{"id":2762,"date":"2019-06-17T18:54:03","date_gmt":"2019-06-17T16:54:03","guid":{"rendered":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/?p=2762"},"modified":"2024-11-15T23:13:28","modified_gmt":"2024-11-15T22:13:28","slug":"czeski-tramping","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2019\/06\/17\/czeski-tramping\/","title":{"rendered":"Czeski tramping"},"content":{"rendered":"

Pisz\u0119 to do Was, ociekaj\u0105c potem, wachluj\u0105c si\u0119 d\u0142oni\u0105 i t\u0119sknie wygl\u0105daj\u0105c przez szeroko otwarte okno za jakimkolwiek podmuchem. Czekam, a\u017c ten upa\u0142 troch\u0119 zel\u017ceje. Czekam, a\u017c s\u0142o\u0144ce zajdzie i znowu b\u0119dzie mo\u017cna \u017cy\u0107. W mi\u0119dzyczasie postukam w klawiatur\u0119 i napisz\u0119 wreszcie to, co w mojej g\u0142owie tworzy si\u0119 ju\u017c od d\u0142ugiego czasu. A tworzy si\u0119 post o czeskim trampingu.<\/p>\n

Czeski tramping<\/h2>\n

Czeski tramping? Ale co to w og\u00f3le jest? \u2013 zapytacie. I s\u0142usznie. Do niedawna tak\u017ce nie mia\u0142am poj\u0119cia. Tak si\u0119 jednak z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce pewnego dnia zainteresowa\u0142o mnie, sk\u0105d w Czechach tyle muzyki country. Serio. Jecha\u0142am z Poznania do Brna, sama, Spotify ju\u017c mnie znudzi\u0142, przejecha\u0142am granic\u0119 i bez obaw natkni\u0119cia si\u0119 na odmawiane pe\u0142nym ucierpienia g\u0142osem zdrowa\u015bki, w\u0142\u0105czy\u0142am radio. Zaskoczy\u0142y mnie rytmy, kt\u00f3re po chwili zidentyfikowa\u0142am jako country. No nic, fank\u0105 wielk\u0105 nie jestem, przerzuci\u0142am si\u0119 na kolejn\u0105 stacj\u0119. Od jednej do drugiej stwierdzi\u0142am podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie country w eterze. Sk\u0105d on si\u0119 tam wzi\u0105\u0142?…<\/p>\n

Narodziny trampingu: z mi\u0142o\u015bci do wolno\u015bci<\/h2>\n

\u0179r\u00f3de\u0142 mo\u017cemy szuka\u0107 jeszcze w wieku XIX w, chocia\u017c tak naprawd\u0119 tramping jako taki pojawi\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku wieku XX. A to w\u0142a\u015bnie tramping za muzyk\u0119 ciuntry jest odpowiedzialny. W\u00f3wczas to m\u0142odzi ludzie, kt\u00f3rzy dorastali w etosie legionisty i silnych autorytet\u00f3w, ale tak\u017ce w trakcie I wojny \u015bwiatowej, odwr\u00f3cili si\u0119 od dopiero co powsta\u0142ego pa\u0144stwa. I Republika mo\u017ce i by\u0142a wolnym krajem, ale dla nich stanowi\u0142a przed\u0142u\u017cenie ojcowskiej kontroli i propagandy wojskowej i patriotycznej. A ich fascynowa\u0142o \u017cycie i wolno\u015b\u0107, przyroda, przygoda! Nie bez znaczenia by\u0142a r\u00f3wnie\u017c fascynacj\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 kultur\u0105, przede wszystkim Dzikim Zachodem i m. in. tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Jacka Londona, kt\u00f3ry w ksi\u0105\u017cce The Road opisa\u0142 swoje w\u0119drowne \u017cycie i przygody, kt\u00f3re w trakcie w\u0119dr\u00f3wki prze\u017cy\u0142.<\/p>\n

\"Wycieczki<\/p>\n

Za wolno\u015bci\u0105, do lasu!<\/h2>\n

Wiele mo\u017cna o tym fenomenie powiedzie\u0107, prawd\u0105 jest jednak, \u017ce tramping stanowi jedn\u0105 z ciekawych subkultur w Republice, kt\u00f3ra z biegiem czasu sta\u0142a si\u0119 obiektem bada\u0144 etnolog\u00f3w. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 wi\u0119c od ch\u0119ci prze\u017cycia przygody i tak dobrze nam znanej potrzeby oderwania si\u0119 od miasta i spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re nak\u0142ada na \u017cycie ludzkie surowe normy spo\u0142eczne. M\u0142odzi ludzie buntowali si\u0119 przeciw podw\u00f3jnej moralno\u015bci, m. in. tej dotycz\u0105cej seksualno\u015bci. Wyje\u017cd\u017cali do las\u00f3w, nad rzeki, po prostu na \u0142ono przyrody i tam sp\u0119dzali czas, \u015bpiewaj\u0105c, pij\u0105c, rozmawiaj\u0105c i u\u017cywaj\u0105c \u017cywota. Ich ch\u0119ci prze\u017cycia przygody i \u017cycia w naturze sprzyja\u0142 los, bowiem w latach 1919-1920 wojsko Republiki wyprzedawa\u0142o niepotrzebny sprz\u0119t i w ten spos\u00f3b m\u0142odzi ludzie mogli zaopatrzy\u0107 si\u0119 w potrzebne namioty, kurtki i inny sprz\u0119t biwakowy.<\/p>\n

Tramping nieod\u0142\u0105cznie wi\u0105za\u0142 si\u0119 z wod\u0105 i sp\u0142ywami kajakowymi. Trampowie, jak siebie nazywali, wyje\u017cd\u017cali z miast na weekend (kt\u00f3ry w Czechach funkcjonuje jako dwa wolne dni na ko\u0144cu tygodnia du\u017co d\u0142u\u017cej ni\u017c w Polsce; wida\u0107 to te\u017c w czeskim s\u0142owie v\u00edkend, kt\u00f3re uleg\u0142o ju\u017c poczeszczeniu w przeciwie\u0144stwie do polskiego \u2013 albo raczej angielskiego \u2013 weekendu), a po nim wracali do normalnego \u017cycia, kt\u00f3re prowadzili w mie\u015bcie. Z biegiem czasu fenomen sta\u0142 si\u0119 popularny, a potem wr\u0119cz modny \u2013 a uczestnictwo zatacza\u0142o coraz szersze kr\u0119gi. Z ludzi, kt\u00f3rych na pewno znacie, a kt\u00f3rzy trampowanie uprawiali, by\u0142 na przyk\u0142ad Franz Kafka. Tak, w\u0142a\u015bnie ten od s\u0142ynnego \u201eProcesu\u201d.<\/p>\n

Jestem trampem, bo… to modne?<\/h2>\n

Niekt\u00f3rzy twierdzili, \u017ce tramping pad\u0142 ofiar\u0105 w\u0142asnego sukcesu, a jego prze\u017cywanie zbyt si\u0119 skomercjalizowa\u0142o. Tak jak ze wszystkim: im wi\u0119cej ludzi czym\u015b si\u0119 interesuje, tym cz\u0119\u015bciej sp\u0142yceniu ulega filozofia zjawiska. Trampowie r\u00f3\u017cnili si\u0119 wi\u0119c mi\u0119dzy sob\u0105: byli tacy, kt\u00f3rzy nocowali tylko pod go\u0142ym niebem; inni preferowali namioty, a jeszcze inni wynajmowali od rolnik\u00f3w ugory i tam, cz\u0119sto w ma\u0142o dost\u0119pnych miejscach, np. nad brzegami rzek, stawiali swoje chaty. To w\u0142a\u015bnie oni odpowiedzialni byli za du\u017c\u0105 zmian\u0119 wiejskiego krajobrazu w Czechos\u0142owacji, w kt\u00f3rym zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 trampskie osady.<\/p>\n

Osady, kt\u00f3rych nazwy czerpa\u0142y pe\u0142nymi gar\u015bciami z romantyzmu i egzotyzmu Dzikiego Zachodu (np. Ztracen\u00e1 nadej\u011b<\/em><\/a>) i kt\u00f3re, tak jak na porz\u0105dnym Dzikim Zachodzie bywa\u0142o, mia\u0142y swoich szeryf\u00f3w. \u017bycie osady toczy\u0142o si\u0119 wok\u00f3\u0142 wsp\u00f3lnych biesiad, grania i \u015bpiewania, ale tak\u017ce sportu. Sport pe\u0142ni\u0142 bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu tramp\u00f3w, kt\u00f3rzy \u017cywili przekonanie, \u017ce w zdrowym ciele, zdrowy duch, a w osadach nie brakowa\u0142o np. boisk lub innych miejsc, w kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142o sport uprawia\u0107. Bardzo wa\u017cnym miejscem by\u0142a tak\u017ce hospoda<\/em>: zazwyczaj niezbyt pi\u0119kna, raczej praktyczna, ale zawsze t\u0119tni\u0105ca \u017cyciem.<\/p>\n

\"czeski<\/p>\n

Tramp… czyli kto?<\/h2>\n

Tramping jako zjawisko spo\u0142eczne nie pozosta\u0142 oboj\u0119tny ani pa\u0144stwu, ani innym si\u0142om spo\u0142ecznym. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce wielu tramp\u00f3w wywodzi\u0142o si\u0119 z klasy robotniczej, komuni\u015bci patrzyli na nich jako na potencjalnych odbiorc\u00f3w idei komunistycznych. Z tego te\u017c powodu I Republika nie mia\u0142a do nich wielkiego zaufania; cz\u0119sto tak\u017ce oskar\u017cano ich o demoralizacj\u0119 i pija\u0144stwo i przeciwstawiano prawdziwym i zorganizowanym skautom, kt\u00f3rych przedstawiano jako porz\u0105dn\u0105 m\u0142odzie\u017c, tramp\u00f3w nazywaj\u0105c \u201edzikimi skautami\u201d. Cz\u0119\u015b\u0107 tramp\u00f3w faktycznie wyznawa\u0142a lewicowe idea\u0142y i z tym w\u0142a\u015bnie \u015brodowiskiem si\u0119 uto\u017csamia\u0142a. Cz\u0119\u015b\u0107 pozosta\u0142a jednak neutralna: przede wszystkim chodzi\u0142o przecie\u017c o przygod\u0119, a nie polityk\u0119.<\/p>\n

Tramping a historia<\/h2>\n

Polityka wkroczy\u0142a jednak w ich \u017cycia sama i to nieproszona: zacz\u0119\u0142o si\u0119 od potyczek z niemieckimi nazistami, a potem wybuch\u0142a wojna. Niemcy w swoich spisach ludno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 chciano aresztowa\u0107 jako przeciwn\u0105 aparatowi pa\u0144stwowemu, mia\u0142a oczywi\u015bcie tak\u017ce spo\u0142eczno\u015bci z trampskich osad. Trampowie walczyli na wielu europejskich frontach; nagle wojna i wojsko, w kt\u00f3re bawili si\u0119 wcze\u015bniej, sta\u0142a si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105. Po 8 maja 1945 roku, w czasie pe\u0142zaj\u0105cego komunizmu, a potem ju\u017c po przej\u0119ciu przez komunist\u00f3w w\u0142adzy, r\u00f3wnie\u017c lekko nie mieli. Stanowili bowiem spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3re nad wyraz ceni\u0142y sobie wolno\u015b\u0107 \u2013 a to nie jest po\u017c\u0105dana cecha w \u017cadnym pa\u0144stwie totalitarnym. Musieli wi\u0119c stawi\u0107 czo\u0142a r\u00f3\u017cnym szykanom, od kradzie\u017cy ksi\u0105g wypraw, przez legitymizowanie na dworcach po rozganianie spotka\u0144.<\/p>\n

Mimo to tramping przetrwa\u0142 do dzi\u015b. Nie jest to ju\u017c tak popularny fenomen \u2013 poniewa\u017c po otwarciu granic \u015bwiata przyg\u00f3d nie trzeba by\u0142o ju\u017c sobie wymy\u015bla\u0107, wystarczy\u0142o w niego wyruszy\u0107 i skonfrontowa\u0107 d\u0142ugoletnie marzenia z rzeczywisto\u015bci\u0105, a tak\u017ce poniewa\u017c silna wcze\u015bniej fascynacja Stanami Zjednoczonymi os\u0142ab\u0142a. Niemniej jednak \u2013 je\u015bli dzi\u015b gdzie\u015b na czeskim szlaku spotkacie ludzi ubranych w inspirowane wojskowymi mundurami ubrania, pewnie z naszywk\u0105 USA na piersi, w kowbojskich kapeluszach, siedz\u0105cych u ogniska, nad kt\u00f3rym dumnie b\u0119d\u0105 sta\u0107 india\u0144skie totemy \u2013 to mo\u017cecie by\u0107 pewni, \u017ce znale\u017ali\u015bcie jedn\u0105 ze znikaj\u0105cych trampskich osad.<\/p>\n

*Pisz\u0105c artyku\u0142 czerpa\u0142am informacje z ksi\u0105\u017cki pt. \u201e\u010cesk\u00fd tramping v \u010dasech formov\u00e1n\u00ed a rozmachu<\/a>\u201d Jana Kr\u0161ko. Innym \u017ar\u00f3d\u0142em by\u0142a tak\u017ce seria film\u00f3w wyprodukowanych przez czeska telewizj\u0119 oraz kilka artyku\u0142\u00f3w z czeskiej prasy \u2013 linki zamieszczam poni\u017cej.<\/p>\n