R\u00f3\u017cni czy inni?<\/h3>\n
To teraz pytanie. Jak cz\u0119sto s\u0142yszeli\u015bcie powy\u017csze s\u0142owa w przeci\u0105gu ostatniego roku? R\u0119ka w g\u00f3r\u0119, kto us\u0142ysza\u0142 cho\u0107by raz. Strach przed Innym w Polsce jest niebywale silny. Tak silny, \u017ce w spo\u0142ecze\u0144stwie motywowanym strachem i autorytetem na ulicach pojawiaj\u0105 si\u0119 flagi i m\u0142odzi ludzie salutuj\u0105cy gestem znanym z lat 30\u2019 i 40\u2019 ubieg\u0142ego wieku. Wszystkie te manifestacje maj\u0105 za cel pokaza\u0107 jedno: jeste\u015bmy razem i jeste\u015bmy silni. Nie macie tu czego szuka\u0107. Czy jednak zagro\u017cenie istnieje naprawd\u0119? Czy faktycznie jest si\u0119 czego ba\u0107?\u2026<\/p>\n
\u015awiat rzeczywi\u015bcie jest bardzo r\u00f3\u017cny. Tradycje i zwyczaje r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od szeroko\u015bci geograficznej i nie ma co ukrywa\u0107, \u017ce niekt\u00f3re z nich przyprawiaj\u0105 o zawr\u00f3t g\u0142owy\u2026 je\u015bli nie odruch wymiotny. We\u017amy chocia\u017c zwyczaj surstr\u00f6mming<\/em>, czyli szwedzkie danie sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 ze sfermentowanego \u015bledzia, kt\u00f3ry \u015bmierdzi tak bardzo, \u017ce puszk\u0119 z tym delikatesem nale\u017cy otwiera\u0107\u2026 pod wod\u0105, by nie zwi\u0119dn\u0105\u0107 na sam zapach. Potem oczywi\u015bcie trzeba go skonsumowa\u0107. Albo balut<\/em>, czyli kurze piskl\u0119 ugotowane \u017cywcem w skorupce jajka, podawane z sol\u0105 lub papryk\u0105. Tak, na samo wyobra\u017cenie \u015blinka cieknie.<\/p>\n S\u0105 oczywi\u015bcie i inne praktyki. Takie, kt\u00f3re wzbudzaj\u0105 szczere oburzenie i gniew, jak cho\u0107by polowanie na albinos\u00f3w [gdy\u017c wierzy si\u0119 w magiczn\u0105 moc ich bia\u0142ych ko\u0144czyn, noszonych w formie amulet\u00f3w\u2026] albo obrzezanie dziewczynek, kt\u00f3re skazuje si\u0119 na wieloletnie cierpienie i upokorzenie, byle tylko zachowa\u0142y tak zwan\u0105 „czysto\u015b\u0107”. W og\u00f3le historia tradycji krzywdz\u0105cych kobiety jest zaskakuj\u0105co d\u0142uga, ale to temat na osobny post. Seri\u0119 post\u00f3w. Albo i ksi\u0105\u017ck\u0119!<\/p>\n No dobra, \u015bwiat szeroki \u015bwiatem szerokim, ale i na w\u0142asnym podw\u00f3rku miewamy zwyczaje, kt\u00f3re na twarzach cudzoziemc\u00f3w wywo\u0142uj\u0105 niema\u0142e zdziwienie, je\u015bli nie powiedzie\u0107 \u2013 niezrozumienie. Chodzenie co tydzie\u0144 do ko\u015bcio\u0142a? Posy\u0142anie dzieci na religi\u0119? Branie kredytu na 30 lat w celu zakupienia 60 metrowego mieszkania i wik\u0142anie si\u0119 w ci\u0119\u017ck\u0105 sytuacj\u0119 ekonomiczn\u0105 na wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017cycia?\u2026 To tylko niekt\u00f3re z nich, a wierzcie mi, pozostaj\u0105c z cudzoziemcem w zwi\u0105zku \u2013 mo\u017cna ich troch\u0119 us\u0142ysze\u0107.<\/p>\n Pytanie brzmi: czy wolno nam ocenia\u0107? Czy z ca\u0142ym baga\u017cem przesz\u0142ych pokole\u0144 z konkretnego miejsca wolno nam pojecha\u0107 w zupe\u0142nie inny k\u0105t \u015bwiata, kt\u00f3rego zwyczaj\u00f3w nie znamy i nie rozumiemy ich pochodzenia i wydawa\u0107 s\u0105dy nad sensem lub ocen\u0119 moraln\u0105 danego zachowania? Czy podej\u015bcie bez uprzedze\u0144 i obiektywne jest w og\u00f3le mo\u017cliwe?\u2026<\/p>\n Da\u0142abym Nobla temu, kto spr\u00f3bowa\u0142by zdefiniowa\u0107 konkretne wska\u017aniki w taki spos\u00f3b, by to umo\u017cliwi\u0107. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce nie istnieje co\u015b takiego, jak spojrzenie, kt\u00f3re jest nieuprzedzone, spojrzenie, kt\u00f3re widz\u0105c, nie patrzy przez pryzmat do\u015bwiadcze\u0144 w\u0142asnych lub spo\u0142eczno\u015bci, z kt\u00f3rej si\u0119 wywodzi. Cz\u0142owiek rodz\u0105c si\u0119 jest jak tabula rasa<\/em>, bia\u0142a karta, kt\u00f3ra od pierwszego dnia jest zapisywana \u2013 i ten niewidzialny kod, czy tego chcemy czy nie, w mniejszy lub wi\u0119kszy spos\u00f3b wp\u0142ywa na to, jak widzimy, a nawet \u2013 co widzimy.<\/p>\n Kultura przekazywana jest j\u0119zykiem, s\u0142owami, dotykiem, historiami, zwyczajami, niemal\u017ce powietrzem, kt\u00f3re wdychamy w ka\u017cdej chwili naszego \u017cycia i ma na nas niewyobra\u017calny wp\u0142yw. Staje si\u0119 niejako nasz\u0105 drug\u0105 sk\u00f3r\u0105, t\u0142em dla nas i naszego \u017cycia. To ona decyduje, jak decydujemy<\/em>, czasem \u015bwiadomie, czasem pod\u015bwiadomie wp\u0142ywaj\u0105c na nasze wybory i gusta.<\/p>\n Lubimy my\u015ble\u0107, jacy z nas wielcy indywiduali\u015bci i jak oryginalni jeste\u015bmy. Dzisiejsze mody i trendy bardzo bonusuj\u0105 tych, kt\u00f3ry si\u0119 w jaki\u015b spos\u00f3b wyr\u00f3\u017cniaj\u0105. Oryginalno\u015b\u0107 to warto\u015b\u0107 po\u017c\u0105dana. Tymczasem istnieje spora szansa, \u017ce w waszym buncie przeciw obecnym trendom albo rodzicom odnajdziecie zapomnian\u0105 ciotk\u0119, kt\u00f3ra walczy\u0142a z konwenansami. Albo nieznanego dziadka, kt\u00f3ry uparcie wierzy\u0142 w lepszy \u015bwiat, na przek\u00f3r wszystkiemu i wszystkim. Strach przed wod\u0105 jest odziedziczony po matce, kt\u00f3ra topi\u0142a si\u0119 jako dziecko. A sk\u0142onno\u015b\u0107 do wybuchu po wujku z dalekich rubie\u017cy, kt\u00f3ry s\u0142yn\u0105\u0142 z zami\u0142owania do bijatyki.<\/p>\n I nie, nie jest to stwierdzenie, \u017ce nie mamy na nic wp\u0142ywu. Ka\u017cdy jest kowalem w\u0142asnego losu. Niemniej jednak \u2013 \u015bwiat, historia, kultura i nasi przodkowie wyposa\u017cyli w nas w szereg niesamowitych narz\u0119dzi, kt\u00f3re wykorzystujemy, mniej lub bardziej \u015bwiadomie, ca\u0142e \u017cycie. Mo\u017ce czasem warto si\u0119 zastanowi\u0107, czy narz\u0119dzia nie przes\u0142aniaj\u0105 nam celu.<\/p>\n Czy zatem tak bogato wyposa\u017ceni jeste\u015bmy w stanie spojrze\u0107 \u015bwie\u017cym okiem na co\u015b, co jest nam absolutnie nieznane, co wywodzi si\u0119 z wielotysi\u0119cznej tradycji?\u2026 Nie ma na to \u0142atwej odpowiedzi. Pewnym jest, \u017ce nikt nigdy nie osi\u0105gnie obiektywizmu pe\u0142nego; ka\u017cdy cz\u0142owiek ju\u017c na zawsze pozostanie ska\u017cony pochodzeniem i wychowaniem. Gdzie\u015b jednak istnieje granica: ta subtelna linia, za kt\u00f3r\u0105 znajduje si\u0119 b\u00f3l i cierpienie.<\/p>\n Spojrzeli na t\u0119 kwesti\u0119 r\u00f3wnie\u017c naukowcy. Stworzyli bardzo ciekawe narz\u0119dzie, badaj\u0105ce poszczeg\u00f3lne narody pod wzgl\u0119dem 6 konkretnych wska\u017anik\u00f3w, kt\u00f3re do\u015b\u0107 dobrze opisuj\u0105 charakter spo\u0142eczno\u015bci. Te badania, poza tym, \u017ce niezmiernie interesuj\u0105ce, maj\u0105 tak\u017ce wymierne znaczenie komercyjne \u2013 pomagaj\u0105 r\u00f3\u017cnym organizacjom w ekspansji na obce rynki. Okazuje si\u0119, \u017ce np. chi\u0144ski model zarz\u0105dzania nie ma szans powodzenia w Polsce \u2013 i na odwr\u00f3t. Dzi\u0119ki badaniom Hofstede\u2019a do\u015b\u0107 \u0142atwo przewidzie\u0107, czy wsp\u00f3\u0142praca ludzi z r\u00f3\u017cnych nacji zako\u0144czy si\u0119 sukcesem, czy pora\u017ck\u0105.<\/p>\n Wed\u0142ug tych bada\u0144 w\u0142a\u015bnie Polacy s\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105 silnie hierarchiczn\u0105, indywidualistyczn\u0105 i o silnych cechach powszechnie uwa\u017canych za m\u0119skie, kt\u00f3re jednak bardzo unika niepewno\u015bci, nie planuje do przodu i rz\u0105dzi si\u0119 wed\u0142ug \u015bci\u015ble okre\u015blonych norm. Tacy cho\u0107by Czesi s\u0105 do nas do\u015b\u0107 podobni, r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 tak naprawd\u0119 tylko pod dwoma wzgl\u0119dami: mniej boj\u0105 si\u0119 ryzyka i lepiej planuj\u0105 d\u0142ugofalowo. Czy to faktycznie ma prze\u0142o\u017cenie na rzeczywisto\u015b\u0107?\u2026<\/p>\n Gdzie\u015b jednak musimy znale\u017a\u0107 z\u0142oty \u015brodek. Inaczej rz\u0105dzi\u0142aby nami tylko maczeta i\/lub inne silne \u015brodki przekazu. Ca\u0142y post\u0119p polega przecie\u017c na tym, \u017ce stare zwyczaje przemy\u015bliwujemy i kontestujemy. \u017bycie jest zmian\u0105. I tak, tradycja to skarb: opr\u00f3cz do\u015bwiadczenia zebranego przez minione pokolenia, daje nam pewne poczucie ci\u0105g\u0142o\u015bci i trwania. Tradycja to jednak tak\u017ce balast. Taki, kt\u00f3ry trzeba porz\u0105dnie przemy\u015ble\u0107 i samemu decydowa\u0107, co przeka\u017ce si\u0119 dalej, tym, co przyjd\u0105 po nas.<\/p>\n A co s\u0105dzicie Wy?<\/p>\n Marta<\/p>\n <\/p>\n PS Je\u015bli zaciekawi\u0142y Was badania, o kt\u00f3rych wspomnia\u0142am w tekscie: polecam zajrze\u0107 na stron\u0119 Compare countries.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"![\"R\u00f3\u017cnice](\"http:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/5-1.png\")
Lepsi?<\/h3>\n
Spu\u015bcizna tradycji<\/h3>\n
![\"Szlak](\"http:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/1-1.png\")
R\u00f3\u017cnica jako atut<\/h3>\n
![\"\"](\"http:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/28.png\")
Jak ocenia\u0107?<\/h3>\n