{"id":2630,"date":"2019-01-18T18:34:03","date_gmt":"2019-01-18T17:34:03","guid":{"rendered":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/?p=2630"},"modified":"2024-11-15T23:14:41","modified_gmt":"2024-11-15T22:14:41","slug":"co-mnie-w-czechach-denerwuje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2019\/01\/18\/co-mnie-w-czechach-denerwuje\/","title":{"rendered":"Co mnie w Czechach denerwuje"},"content":{"rendered":"

EDIT: Uwaga! W sprzeda\u017cy m\u00f3j pierwszy e-book: \u201ePrzewodnik po Czechach. Emigracja\u201d! Je\u015bli my\u015blisz o wyprowadzce do Czech, kup go ju\u017c dzi\u015b i przygotuj si\u0119 do wyjazdu!<\/a><\/strong><\/p>\n

Od jakiego\u015b czasu mieszkam w Czechach. Nie pierwszy raz zreszt\u0105. Wcze\u015bniej by\u0142am tu na troch\u0119 ponad p\u00f3\u0142 roku, teraz tak naprawd\u0119 leci ju\u017c 4 miesi\u0105c. I tak, og\u00f3lnie to zgadzam si\u0119, \u017ce Czechy s\u0105 super, ludzie fajni, kraj \u015bwietny, dobra s\u0142u\u017cba zdrowia, pomocna policja, mili urz\u0119dnicy i wszystko jest cacy. Tylko \u017ce to nie tak. To znaczy nigdzie nie jest wspaniale i r\u00f3\u017cowo 24h\/7. UWAGA: w Czechach te\u017c nie. Dlatego dzisiaj odwa\u017c\u0119 si\u0119 na krytyk\u0119 i szczerze wyznam, co w Czechach mnie denerwuje, czego nie rozumiem i co jest… dziwne<\/em>. Tak, dzi\u015b b\u0119d\u0119 typow\u0105 polsk\u0105 narzekaczk\u0105 i ponarzekam sobie na Czechy.*<\/p>\n

Paniska, „vy” i kij od szczotki<\/h3>\n

Tradycja szlachecka i wielkopa\u0144ska wt\u0142oczona do g\u0142\u00f3w ka\u017ce nam, Polakom, tytu\u0142owa\u0107 si\u0119 „Pa\u0144stwem”. O ile ta forma grzeczno\u015bciowa jest na tyle spowszechnia\u0142a, \u017ce wydaje si\u0119 normalna, na Czechach, nienawyk\u0142ych do takiego traktowania, wra\u017cenie robi. Prawdopodobnie mo\u017ce si\u0119 to przyczynia\u0107 do postrzegania nas jako „paniska”, kt\u00f3re po\u0142kn\u0119\u0142y kij od szczotki. Jednak to tylko forma grzeczno\u015bciowa, kt\u00f3ra, owszem, pochodzi prawdopodobnie od pan\u00f3w i pa\u0144 z rod\u00f3w szlacheckich, ale dzi\u015b ze szlacht\u0105 niewiele ma wsp\u00f3lnego. Czesi u\u017cywaj\u0105 prostej i wygodnej formy „vy”, kt\u00f3ra faktycznie \u017cycie u\u0142atwia i nad\u0119ta nie jest. Natomiast to, co mnie w Czechach zszokowa\u0142o i szokuje do dzi\u015b, zwi\u0105zane jest w\u0142a\u015bnie z takim lekkim (?) nad\u0119ciem.<\/p>\n

Czesi mianowicie przywi\u0105zuj\u0105 bardzo du\u017c\u0105 wag\u0119 do tytu\u0142\u00f3w naukowych. I nie trzeba do tego by\u0107 profesorem czy doktorem. Wystarczy licencjat. Te tytu\u0142y wpisuj\u0105 we wszystkie, nawet najbardziej absurdalne, miejsca, w kt\u00f3rych pojawiaj\u0105 si\u0119 ich nazwiska, a wi\u0119c: adres na kopercie, nazwisko na skrzynce pocztowej, nazwie jednoosobowej DG, fakturze, ofercie wynajmu domku na wakacje, stopce w mailu, etc. Serio. Dlatego je\u015bli zamieszkacie albo pojedziecie do Czech i poznacie jakiego\u015b tubylca, a on z jakiego\u015b powodu da wam swoj\u0105 wizyt\u00f3wk\u0119 albo zaprosi do domu, nie zdziwcie si\u0119, \u017ce przed imieniem i nazwiskiem na tej\u017ce wizyt\u00f3wce albo, dajmy na to, skrzynce pocztowej, zobaczycie tytu\u0142 naukowy. Cho\u0107by nawet by\u0142 to tylko licencjat. Z \u017cycia wzi\u0119ty i dla mnie przezabawny przyk\u0142ad tego zwyczaju: wynajmuj\u0105c pokoje w pensjonacie na kilka dni, komunikowali\u015bmy si\u0119 z w\u0142a\u015bcicielem, kt\u00f3ry ka\u017cdy mail, w kt\u00f3rym odpowiada\u0142 na banalne pytania o liczb\u0119 \u0142\u00f3\u017cek i obecno\u015b\u0107 po\u015bcieli, podpisywa\u0142: „in\u017cynier Novak”. (Nazwisko zmieni\u0142am, ale forma pozosta\u0142a taka sama:). Co najmniej jakby do policzenia \u0142\u00f3\u017cek potrzebowa\u0142 a\u017c tytu\u0142u in\u017cyniera…<\/p>\n

Brak uwa\u017cno\u015bci i form grzeczno\u015bciowych<\/h3>\n

To oczywi\u015bcie skr\u00f3t my\u015blowy, bo formy grzeczno\u015bciowe istniej\u0105, ale s\u0105 inne i w inny spos\u00f3b u\u017cywane. Rzadko na przyk\u0142ad spotykam si\u0119 z m\u00f3wieniem „Na zdrowie”, kiedy kto\u015b psiknie albo „Dzi\u0119kuj\u0119” przy odchodzeniu od sto\u0142u. Kto\u015b psiknie i tyle. Kto\u015b zje, to odejdzie od sto\u0142u, i tyle. M\u00f3wienie w takich sytuacjach „na zdrowie” lub „dzi\u0119kuj\u0119” to zwyczaje, kt\u00f3re mam tak wyuczone, \u017ce cz\u0119sto u\u017cywam ich automatycznie, niezale\u017cnie czy jestem w Polsce, czy Czechach\u00a0\u2013\u00a0<\/i>i zdarzy\u0142o mi si\u0119 ju\u017c us\u0142ysze\u0107 zdziwione pytanie, \u017ce komu w\u0142a\u015bciwie dzi\u0119kuj\u0119, bo przecie\u017c to ja ugotowa\u0142am obiad… \ud83d\ude42 Czeskie formy grzeczno\u015bciowe\u00a0\u2013\u00a0<\/i>w moim odczuciu \u2013\u00a0<\/i>s\u0105 kr\u00f3tsze i szybsze do wypowiedzenia. Czeski w og\u00f3le jest j\u0119zykiem bardziej ekonomicznym i nie trzeba si\u0119 nam\u0119czy\u0107, aby jakie\u015b zdanie wypowiedzie\u0107. To chyba dlatego tak \u0142atwo wchodzi w krew i p\u00f3\u017aniej, b\u0119d\u0105c w Polsce, musz\u0119 si\u0119 pilnowa\u0107, by tych czeskich szybkich zwrot\u00f3w nie u\u017cywa\u0107\u2026<\/p>\n

Dziwne poczucie humoru<\/h3>\n

Tak, wiem, to jest absolutnie zrozumia\u0142e, \u017ce Czesi maj\u0105 w\u0142asne poczucie humoru. I prawdopodobnie ka\u017cdy nar\u00f3d ma jakie\u015b w\u0142asne dziwne \u017carciki, kt\u00f3rych osoby spoza ich kr\u0119gu kulturowego nie zrozumiej\u0105. Zapewne Polacy tak\u017ce \u015bmieszkuj\u0105 w spos\u00f3b absurdalny dla innych. Nie mniej jednak\u2026 nie \u015bmiesz\u0105 mnie czeskie komedie, w kt\u00f3rych \u017cart polega na tym, \u017ce kto\u015b si\u0119 przewr\u00f3ci. No bij mnie zabij<\/em>, mnie to po prostu nie rozbawia. Rzadko kiedy \u015bmiesz\u0105 mnie \u017carty, kt\u00f3re opowiadaj\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 Czesi. Zrozumia\u0142am to dopiero niedawno. Problem polega\u0142 na tym, \u017ce przyje\u017cd\u017caj\u0105c do domu rodzinnego Lubego, kt\u00f3ry jest rodowitym Czechem, bardzo cz\u0119sto czego\u015b nie rozumia\u0142am, a w zwi\u0105zku z tym \u2013\u00a0<\/i>\u017carty mnie nie \u015bmieszy\u0142y. Nie rozumia\u0142am sensu niekt\u00f3rych s\u0142\u00f3w, a przez to ucieka\u0142 mi ich sens. Potem nast\u0105pi\u0142 taki moment w mojej nauce czeskiego, kiedy nadal s\u0105dzi\u0142am, \u017ce \u017cart\u00f3w nie rozumiem, \u017ce ucieka mi ich jaki\u015b g\u0142\u0119bszy sens i dlatego mnie nie \u015bmiesz\u0105. Dopiero niedawno zrozumia\u0142am, \u017ce \u017carty rozumiem perfekcyjnie, a nie \u015bmiesz\u0105 mnie one\u00a0\u2013\u00a0<\/i>bo po prostu nie s\u0105 \u015bmieszne. Dla mnie, oczywi\u015bcie. Ca\u0142a reszta rodziny zazwyczaj za\u015bmiewa si\u0119 do rozpuku. Cz\u0119sto polegaj\u0105 na jakim\u015b absurdalnym skojarzeniu albo wyobra\u017ceniu. Pojawia si\u0119 to te\u017c w filmach lub sztukach teatralnych: dziwne zestawienie os\u00f3b i sytuacji, kt\u00f3re dla mnie pozostaje w\u0142a\u015bnie takie: dziwne. Dla Czech\u00f3w\u00a0\u2013\u00a0<\/i> przezabawne. C\u00f3\u017c, co kraj, to obyczaj.<\/p>\n

Czeskie piosenki?<\/h3>\n

Podobnie jak \u017carty, obecne w filmach i teatrze, tak\u017ce muzyka jest specyficzna. Luby cz\u0119sto mi powtarza\u0142, \u017ce nie lubi polskiej muzyki, bo jest bardzo przyt\u0142aczaj\u0105ca, pe\u0142na smutku, melancholii, rozpaczy. Nie mog\u0119 zaprzeczy\u0107\u00a0\u2013\u00a0<\/i>co\u015b w tym jest. Polacy lubi\u0105 tarza\u0107 si\u0119 w skrajnych emocjach, i o ile akurat nie s\u0142uchaj\u0105 disco-polo, to prawdopodobnie podcinaj\u0105 sobie \u017cy\u0142y, s\u0142uchaj\u0105c depresyjnych pie\u015bni. Czesi nie s\u0105 jednak o wiele lepsi.<\/p>\n

Po pierwsze, czasem mam wra\u017cenie, \u017ce maj\u0105 uczulenie na oryginalne wersje piosenek. To znaczy\u00a0\u2013\u00a0<\/i>wszystko przerabiaj\u0105 na wersje czeskie. Nie ma takiej piosenki, kt\u00f3rej nie prze\u015bpiewa\u0142aby Helena Vondr\u00e1\u010dkov\u00e1 czy te\u017c Karel Gott. Zdarzy\u0142o mi si\u0119 by\u0107 \u015bwiadkiem sytuacji, w kt\u00f3rej w radiu polecia\u0142a oryginalna wersja piosenki (co samo w sobie jest ju\u017c dziwne), kt\u00f3r\u0105 ja bardzo dobrze zna\u0142am w\u0142a\u015bnie w oryginale, a znajomy Czech dozna\u0142 lekkiego zagubienia poznawczego i zdziwiony przyzna\u0142, \u017ce nie wiedzia\u0142, \u017ce ta piosenka nie jest czeska<\/em>. Temat czeskich cover\u00f3w<\/em> hit\u00f3w, kt\u00f3re na ca\u0142ym \u015bwiecie opr\u00f3cz Czech znane s\u0105 w swojej oryginalnej wersji, w og\u00f3le zas\u0142uguje chyba na oddzielny post, jest bowiem bardzo obszerny. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce na Wikipedii znajdziecie osobny i bardzo d\u0142ugi artyku\u0142<\/a> po\u015bwi\u0119cony wy\u0142\u0105cznie czeskim coverom<\/em> piosenek z innych kraj\u00f3w\u2026 znajdziecie tam szereg znanych \u015bwiatowych tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rych hity w Czechach znane s\u0105 jako czeskie szlagiery. Nie wierzycie?… Dobrze, bardzo prosz\u0119, oto kilka z nich – ale nie m\u00f3wcie, \u017ce nie ostrzega\u0142am. Co si\u0119 raz us\u0142yszy, ods\u0142ysze\u0107<\/em> ju\u017c nie mo\u017cna!<\/p>\n