskiego, kt\u00f3ry lobbowa\u0142 za Zachodzie za odrodzeniem Polski. To dzi\u015b brzmi banalnie \u2013 ale w\u00f3wczas stanowi\u0142o niema\u0142e wyzwanie. Powstanie pa\u0144stwa czechos\u0142owackiego nie by\u0142o wcale oczywiste dla Zachodu, a przekonanie innych pa\u0144stw do poparcia tego pomys\u0142u \u2013 \u0142atwe.<\/p>\n\n\n\n
Masaryk zosta\u0142 pierwszym prezydentem nowej Republiki. Ca\u0142e swoje polityczne \u017cycie w Czechos\u0142owacji ho\u0142dowa\u0142 zasadom demokracji; nawet je\u015bli czasem podchodzi\u0142 do r\u00f3\u017cnych spraw praktycznie i nieco nagina\u0142 zasady, koniec ko\u0144c\u00f3w dobro demokracji zawsze by\u0142o jego celem. Jego ideowym sprzymierze\u0144cem pozosta\u0142 oczywi\u015bcie Bene\u0161, ale tak\u017ce na przyk\u0142ad znany pisarz Karel \u010capek. Dzi\u015b jego autorytet pozostaje niemal niepodwa\u017calny. Lata komunizmu, kiedy nie wolno by\u0142o go oficjalnie wspomina\u0107, i jego zas\u0142ugi przyczyni\u0142y si\u0119 do idealizacji jego wizerunku \u2013 dzi\u015b jest symbolem sukcesu powstania Pierwszej Republiki i demokratycznych warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Czechos\u0142owackie legiony<\/h2>\n\n\n\n
Z Masarykiem i jego wsp\u00f3\u0142pracownikami wi\u0105\u017ce si\u0119 tak\u017ce inna opowie\u015b\u0107, o kt\u00f3rej bez ma\u0142a mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce stworzy\u0142a podwaliny niepodleg\u0142ej Czechos\u0142owacji, znacznie u\u0142atwiaj\u0105c politykom dzia\u0142ania dyplomatyczne w czasie I wojny i po jej zako\u0144czeniu. Chodzi oczywi\u015bcie o \u010ceskoslovensk\u00e9 legie<\/em> (pol. Legion Czechos\u0142owacki), czyli czechos\u0142owackie si\u0142y zbrojne utworzone z os\u00f3b czechos\u0142owackiego pochodzenia w Rosji, Francji i W\u0142oszech oraz z je\u0144c\u00f3w wojennych lub dezerter\u00f3w z armii austro-w\u0119gierskiej, kt\u00f3rzy dobrowolnie si\u0119 do legion\u00f3w zg\u0142osili.<\/p>\n\n\n\nW szczytowym momencie wojska te liczy\u0142y nawet 140 tys. \u017co\u0142nierzy. Oddzia\u0142y powsta\u0142e na terenie Rosji pocz\u0105tkowo mia\u0142y zachowa\u0107 neutralno\u015b\u0107 wobec walk czerwonych z bia\u0142ymi. Kiedy jednak bolszewicy chcieli ich rozbroi\u0107 i najprawdopodobniej wys\u0142a\u0107 na niemal pewn\u0105 \u015bmier\u0107 do Austrii, zacz\u0119li si\u0119 broni\u0107 (w niekt\u00f3rych momentach walczyli tak\u017ce z Bia\u0142ymi). W pewnym momencie czechos\u0142owackie legie kontrolowa\u0142y kolej transsyberyjsk\u0105 oraz wi\u0119kszo\u015b\u0107 miast na Syberii. Legioni\u015bci m\u00f3wili o sobie \u201edobrovolnici\u201d, czyli w dos\u0142ownym przek\u0142adzie \u201ewolontariusze\u201d \u2013 poniewa\u017c do nowotworzonej armii wst\u0119powali dobrowolnie.<\/p>\n\n\n\n
Sokol i legioni\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
Masaryk m\u00f3wi\u0142 o nich: \u201eNebylo by Sokola, nebylo by legi\u00ed. Nebylo by legi\u00ed, nebude \u010ceskoslovensko\u201d [\u201eBez Sokola nie by\u0142oby legii. Bez legii nie b\u0119dzie Czechos\u0142owacji\u201d]. Nawi\u0105zywa\u0142 do dziewi\u0119tnastowiecznej sportowo-militarnej organizacji \u201eSokol\u201d, powsta\u0142ej na terenach Czech, kt\u00f3ra zajmowa\u0142a si\u0119 wychowaniem fizyczno-patriotycznym, a z kt\u00f3rej cz\u0142onk\u00f3w cz\u0119sto rekrutowali si\u0119 legioni\u015bci. Dzi\u0119ki ofierze z\u0142o\u017conym przez czechos\u0142owackich \u017co\u0142nierzy uda\u0142o mu si\u0119 przekona\u0107 \u015bwiat, \u017ce Czechos\u0142owacja jest krajem potrzebnym, kt\u00f3ry potrafi walczy\u0107 i zdecydowanie powinien powsta\u0107.<\/p>\n\n\n\n
W mi\u0119dzywojennej Czechos\u0142owacji legioni\u015bci cieszyli si\u0119 wysok\u0105 estym\u0105. P\u00f3\u017aniej, w czasach komunizmu, byli oczywi\u015bcie tematem tabu \u2013 w Rosji do dzi\u015b ich temat wywo\u0142uje negatywne reakcje. Rosjanie nie wahaj\u0105 si\u0119 przypisywa\u0107 legionarzom zbrodni pope\u0142nianych przez wojska rosyjskie \u2013 niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce to dlatego, \u017ce legioni\u015bci jako jedni z nielicznych z nimi faktycznie potrafili wygra\u0107. W Czechach dzi\u015b pami\u0119\u0107 o legionistach to troch\u0119 taka antyszwejkowska przeciwwaga \u2013 o tym, \u017ce Czesi umiej\u0105 si\u0119 bi\u0107 i wygrywa\u0107, a kiedy to robi\u0105, potrafi\u0105 wywalczy\u0107 sobie niepodleg\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Walka o prawd\u0119, czyli Jan Hus<\/h2>\n\n\n\n
Walka i niezale\u017cno\u015b\u0107 to w czeskiej mapie mitologicznej przede wszystkim Jan Hus. Hus, husytyzm i wojny husyckie to zdecydowanie bardzo silny element sk\u0142adowy czeskiej to\u017csamo\u015bci \u2013 symbol buntu, niezale\u017cno\u015bci i walki o siebie, za wiar\u0119, ale tak\u017ce o wp\u0142ywy. Przypomnijmy: Jan Hus by\u0142 XIV\/XV-wiecznym czeskim teologiem, kt\u00f3ry sprzeciwia\u0142 si\u0119 zepsuciu Ko\u015bcio\u0142a. Jego nauki z biegiem czasu nabiera\u0142y rysu radykalno\u015bci. W 1415 r., po otrzymaniu listu \u017celaznego, kt\u00f3ry teoretycznie mia\u0142 mu zapewni\u0107 nietykalno\u015b\u0107, uda\u0142 si\u0119 na sob\u00f3r w Konstancji, aby tam przedstawi\u0107 swoje racje. Tymczasem zosta\u0142 oskar\u017cony o herezj\u0119 i skazany na \u015bmier\u0107, a wkr\u00f3tce potem \u2013 spalony na stosie. Jego los podzieli\u0142 tak\u017ce inny husyta, Hieronim z Pragi. Wydarzenia te przyczyni\u0142y si\u0119 do wybuchu wojen husyckich, kt\u00f3re toczy\u0142y si\u0119 na ziemiach czeskich przez kolejnych siedemna\u015bcie lat, a\u017c do obj\u0119cia w\u0142adzy przez p\u00f3\u017aniejszego kr\u00f3la, Jerzego z Podiebrad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Interpretacja to klucz<\/h2>\n\n\n\n
W husytach, opr\u00f3cz samych historycznych wydarze\u0144, bardzo wa\u017cna okazuje si\u0119 interpretacja, jak\u0105 nada\u0107 jej chcia\u0142y kolejne pokolenia. Przez lata bitwa pod Lipanami (1434 r.), a wi\u0119c ostateczne starcie radykalnego od\u0142amu husyt\u00f3w przeciw katolikom i bardziej liberalnym husytom i kl\u0119ska tych pierwszych, uwa\u017cana by\u0142a za tragedi\u0119 podobn\u0105 do tej z 1620 r., gdy na Bia\u0142ej G\u00f3rze dosz\u0142o do masakry niekatolickiej (w du\u017cej mierze czeskiej) szlachty. W XIX wieku, gdy Czesi poszukiwali swojej to\u017csamo\u015bci narodowej, husyci okazali si\u0119 wspania\u0142ym tematem \u2013 ich sukcesy militarne stanowi\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142o dumy narodowej i motywacji do walki.<\/p>\n\n\n\n
Do ich tryumf\u00f3w nieraz odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 prezydent Masaryk [na przyk\u0142ad wywieszaj\u0105c husyck\u0105 flag\u0119 na praskim zamku w 1925 r. na pierwsze \u015bwi\u0119to Jana Husa i wywo\u0142uj\u0105c tym samym skandal dyplomatyczny z Watykanem]. P\u00f3\u017aniej podobnie czynili komuni\u015bci \u2013 oni jednak w husytach widzieli przede wszystkim aspekt wojny klasowej, czyli sukcesy wojenne ch\u0142op\u00f3w, kt\u00f3rzy buntowali si\u0119 przeciwko panom i ich militarnie rozje\u017cd\u017cali. W dzisiejszym powszechnym wyobra\u017ceniu na temat husyt\u00f3w znajdziecie prawdopodobnie elementy ka\u017cdej z tych interpretacji.<\/p>\n\n\n\n
Trudne chwile w czeskiej historii<\/h2>\n\n\n\n
Chyba ka\u017cda to\u017csamo\u015b\u0107 sk\u0142ada si\u0119 z tych element\u00f3w, z kt\u00f3rych jeste\u015bmy dumni i z tych, kt\u00f3re bol\u0105. Nie inaczej jest w przypadku Czech\u00f3w. Bolesnych chwil historia im nie szcz\u0119dzi\u0142a. Pocz\u0105wszy od tych dawnych, czyli wspomnianego ju\u017c roku 1620. Bitwa na Bia\u0142ej G\u00f3rze dla Czech\u00f3w jest troch\u0119 tym, czym dla Polak\u00f3w s\u0105 rozbiory \u2013 katastrof\u0105 militarn\u0105, kt\u00f3ra prze\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 na wiele dekad utraty wp\u0142yw\u00f3w politycznych we w\u0142asnym kraju. Po Bia\u0142ej G\u00f3rze j\u0119zyk czeski wycofa\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bciwie z salon\u00f3w \u2013 musia\u0142 nadej\u015b\u0107 dopiero wiek XIX w. z ideami nacjonalizmu i romantyzmu, aby si\u0119 odrodzi\u0142, a to dzi\u0119ki garstce czeskich patriot\u00f3w i zapale\u0144c\u00f3w, nieustannie za nim lobbuj\u0105cych. Wyobra\u017cam sobie, \u017ce poczucie bezradno\u015bci i braku sprawczo\u015bci musia\u0142o towarzyszy\u0107 wielu pokoleniom Czech\u00f3w; tymczasem, po dw\u00f3ch dekadach Pierwszej Republiki, kt\u00f3ra by\u0142a spe\u0142nieniem sn\u00f3w o niepodleg\u0142ym pa\u0144stwie, nadesz\u0142y lata ci\u0119\u017ckich pr\u00f3b, kt\u00f3re zarezonowa\u0142y tym mocniej, \u017ce Czech\u00f3w zn\u00f3w pozbawiono mo\u017cliwo\u015bci decydowania o sobie.<\/p>\n\n\n\n
Zdrada sojusznik\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
Rok 1938, znany w Polsce pod poj\u0119ciem Uk\u0142adu monachijskiego, by\u0142 dla Czechos\u0142owak\u00f3w wydarzeniem tragicznym. Zdradzeni przez sojusznik\u00f3w, w imi\u0119 \u201ewy\u017cszego dobra\u201d, zostali pozbawieni cz\u0119\u015bci terytorium. Tragiczne by\u0142o nie tylko naruszenie integralno\u015bci pa\u0144stwa i odebranie cz\u0119\u015bci obywateli (sudeckich Niemc\u00f3w); ogromne znaczenie mia\u0142o to tak\u017ce pod k\u0105tem przemys\u0142owym i wojskowym. Niemcy, zajmuj\u0105c Sudety, zyskali du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 czechos\u0142owackiego przemys\u0142u, a tak\u017ce weszli w g\u0142\u0105b kraju, kt\u00f3ry ostatnie lata budowa\u0142 pot\u0119\u017cne linie umocnie\u0144, maj\u0105ce go broni\u0107 w\u0142a\u015bnie przed Niemcami. Jakakolwiek obrona po Monachium nie mia\u0142a \u017cadnego sensu. Rezygnacja z funkcji prezydenta Edvarda Bene\u0161a, kt\u00f3ry niemal do samego ko\u0144ca powtarza\u0142, \u017ce Francja Czechos\u0142owacji nie zdradzi i robi\u0142 dobr\u0105 min\u0119 do z\u0142ej gry, udaj\u0105c, \u017ce sytuacja nie jest dramatyczna, a nast\u0119pnie jego wyjazd do Londynu sprawi\u0142y, \u017ce wielu ludzi poczu\u0142o si\u0119 zdradzonych nie tylko przez Zach\u00f3d, ale tak\u017ce w\u0142asne elity. Warto\u015bci demokratyczne, kt\u00f3re by\u0142y chlub\u0105 Czechos\u0142owacji, zawiod\u0142y. A elity zostawi\u0142y Czechos\u0142owak\u00f3w na po\u017carcie Niemcom.<\/p>\n\n\n\n
Napa\u015b\u0107 przyjaci\u00f3\u0142<\/h2>\n\n\n\n
Kolejny trudny rok \u2013 1968. Praska wiosna, czyli stopniowe poluzowanie re\u017cimu politycznego w Czechos\u0142owacji w 1968 roku, zako\u0144czy\u0142a si\u0119 tragicznie. 20 sierpnia 1968 roku wojska Uk\u0142adu Warszawskiego wst\u0105pi\u0142y na tereny Czechos\u0142owacji i zako\u0144czy\u0142y post\u0119puj\u0105c\u0105 liberalizacj\u0119. Czechos\u0142owacy poczuli si\u0119 zdradzeni \u2013 wielu z nich nie mog\u0142o uwierzy\u0107, \u017ce Rosjanie, kraj teoretycznie przyjacielski, postanowili tak brutalnie, z pomoc\u0105 s\u0105siednich narod\u00f3w, napa\u015b\u0107 na ich kraj i przy pomocy czo\u0142g\u00f3w wp\u0142yn\u0105\u0107 na polityk\u0119 wewn\u0119trzn\u0105. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce komuni\u015bci w Czechos\u0142owacji w 1946 roku wygrali wybory demokratycznie (to, \u017ce potem dokonali przewrotu, to inna sprawa). Wiele os\u00f3b dopiero dwadzie\u015bcia lat p\u00f3\u017aniej w pe\u0142ni zrozumia\u0142o, \u017ce si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 ZSSR jest tak naprawd\u0119 rosyjski imperializm, a nie ch\u0119\u0107 szerzenia rewolucji robotniczej i niesienia bratniej pomocy.<\/p>\n\n\n\n
Brak sprawczo\u015bci a wsobno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n
Lata 1938 i 1968 to dwa dramatyczne momenty w czechos\u0142owackiej historii, kt\u00f3re odcisn\u0119\u0142y si\u0119 g\u0142\u0119bokim pi\u0119tnem na czeskiej mentalno\u015bci. Mimo \u017ce wspomniane wydarzenia historyczne mog\u0105 na pierwszy rzut oka wydawa\u0107 si\u0119 odmienne, to \u2013 mam wra\u017cenie \u2013 oba przyczyni\u0142y si\u0119 do wzmocnienia poczucia samotno\u015bci i bezradno\u015bci czechos\u0142owackiego spo\u0142ecze\u0144stwa w obliczu agresji pobliskiego mocarstwa.<\/p>\n\n\n\n
W \u201938 roku czechos\u0142owaccy sprzymierze\u0144cy dogadali si\u0119 ponad g\u0142ow\u0105 tego\u017c pa\u0144stwa o jego faktycznym rozpadzie. W \u201968 poczucie samotno\u015bci i bezsilno\u015bci by\u0142o podobne \u2013 tutaj r\u00f3wnie\u017c narody rzekomo przyjacielskie pozbawi\u0142y Czechos\u0142owak\u00f3w mo\u017cliwo\u015bci decydowania o w\u0142asnym losie i zmusi\u0142y do obrania takiej a nie innej drogi. Czeska wsobno\u015b\u0107, kt\u00f3rej krytyk\u0119 s\u0142ycha\u0107 czasami w polskich kr\u0119gach zajmuj\u0105cych si\u0119 Czechami troch\u0119 g\u0142\u0119biej, to \u2013 wydaje mi si\u0119 \u2013 pok\u0142osie w\u0142a\u015bnie tamtych wydarze\u0144. By\u0107 mo\u017ce to w\u0142a\u015bnie ta awersja do instytucji mi\u0119dzynarodowych, kt\u00f3re podejmuj\u0105 bez konsultacji [faktycznie lub rzekomo] decyzje dotycz\u0105ce ich kraju przek\u0142ada si\u0119 na pojawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 dzi\u015b w Czechach nut\u0119 eurosceptycyzmu. Wybrzmiewa ona, mam wra\u017cenie, zdecydowanie mocniej ni\u017c w s\u0105siedniej Polsce.<\/p>\n\n\n\n
Stare mity i legendy<\/h2>\n\n\n\n
M\u00f3wi\u0105c o mitach, prawdopodobnie nale\u017ca\u0142oby tak\u017ce wspomnie\u0107 jeszcze o Cyrylu i Metodym, kt\u00f3rzy przynie\u015bli na tereny dzisiejszych Czech chrze\u015bcija\u0144stwo oraz stworzyli pierwsze pismo dostosowane do j\u0119zyka s\u0142owia\u0144skiego. Ich pami\u0119\u0107 Czesi do dzi\u015b \u015bwi\u0119tuj\u0105 ka\u017cdego 5 lipca, tu\u017c przed \u015bwi\u0119tem upami\u0119tniaj\u0105cym m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u015bmier\u0107 mistrza Jana Husa; wp\u0142yw tych dw\u00f3ch mnich\u00f3w by\u0142 niebanalny \u2013 dali oni \u00f3wczesnemu w\u0142adcy narz\u0119dzia, dzi\u0119ki kt\u00f3rym m\u00f3g\u0142 budowa\u0107 silne pa\u0144stwo: pismo i religi\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Narz\u0119dzia do budowania narodu<\/h2>\n\n\n\n
Mity za\u0142o\u017cycielskie to wa\u017cne narz\u0119dzie w budowaniu narodu. \u015awiadomi tego byli i s\u0105 politycy, dlatego tak du\u017c\u0105 wag\u0119 przyk\u0142adaj\u0105 do czczenia \u015bwi\u0105t narodowych, wybierania narodowych bohater\u00f3w oraz interpretacji wydarze\u0144. Koniec ko\u0144c\u00f3w, histori\u0119 zawsze pisz\u0105 zwyci\u0119zcy. Dlatego studiowanie powtarzanych dzi\u015b w szko\u0142ach i na pomnikach narracji historycznych jest tak ciekawe \u2013 w\u0142a\u015bciwie, opr\u00f3cz samej historii, by\u0107 mo\u017ce w jaki\u015b spos\u00f3b zniekszta\u0142conej, wi\u0119cej opowiadaj\u0105 nam o wsp\u00f3\u0142czesnych, kt\u00f3rzy decyduj\u0105 si\u0119 takie a nie inne historie o sobie opowiada\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Dzisiejsza mapa mit\u00f3w za\u0142o\u017cycielskich Czech to w du\u017cej mierze symbole, kt\u00f3re odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do warto\u015bci ho\u0142dowanych tak\u017ce w Pierwszej Republice. Ich odszyfrowywanie, wyszukiwanie i czytanie kontekst\u00f3w to \u015bwietna zabawa dla ka\u017cdego czecholubi\u0105cego obserwatora. Temat jest bardzo szeroki i spokojnie mo\u017cna by ksi\u0105\u017ck\u0119 o tym napisa\u0107, a ja go tutaj z pewno\u015bci\u0105 nie wyczerpuj\u0119. Na koniec chcia\u0142abym doda\u0107, \u017ceby\u015bcie wzi\u0119li pod uwag\u0119, \u017ce powy\u017csze to tylko pr\u00f3ba namalowania wspomnianej mapy amatorskim p\u0119dzlem \u2013 niemniej poznanie tych w\u0105tk\u00f3w pomaga zrozumie\u0107 og\u00f3lnie rozumian\u0105 czesk\u0105 mentalno\u015b\u0107 i wynikaj\u0105ce z niej osobliwo\u015bci. Ale o tym \u2013 kiedy indziej.<\/p>\n\n\n\n
PS Napisanie tego wpisu zaj\u0119\u0142o mi do\u015b\u0107 du\u017co czasu. Gdzie\u015b pomi\u0119dzy pomys\u0142em, rozpisaniem go a faktycznym stworzeniem tekstu przeczyta\u0142am (w ko\u0144cu!) \u015bwietn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Mariusza Surosza \u201ePraga. Czeskie \u015bcie\u017cki\u201d. Je\u015bli temat mapy mit\u00f3w czeskiej to\u017csamo\u015bci narodowej Was interesuje, odsy\u0142am Was do tej pozycji. Surosz ze swad\u0105 opisuje w niej, w jaki spos\u00f3b Praga sta\u0142a si\u0119 czeska \u2013 to znaczy, w jaki spos\u00f3b Czesi odzyskiwali miasto od Niemc\u00f3w i innych narodowo\u015bci i wykuwali w nim mity \u017cyj\u0105ce tylko w czeskiej \u015bwiadomo\u015bci narodowej. Fascynuj\u0105ca lektura!<\/p>\n\n\n\n
PS 2 Podczas pisania wpisu korzysta\u0142am z ksi\u0105\u017cki Petra Joke\u0161a \u201eCzesi. Przewodnik po historii narodu i pa\u0144stwa\u201d.<\/p>\n\n\n\n
M.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nowy rok, nowe pomys\u0142y, nowa ja! Rok 2023 rozpoczynam my\u015blami o nowym projekcie. W zwi\u0105zku z nim ostatnio zapyta\u0142am Was na Instagramie, o co chcieliby\u015bcie zapyta\u0107 osob\u0119 mieszkaj\u0105c\u0105 w Czechach, gdyby\u015bcie mogli zada\u0107 jakiekolwiek pytanie. I musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce nie spodziewa\u0142am si\u0119, \u017ce odpowiedzi sp\u0142yn\u0105 tak licznie. Wszystko to wi\u0105\u017ce si\u0119 z nowym projektem, o… Read More Czeskie mity za\u0142o\u017cycielskie<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4340,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":false,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[715],"tags":[681,680,682,320],"class_list":["post-4337","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czesi-jako-narod","tag-czeskie-mity-narodowe","tag-czeskosc","tag-mity-zalozycielskie","tag-przewodnik-po-czechach"],"yoast_head":"\nCzeskie mity za\u0142o\u017cycielskie - Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czeskie mity za\u0142o\u017cycielskie - Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nowy rok, nowe pomys\u0142y, nowa ja! Rok 2023 rozpoczynam my\u015blami o nowym projekcie. W zwi\u0105zku z nim ostatnio zapyta\u0142am Was na Instagramie, o co chcieliby\u015bcie zapyta\u0107 osob\u0119 mieszkaj\u0105c\u0105 w Czechach, gdyby\u015bcie mogli zada\u0107 jakiekolwiek pytanie. I musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce nie spodziewa\u0142am si\u0119, \u017ce odpowiedzi sp\u0142yn\u0105 tak licznie. Wszystko to wi\u0105\u017ce si\u0119 z nowym projektem, o… Read More Czeskie mity za\u0142o\u017cycielskie\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-01-30T20:51:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-11-15T22:02:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/czeskiemity.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1290\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"721\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marta\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marta\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/\"},\"author\":{\"name\":\"Marta\",\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc\"},\"headline\":\"Czeskie mity za\u0142o\u017cycielskie\",\"datePublished\":\"2023-01-30T20:51:31+00:00\",\"dateModified\":\"2024-11-15T22:02:52+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/\"},\"wordCount\":3335,\"commentCount\":2,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/czeskiemity.png\",\"keywords\":[\"czeskie mity narodowe\",\"czesko\u015b\u0107\",\"mity za\u0142o\u017cycielskie\",\"przewodnik po Czechach\"],\"articleSection\":[\"Czesi jako nar\u00f3d\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/\",\"url\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/\",\"name\":\"Czeskie mity za\u0142o\u017cycielskie - Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/czeskiemity.png\",\"datePublished\":\"2023-01-30T20:51:31+00:00\",\"dateModified\":\"2024-11-15T22:02:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/czeskiemity.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/czeskiemity.png\",\"width\":1290,\"height\":721,\"caption\":\"czeskie mity\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czeskie mity za\u0142o\u017cycielskie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/\",\"name\":\"Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105\",\"description\":\"Blog patchworkowy\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc\",\"name\":\"Marta\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/cropped-logo6-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/cropped-logo6-1.png\",\"width\":1108,\"height\":480,\"caption\":\"Marta\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/www.czerwonawalizka.com\"],\"url\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/author\/dziewczyna-z-czerwona-walizka\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czeskie mity za\u0142o\u017cycielskie - Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czeskie mity za\u0142o\u017cycielskie - Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105","og_description":"Nowy rok, nowe pomys\u0142y, nowa ja! Rok 2023 rozpoczynam my\u015blami o nowym projekcie. W zwi\u0105zku z nim ostatnio zapyta\u0142am Was na Instagramie, o co chcieliby\u015bcie zapyta\u0107 osob\u0119 mieszkaj\u0105c\u0105 w Czechach, gdyby\u015bcie mogli zada\u0107 jakiekolwiek pytanie. I musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce nie spodziewa\u0142am si\u0119, \u017ce odpowiedzi sp\u0142yn\u0105 tak licznie. Wszystko to wi\u0105\u017ce si\u0119 z nowym projektem, o… Read More Czeskie mity za\u0142o\u017cycielskie","og_url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/","og_site_name":"Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105","article_published_time":"2023-01-30T20:51:31+00:00","article_modified_time":"2024-11-15T22:02:52+00:00","og_image":[{"width":1290,"height":721,"url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/czeskiemity.png","type":"image\/png"}],"author":"Marta","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Marta","Szacowany czas czytania":"16 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/"},"author":{"name":"Marta","@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc"},"headline":"Czeskie mity za\u0142o\u017cycielskie","datePublished":"2023-01-30T20:51:31+00:00","dateModified":"2024-11-15T22:02:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/"},"wordCount":3335,"commentCount":2,"publisher":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc"},"image":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/czeskiemity.png","keywords":["czeskie mity narodowe","czesko\u015b\u0107","mity za\u0142o\u017cycielskie","przewodnik po Czechach"],"articleSection":["Czesi jako nar\u00f3d"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/","url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/","name":"Czeskie mity za\u0142o\u017cycielskie - Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105","isPartOf":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/czeskiemity.png","datePublished":"2023-01-30T20:51:31+00:00","dateModified":"2024-11-15T22:02:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#primaryimage","url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/czeskiemity.png","contentUrl":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/czeskiemity.png","width":1290,"height":721,"caption":"czeskie mity"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2023\/01\/30\/czeskie-mity-zalozycielskie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czeskie mity za\u0142o\u017cycielskie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#website","url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/","name":"Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105","description":"Blog patchworkowy","publisher":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc","name":"Marta","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/cropped-logo6-1.png","contentUrl":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/cropped-logo6-1.png","width":1108,"height":480,"caption":"Marta"},"logo":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/image\/"},"sameAs":["http:\/\/www.czerwonawalizka.com"],"url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/author\/dziewczyna-z-czerwona-walizka\/"}]}},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/czeskiemity.png","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p8RvtB-17X","jetpack_likes_enabled":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4337","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4337"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4337\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4352,"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4337\/revisions\/4352"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4337"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4337"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4337"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}