{"id":2223,"date":"2018-04-07T13:33:36","date_gmt":"2018-04-07T11:33:36","guid":{"rendered":"http:\/\/czerwonawalizka.com\/?p=2223"},"modified":"2021-01-04T17:02:58","modified_gmt":"2021-01-04T16:02:58","slug":"czeski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/","title":{"rendered":"Czeski"},"content":{"rendered":"<p><strong data-rich-text-format-boundary=\"true\">EDIT: Uwaga! Ju\u017c nied\u0142ugo w sprzeda\u017cy m\u00f3j pierwszy e-book: \u201ePrzewodnik po Czechach. Emigracja\u201d! Je\u015bli my\u015blisz o wyprowadzce do Czech, to jest pozycja dla Ciebie! <\/strong><a href=\"https:\/\/mailchi.mp\/9eb5b51ad8be\/przewodnikpoczechach\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Zapisz si\u0119 (opens in a new tab)\"><strong>Zapisz si\u0119<\/strong><\/a><strong> na list\u0119 ch\u0119tnych ju\u017c dzi\u015b!<\/strong><\/p>\n<p><em>Na pocz\u0105tku by\u0142o s\u0142owo. [\u2026] A s\u0142owo cia\u0142em si\u0119 sta\u0142o.<\/em> Te dwa kr\u00f3tkie cytaty z Biblii mog\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 jako argument, dlaczego j\u0119zyki s\u0105 tak wa\u017cne. J\u0119zyk jest podstawowym sposobem komunikacji, snucia plan\u00f3w, narz\u0119dziem do zmiany rzeczywisto\u015bci. Tak bardzo niedocenianym! Czy wiecie, \u017ce od j\u0119zyka zale\u017cy, jak postrzegacie rzeczywisto\u015b\u0107? J\u0119zyk wp\u0142ywa na tak prozaiczne aspekty, jak np. postrzeganie kolor\u00f3w albo zdolno\u015bci oszcz\u0119dzania. Dlatego tak wa\u017cnym jest, by umie\u0107 si\u0119 nim pos\u0142ugiwa\u0107 i wykorzystywa\u0107 zgodnie z intencj\u0105. \u017beby to jednak osi\u0105gn\u0105\u0107, nale\u017cy cho\u0107 troch\u0119 go pozna\u0107\u2026 dzi\u015b przedstawiam Wam zawi\u0142\u0105 i pe\u0142n\u0105 nag\u0142ych zwrot\u00f3w akcji opowie\u015b\u0107 pt. j\u0119zyk czeski: historia.<\/p>\n<h2>Czeski: historia chwa\u0142y i upadku<\/h2>\n<p>To dlaczego ten czeski jest zarazem tak inny i tak podobny? Dlaczego tak cz\u0119sto wydaje nam si\u0119, \u017ce wiemy, co ci Czesi m\u00f3wi\u0105, kiedy w rzeczywisto\u015bci m\u00f3wi\u0105 co\u015b zupe\u0142nie innego?&#8230; I polski, i czeski nale\u017c\u0105 do grupy j\u0119zyk\u00f3w zachodnios\u0142owia\u0144skich (m.in. razem ze s\u0142owackim i serbsko \u0142u\u017cyckim), maj\u0105 wi\u0119c wsp\u00f3lne i bliskie korzenie. J\u0119zyk czeski czeskim mo\u017cemy zacz\u0105\u0107 nazywa\u0107 od ok. wieku X \u2013 podobnie jak i polski, nie tak dawno temu obchodzi\u0142 swoje tysi\u0119czne urodziny! Podczas swojej d\u0142ugiej historii miewa\u0142 momenty chwa\u0142y, kiedy by\u0142 u\u017cywany na wielu p\u0142aszczyznach (naukowych, oficjalnych, dyplomatycznych\u2026) i mocno wp\u0142ywa\u0142 na s\u0105siednie j\u0119zyki (m. in. na polski) jak i takie, gdy ledwie prz\u0105d\u0142, b\u0119d\u0105c zagro\u017cony wygini\u0119ciem, a potem, nadrabiaj\u0105c wieloletnie straty, gar\u015bciami czerpa\u0142 z innych j\u0119zyk\u00f3w. Dzi\u015b ma si\u0119 dobrze, b\u0119d\u0105c oficjalnym j\u0119zykiem Republiki Czeskiej.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2227\" src=\"http:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/4.png\" alt=\"\" width=\"810\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/4.png 810w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/4-600x333.png 600w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/4-300x167.png 300w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/4-768x427.png 768w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/4-540x300.png 540w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/4-400x222.png 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 810px) 100vw, 810px\" \/><\/p>\n<h3>Cyryl i Metody a s\u0142owo pisane<\/h3>\n<p>Zacznijmy mo\u017ce od pocz\u0105tku, od kilku historycznych fakt\u00f3w \u2013 bo historia j\u0119zyka nierozerwalnie \u0142\u0105czy si\u0119 z histori\u0105 ludu, kt\u00f3ry go u\u017cywa. W IX w. na terenach m.in. dzisiejszych Czech (ale te\u017c S\u0142owacji, Polski i Niemiec) istnia\u0142o Pa\u0144stwo Wielkomorawskie, kt\u00f3re przez okres ok. stu lat zapisa\u0142o si\u0119 na kartach historii jako jedno z pierwszych pa\u0144stw zachodnios\u0142owia\u0144skich. Wielkie Morawy przyj\u0119\u0142y chrze\u015bcija\u0144stwo od pa\u0144stwa Wschodniofranko\u0144skiego w 822 r, jednak potem najprawdopodobniej ze wzgl\u0119du na zmian\u0119 sympatii politycznych, postanowi\u0142o si\u0119 uniezale\u017cni\u0107 od plemion germa\u0144skich i zwr\u00f3ci\u0142o si\u0119 w stron\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa bizantyjskiego.<\/p>\n<p>Zaprosi\u0142o na swe ziemie dw\u00f3ch braci: Konstantego (Cyryla) i Metodego, kt\u00f3rzy przet\u0142umaczyli na starocerkiewno-s\u0142owia\u0144ski Bibli\u0119, wcze\u015bniej wymy\u015bliwszy, pierwszy alfabet (!), w kt\u00f3rym zapisany zosta\u0142 j\u0119zyk s\u0142owia\u0144ski \u2013 g\u0142agolic\u0119. J\u0119zyk jest pot\u0119\u017cnym narz\u0119dziem. To on tworzy narody. W nim zapisywane s\u0105 ksi\u0105\u017cki, wiersze, w nim powstaje literatura, teatr, dzie\u0142a naukowe \u2013 wszystko tworz\u0105ce wsp\u00f3lnot\u0119 i to w\u0142a\u015bnie Cyryl i Metody podarowali Morawiakom.<\/p>\n<h3>\u0141acina kr\u00f3low\u0105<\/h3>\n<p>To wielkie osi\u0105gni\u0119cie zosta\u0142o koniec ko\u0144c\u00f3w zmiecione \u2013 franko\u0144skie wp\u0142ywy by\u0142y zbyt silne i bizantyjskie chrze\u015bcija\u0144stwo ostatecznie zosta\u0142o wygnane z Pa\u0144stwa Wielkomorawskiego przez \u015awi\u0119tope\u0142ka. J\u0119zyk, kt\u00f3ry dzi\u015b nazywamy czeskim, pozosta\u0142 wi\u0119c bez alfabetu, bo miejsce j\u0119zyka pisanego pe\u0142ni\u0142a \u0142acina. Dopiero w kolejnych wiekach pojawia\u0142y si\u0119 pierwsze glosy, czyli t\u0142umaczenia z \u0142aciny na j\u0119zyk czeski. U\u017cywano oczywi\u015bcie alfabetu \u0142aci\u0144skiego, w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci dostosowuj\u0105c go do fonetyki czeskiej.<\/p>\n<p>Echa staros\u0142owia\u0144skiego pozosta\u0142y jednak w dzisiejszym czeskim np. w j\u0119zyku liturgicznym \u2013 wystarczy wspomnie\u0107 chocia\u017cby pie\u015b\u0144 Hospodine, pomiluj ny, kt\u00f3r\u0105 Karol IV wybra\u0142 na pie\u015b\u0144 koronacyjn\u0105 w XIV w. W kolejnych dziesi\u0119cioleciach czeszczy\u017anie uda\u0142o przebi\u0107 si\u0119 do tekst\u00f3w pisanych, niemniej jednak wp\u0142yw \u0142aciny jest zauwa\u017calny \u2013 do dzi\u015b. Cho\u0107by takie s\u0142owo jak\u2026 pate\u0159, czyli kr\u0119gos\u0142up, kt\u00f3re wzi\u0119\u0142o si\u0119 od modlitwy Pater Noster, czyli Ojcze Nasz, przy odmawianiu kt\u00f3rego wykorzystywano r\u00f3\u017caniec, dziwnie przypominaj\u0105cy kr\u0119gi kr\u0119gos\u0142upa. C\u00f3\u017c, co kraj, to skojarzenie\u2026<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2228\" src=\"http:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/5.png\" alt=\"\" width=\"810\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/5.png 810w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/5-600x333.png 600w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/5-300x167.png 300w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/5-768x427.png 768w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/5-540x300.png 540w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/5-400x222.png 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 810px) 100vw, 810px\" \/><\/p>\n<h3>\u00a0Okres rozkwitu<\/h3>\n<p>Czeski wybi\u0142 si\u0119 w ko\u0144cu do tekst\u00f3w pisanych \u2013 nie dla psa kie\u0142basa jednak, albo przynajmniej nie od razu. \u0141acina wci\u0105\u017c gra\u0142a pierwsze skrzypce w nauce. Nie bez powodu jednym z powtarzaj\u0105cych si\u0119 \u017c\u0105da\u0144 husyt\u00f3w by\u0142o przet\u0142umaczenie Pisma \u015awi\u0119tego na j\u0119zyk czeski i u\u017cywanie go jako j\u0119zyka liturgii. Czeski mia\u0142 i owszem na swym koncie sukcesy \u2013 czy wiedzieli\u015bcie na przyk\u0142ad, \u017ce to w\u0142a\u015bnie naszym po\u0142udniowym s\u0105siadom zawdzi\u0119czamy s\u0142owo pistolet?&#8230; Co prawda droga jego powstania by\u0142a d\u0142uga i zawi\u0142a: pochodzi od czeskiego <em>p\u00ed\u0161\u010dala<\/em> (prawdopodobnie ze wzgl\u0119du na podobie\u0144stwo mi\u0119dzy pistoletem, a\u2026 piszcza\u0142k\u0105), kt\u00f3re przedosta\u0142o si\u0119 na \u015al\u0105sk, a stamt\u0105d wyw\u0119drowa\u0142o do lud\u00f3w polsko, niemiecko i francuskoj\u0119zycznych, gdzie, po kilku wcze\u015bniejszych modyfikacjach, dodano \u201et\u201c. Pistolet powr\u00f3ci\u0142 p\u00f3\u017aniej do Czech wraz z wojn\u0105 trzydziestoletni\u0105 \u2013 ma\u0142o kto jednak s\u0142ysza\u0142 w nim echo dawnej <em>p\u00ed\u0161\u010dali<\/em>.<\/p>\n<p>Innym przyk\u0142adem jest <em>tabor<\/em> jako oznaczenie obozu, pochodz\u0105ce z nazwy jak\u0105 przyj\u0119il husyci nazywaj\u0105c tak sw\u00f3j ob\u00f3z wojskowy, inspiracje czerpi\u0105c oczywi\u015bcie z Biblii. Dzi\u015b na tym miejscu znajdziecie miasto \u2013 Tabor. Najprawdopodobniej to w\u0142a\u015bnie Janowi Husowi Czesi zawdzi\u0119czaj\u0105 reform\u0119 ortograficzn\u0105 i zamian\u0119 podw\u00f3jnych g\u0142osek, np. rz na \u0159, czy sz na \u0161.<\/p>\n<p>Wiek XV i XVI to okres humanizmu: poj\u0119cie czysto\u015bci j\u0119zyka nie by\u0142o powszechne, uwa\u017cano, \u017ce \u0142acina i grecki wzbogacaj\u0105 j\u0119zyk czeski, kt\u00f3ry musi osi\u0105gn\u0105\u0107 poziom tych dw\u00f3ch j\u0119zyk\u00f3w klasycznych. Czeski czerpa\u0142 wi\u0119c gar\u015bciami, cho\u0107by z \u0142aciny \u2013 np. znane i w polskim s\u0142owo <em>kredens<\/em> pochodzi od \u0142aci\u0144skiego <em>wierz\u0105cy, ufaj\u0105cy<\/em>, a oznacza\u0107 mia\u0142o mebel, na kt\u00f3rym stawiano dania pewne (to znaczy: nieotrute, przetestowane) przed podaniem dostojnikom. \u0141acina mia\u0142a wp\u0142yw zar\u00f3wno na sk\u0142adni\u0119, jak i na s\u0142ownictwo. Warto wspomnie\u0107, \u017ce czeski, obok \u0142aciny, niemieckiego i w\u0142oskiego &#8211; by\u0142 jednym z czterech oficjalnych j\u0119zyk\u00f3w \u015awi\u0119tej Rzeszy. Nie uda\u0142o si\u0119 to ani Holendrom, ani Franzucom, kt\u00f3rzy przecie\u017c r\u00f3wnie\u017c zamieszkiwali ten sam kraj. Jeszcze wcze\u015bniej \u2013 w \u015bredniowieczu, czeski wp\u0142ywa\u0142 na j\u0119zyk polski, daj\u0105c mu leksyk\u0119 liturgiczn\u0105 \u2013 cho\u0107by <em>biskup<\/em> lub <em>ko\u015bci\u00f3\u0142<\/em> pochodz\u0105 w dzisiejszej polszczy\u017anie w\u0142a\u015bnie z czeskiego.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2229\" src=\"http:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.png\" alt=\"\" width=\"810\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.png 810w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6-600x333.png 600w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6-300x167.png 300w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6-768x427.png 768w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6-540x300.png 540w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6-400x222.png 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 810px) 100vw, 810px\" \/><\/p>\n<h3>Protest Husa a upadek czeskiego<\/h3>\n<p>J\u0119zyk odzwierciedla to, co dzia\u0142o si\u0119 z ludem go u\u017cywaj\u0105cym. Historia Czech to opowie\u015b\u0107 o ludzie, w kt\u00f3rym narodzi\u0142a si\u0119 my\u015bl krytyczna: krytyczna wobec ucisku spo\u0142ecznego, niesprawiedliwo\u015bci i w\u0142adzy ko\u015bcielnej. My\u015bl zasiana przez Jana Husa, kt\u00f3ra tli\u0142a si\u0119 przez wiele lat, by w ko\u0144cu po jego spaleniu, przemieni\u0107 si\u0119 z idei religijnej w bunt o zgo\u0142a innym charakterze. Konflikt z katolickimi poplecznikami Habsburg\u00f3w rozgorza\u0142, a jego szczytem by\u0142a bitwa na Bia\u0142ej G\u00f3rze w 1620, kt\u00f3ra na wiele dziesi\u0105tek lat zepchn\u0119\u0142a Czech\u00f3w, a wraz z nimi ich j\u0119zyk, z dwor\u00f3w i pa\u0142ac\u00f3w\u2013 jego miejsce zaj\u0105\u0142 niemiecki. Czeska szlachta zosta\u0142a zdziesi\u0105tkowana, na praskim Rynku Staromiejskim \u015bci\u0119to 27 najwybitniejszych przedstawicieli niekatolickiej szlachty (czeskiej i niemieckiej), a kolejnych 600 stracono po trybunale wojskowym. Posiad\u0142o\u015bci protestant\u00f3w przesz\u0142y w posiadanie poplecznik\u00f3w Habsburg\u00f3w. Czesi na wiele lat stracili w\u0142adz\u0119 na w\u0142asnej ziemi, a wraz z nimi \u2013 omal nie stracili j\u0119zyka.<\/p>\n<p>W drugiej po\u0142owie XVII wieku pojawiaj\u0105 si\u0119 pierwsi pury\u015bci j\u0119zykowi. W obliczu zast\u0119powania czeskiego niemieckim, czescy ludzie nauki staraj\u0105 si\u0119 wyrzuci\u0107 z j\u0119zyka wszelkie obce \u015blady. Nie s\u0105 to jednak dzia\u0142ania skuteczne.<\/p>\n<p>Czeski znikn\u0105\u0142 z \u017cycia publicznego na trzysta lat. Sta\u0142 si\u0119 j\u0119zykiem ch\u0142opstwa, kt\u00f3re jednak \u2013 by dosta\u0107 prac\u0119, musia\u0142o m\u00f3wi\u0107 po niemiecku. Czeska literatura s\u0142u\u017cy\u0142a tylko jednemu \u2013 przywr\u00f3ceniu jedynie s\u0142usznej wiary, a wi\u0119c: katolicyzmu. Sytuacja stawa\u0142a si\u0119 dramatyczna, bowiem drog\u0119 do lepszego \u017cycia zapewnia\u0142 tylko niemiecki, si\u0142\u0105 rzeczy wi\u0119c j\u0119zyk czeski spychany by\u0142 do domowych pieleszy.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2230\" src=\"http:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/7.png\" alt=\"\" width=\"810\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/7.png 810w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/7-600x333.png 600w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/7-300x167.png 300w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/7-768x427.png 768w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/7-540x300.png 540w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/7-400x222.png 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 810px) 100vw, 810px\" \/><\/p>\n<h3>Jak si\u0119 Czech w\u0142a\u015bciwie nazywa\u0142<\/h3>\n<p>W tym miejscu zrobie tzw. <em>cliffhanger<\/em> i b\u0119d\u0119 Was trzyma\u0107 w niepewno\u015bci co do dalszych los\u00f3w j\u0119zyka naszych po\u0142udniowych s\u0105siad\u00f3w, bowiem mia\u0142o miejsce inne wydarzenie, pozornie tylko niezwi\u0105zane z j\u0119zykiem \u2013 w 1780, nakazem J\u00f3zefa II, ka\u017cdy obywatel mia\u0142 przybra\u0107 nazwisko. Nazwiska rzecz jasna pojawia\u0142y si\u0119 ju\u017c wcze\u015bniej, zazwyczaj w formie przydomku, pochodz\u0105c b\u0105d\u017a od jakiej\u015b charakterystycznej cechy danego cz\u0142owieka albo profesji czy czynno\u015bci, jak\u0105 wykonywa\u0142 (np. Hrabal, Zapletal, Zatloukal) albo miejsca, w jakim mieszka\u0142, sporo te\u017c by\u0142o pochodzenia obcego (g\u0142\u00f3wnie niemieckiego).<\/p>\n<p>Niekt\u00f3rzy czescy lingwi\u015bci wskazuj\u0105 na fakt, \u017ce czeskie nazwiska s\u0105 du\u017co bardziej zr\u00f3\u017cnicowane ni\u017c w innych j\u0119zykach s\u0142owia\u0144skich, gdzie np. pojawia si\u0119 sta\u0142a ko\u0144c\u00f3wka oznaczaj\u0105ca syna konkretnego ojca. Tych w j\u0119zyku czeskim niewiele. Sporo za to mi\u0119dzy nimi zdrobnie\u0144 \u2013 np. Jani\u010dek, Nova\u010dek, etc. \u2013 co jednak nie oznacza, \u017ce Czesi bywali czy s\u0105 narodem krasnali, to bowiem w\u0142a\u015bnie by\u0142o oznaczenie syna: Nova\u010dek to syn Novaka, etc.<\/p>\n<h3>Odrodzenie z popio\u0142\u00f3w<\/h3>\n<p>Wiek XIX, a wi\u0119c romantyzm i indywidualizm, a tak\u017ce \u2013 pierwsze nacjonalizmy. To okres prze\u0142omowy dla j\u0119zyka czeskiego. Po pierwsze, germanizacja by\u0142a bardzo silna. Ros\u0142o ju\u017c pokolenie, kt\u00f3re by wybi\u0107 si\u0119 na rynku pracy, musia\u0142o m\u00f3wi\u0107 po niemiecku. Owszem, lud na wsi wci\u0105\u017c m\u00f3wi\u0142 po czesku, ale to niemiecki by\u0142 w szkole i niemiecki by\u0142 w pracy. J\u0119zyk czeski znajdowa\u0142 si\u0119 w bardzo nieuprzywilejowanej pozycji j\u0119zyka niemal wy\u0142\u0105cznie m\u00f3wionego, ograniczonego do sfery prywatnej.<\/p>\n<p>W\u00f3wczas jednak, niczym rycerze na bia\u0142ym koniu, pojawiaj\u0105 si\u0119 tzw. odrodze\u0144cy. Ludzie, kt\u00f3rym zale\u017ca\u0142o na to\u017csamo\u015bci narodowej Czech\u00f3w i zale\u017ca\u0142o na tym, by czeskiemu przywr\u00f3ci\u0107 dawn\u0105 \u015bwietno\u015b\u0107. Rodzi si\u0119 my\u015bl odrodzenia narodowego. J\u0119zyk to, rzecz oczywista, bardzo silny no\u015bnik to\u017csamo\u015bci, pojawi\u0142a si\u0119 wi\u0119c potrzeba nadania mu nowego \u017cycia.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2226\" src=\"http:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/3.png\" alt=\"\" width=\"810\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/3.png 810w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/3-600x333.png 600w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/3-300x167.png 300w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/3-768x427.png 768w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/3-540x300.png 540w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/3-400x222.png 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 810px) 100vw, 810px\" \/><\/p>\n<p>Potrzeby by\u0142y spore. Odrodze\u0144cy chcieli czerpa\u0107 z przesz\u0142o\u015bci, ale ostatni raz czeski w pe\u0142ni (tj. w formie pisanej i m\u00f3wionej, na r\u00f3\u017cnorodnych polach) rozwija\u0142 si\u0119 w wieku XVI, a przez te trzysta lat \u2013 nauka, a wraz z nim s\u0142ownictwo posz\u0142y znacznie do przodu. Czerpali wi\u0119c od s\u0105siad\u00f3w: najwi\u0119cej przej\u0119li z polskiego i rosyjskiego. I tak na przyk\u0142ad czeski gaz, czyli <em>plyn<\/em>, pochodzi w\u0142a\u015bnie z polskiego (ze zmienionym znaczeniem) albo <em>vzduch<\/em> czyli powietrze \u2013 z rosyjskiego. Tych s\u0142\u00f3w by\u0142o wiele. Pom\u00f3g\u0142 tak\u017ce ukrai\u0144ski, a tak\u017ce np. hiszpa\u0144ski. Dzi\u0119ki temu ratunkowi p\u00f3\u017aniej mogli pojawi\u0107 si\u0119 tacy tw\u00f3rcy jak Karel Hynek M\u00e1cha czy Bo\u017eena N\u011bmcov\u00e1.<\/p>\n<p>St\u0105d r\u00f3wnie\u017c wzi\u0119\u0142o si\u0119 dzisiejsze rozr\u00f3\u017cnienie na j\u0119zyk pisany a <em>obecn\u00fd<\/em>. Pisany zosta\u0142 w du\u017cej mierze zrekonstruowany z pomoc\u0105 zbieg\u00f3w naukowych, natomiast tzw. <em>obecn\u00e1 \u010destina<\/em> to po prostu j\u0119zyk m\u00f3wiony, kt\u00f3ry w ci\u0105gu 300 lat rozwija\u0142 si\u0119 na wsiach i w ustach ludzi, kt\u00f3rzy go nie zapisywali. Brak pisma sprzyja\u0142 \u0142atwiejszym zmianom &#8211; nie by\u0142o propagator\u00f3w gramatyk i ortograii, nie by\u0142o nauczycieli, kt\u00f3rzy popularyzowaliby wersj\u0119 standardow\u0105. W\u0142a\u015bnie tak Czesi dzi\u015b dochowali si\u0119 dw\u00f3ch rodzaj\u00f3w czeskiego: pisanego &#8211; odrodzonego w wieku XIX, i m\u00f3wionego &#8211; kt\u00f3ry nieprzejwanie rozwija\u0142 si\u0119 niezale\u017cnie od j\u0119zyka pisanego i troch\u0119 si\u0119 od niego zd\u0105\u017cy\u0142 oddali\u0107.<\/p>\n<h3>Czeskie zwi\u0105zki<\/h3>\n<p>J\u0119zyk czeski odrodzi\u0142 si\u0119 niczym feniks z popio\u0142\u00f3w. Wyobra\u017acie sobie, \u017ce ju\u017c w latach 30 XIX wieku czeski zacz\u0105\u0142 wp\u0142ywa\u0107 na inne j\u0119zyki po\u0142udniowos\u0142owia\u0144skie! Przyk\u0142ad\u00f3w daleko szuka\u0107 nie trzeba: Chorwaci zmienili ortografi\u0119 wzoruj\u0105c si\u0119 w\u0142a\u015bnie na czeskich: <em>\u011b, \u0161, \u010d, \u0159, \u017e<\/em>, etc. Czerpali r\u00f3wnie\u017c z leksyki \u2013 mi\u0119dzy innymi tej, kt\u00f3ra by\u0142a wymy\u015blona zaledwie kilka lat wcze\u015bniej! Podobnie\u017c uczynili Bu\u0142garzy, kt\u00f3rzy wyzwolili si\u0119 spod jarzma tureckiego.<\/p>\n<p>Mimo tych wysi\u0142k\u00f3w, odcisk niemieckiego pozosta\u0142 w j\u0119zyku czeskim do dzi\u015b. Nie jest mo\u017cliwe precyzyjne oddzielenie dw\u00f3ch byt\u00f3w, kt\u00f3re przez tyle setek lat \u017cy\u0142y razem: si\u0142\u0105 rzeczy wzajemnie si\u0119 one przenikaj\u0105, tworz\u0105c jeden pulsuj\u0105cy organizm. Wida\u0107 to cho\u0107by w czeskiej frazeologii, kt\u00f3ra upodobni\u0142a si\u0119 do niemieckiej, m. in. przez nauk\u0119 niemieckiego w szkole. Fakt ten odbija\u0142 si\u0119 szerokim echem i wywo\u0142a\u0142 dyskusj\u0119 nt. \u201eczysto\u015bci\u201d j\u0119zyka czeskiego, przede wszystkim w latach 70 XIX w. Jednak pr\u00f3ba wprowadzenia \u201eczy\u015bcie\u201d i historycznie czeskich zamiennik\u00f3w s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re ju\u017c funkcjonowa\u0142y w j\u0119zyku czeskim, oryginalnie pochodzenia obcego (w wi\u0119kszo\u015bci niemieckiego) ale ju\u017c poczeszczone \u2013 nie odnios\u0142a sukcesu. Wywo\u0142a\u0142a jednak publiczn\u0105 dyskusj\u0119 i zwr\u00f3ci\u0142o uwag\u0119 na kwesti\u0119 poprawno\u015bci j\u0119zykowej.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2231\" src=\"http:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/8.png\" alt=\"\" width=\"810\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/8.png 810w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/8-600x333.png 600w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/8-300x167.png 300w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/8-768x427.png 768w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/8-540x300.png 540w, https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/8-400x222.png 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 810px) 100vw, 810px\" \/><\/p>\n<h3>Czeski wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie<\/h3>\n<p>Kiedy Czesi w ko\u0144cu odzyskali sw\u00f3j kraj i w 1918 powsta\u0142a Republika Czeskos\u0142owacka, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mimo i\u017c czeski jest ju\u017c r\u00f3wnoprawnym cz\u0142onkiem rodziny j\u0119zyk\u00f3w europejskich \u2013 otrzymuje teraz zaproszenie do obszar\u00f3w, w kt\u00f3rych progach wcze\u015bniej nie by\u0142 mile widziany. Chodzi\u0142o m.in. o wojsko czy aparat pa\u0144stwowy. J\u0119zyk u\u017cywany by\u0142 oczywi\u015bcie absurdalnie niemiecki. Okres mi\u0119dzywojenny to szybki rozw\u00f3j czeskiego w tych w\u0142a\u015bnie sferach, kt\u00f3ry usi\u0142owa\u0142 poradzi\u0107 sobie z dos\u0142ownym t\u0142umaczeniem niemieckich odpowiednik\u00f3w, co tworzy\u0142o rozmaitego kolorytu d\u0142uga\u015bne potworki, a po dzi\u015b dzie\u0144 stanowi o tym, \u017ce w urz\u0119dowym czeskim cz\u0119\u015bciej u\u017cywa si\u0119 strony biernej. To r\u00f3wnie\u017c moment, w kt\u00f3rym czeski da\u0142 \u015bwiatu robota \u2013 tak, <em>robot<\/em> to s\u0142owo wymy\u015blone przez czeskiego tw\u00f3rc\u0119, Karela \u010capka.<\/p>\n<p>Wiek XX w dalszych latach przyni\u00f3s\u0142 ponowne si\u0142owe zbli\u017cenie z niemieckim, a potem \u2013 rosyjskim. Rosyjski nie by\u0142 jednak postrzegany jako tak agresywny, jak niemiecki; po pierwsze, Czesi z pocz\u0105tku wcale tak negatywnie nie byli nastawieni do Rosjan, po drugie, to by\u0142 w ko\u0144cu j\u0119zyk pochodzeniem bli\u017cszy czeszczy\u017anie i jego wp\u0142yw nie rzuca\u0142 si\u0119 a\u017c tak w oczy. Do\u015b\u0107 znamienne jednak jest, \u017ce cho\u0107 rosyjski da\u0142 czeskiemu wiele s\u0142\u00f3w, czeski rosyjskiemu w\u00f3wczas tylko jedno: <em>kalgotki<\/em>, czyli damskie majtki.<\/p>\n<p>Uff, mam nadziej\u0119, \u017ce spodoba\u0142a Wam si\u0119 ta podr\u00f3\u017c w czasie wraz z j\u0119zykiem czeskim. To jednak dopiero pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 \u2013 planuj\u0119 kolejny post, w kt\u00f3rym zawr\u0119 kilka konkretnych wskaz\u00f3wek, jak si\u0119 czeskiego uczy\u0107 i na czym polega trudno\u015b\u0107 przyswojenia tego pi\u0119knego j\u0119zyka, kiedy naszym j\u0119zykiem ojczystym polski jest.<\/p>\n<p>Do us\u0142yszenia!<\/p>\n<p>Marta<\/p>\n<p>*Tworz\u0105c ten wpis opiera\u0142am si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na dw\u00f3ch arcyciekawych ksi\u0105\u017ckach Du\u0161ana \u0160losara: Tis\u00edcilet\u00e1 i Otisky. Posi\u0142kowa\u0142am si\u0119 r\u00f3wnie\u017c artyku\u0142ami na Wikipedii o<a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bitwa_na_Bia%C5%82ej_G%C3%B3rze\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"> Bitwie na Bia\u0142ej G\u00f3rze<\/a>, <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/J%C4%99zyk_czeski\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">historii j\u0119zyka czeskiego.<\/a> Korzysta\u0142am tak\u017ce z\u00a0 niedawno polecanej Wam stronki <a href=\"http:\/\/lingvo.info\/pl\/lingvopedia\/czech\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">lingvopedia,<\/a> kt\u00f3ra w skr\u00f3cie znakomicie przedstawia fakty o j\u0119zykach, m.in. czeskim. Jednak je\u015bli w og\u00f3le mog\u0119 okre\u015bli\u0107 si\u0119 mianem badaczki czeskiego, to tylko samozwa\u0144czej, tak\u017ce zastrzegam, by nie traktowa\u0107 powy\u017cszego jako prawdy historycznej. W razie jakichnolwiek pyta\u0144 &#8211; ch\u0119tnie ode\u015bl\u0119 Was do \u017ar\u00f3de\u0142.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>EDIT: Uwaga! Ju\u017c nied\u0142ugo w sprzeda\u017cy m\u00f3j pierwszy e-book: \u201ePrzewodnik po Czechach. Emigracja\u201d! Je\u015bli my\u015blisz o wyprowadzce do Czech, to jest pozycja dla Ciebie! Zapisz si\u0119 na list\u0119 ch\u0119tnych ju\u017c dzi\u015b! Na pocz\u0105tku by\u0142o s\u0142owo. [\u2026] A s\u0142owo cia\u0142em si\u0119 sta\u0142o. Te dwa kr\u00f3tkie cytaty z Biblii mog\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 jako argument, dlaczego j\u0119zyki s\u0105 tak&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/\">Read More <span class=\"screen-reader-text\">Czeski<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2225,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[593],"tags":[339,214],"class_list":["post-2223","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jezyk-czeski","tag-historia-czeskiego","tag-jezyk-czeski"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Czeski - Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Czeski: kr\u00f3tka historia to post, kt\u00f3ry przybli\u017cy Wam, sk\u0105d si\u0119 czeski w\u0142a\u015bciwie wzi\u0105\u0142 i czym w\u0142a\u015bciwie jest, a tak\u017ce - jakie zwi\u0105zki utrzymywa\u0142 przez sw\u0105 d\u0142ug\u0105, tysi\u0105cletni\u0105 egzystencj\u0119 z s\u0105siadami.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czeski - Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czeski: kr\u00f3tka historia to post, kt\u00f3ry przybli\u017cy Wam, sk\u0105d si\u0119 czeski w\u0142a\u015bciwie wzi\u0105\u0142 i czym w\u0142a\u015bciwie jest, a tak\u017ce - jakie zwi\u0105zki utrzymywa\u0142 przez sw\u0105 d\u0142ug\u0105, tysi\u0105cletni\u0105 egzystencj\u0119 z s\u0105siadami.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-04-07T11:33:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-01-04T16:02:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/czeski.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1148\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"643\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marta\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marta\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/\"},\"author\":{\"name\":\"Marta\",\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc\"},\"headline\":\"Czeski\",\"datePublished\":\"2018-04-07T11:33:36+00:00\",\"dateModified\":\"2021-01-04T16:02:58+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/\"},\"wordCount\":2668,\"commentCount\":9,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/czeski.png\",\"keywords\":[\"historia czeskiego\",\"j\u0119zyk czeski\"],\"articleSection\":[\"J\u0119zyk czeski\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/\",\"url\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/\",\"name\":\"Czeski - Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/czeski.png\",\"datePublished\":\"2018-04-07T11:33:36+00:00\",\"dateModified\":\"2021-01-04T16:02:58+00:00\",\"description\":\"Czeski: kr\u00f3tka historia to post, kt\u00f3ry przybli\u017cy Wam, sk\u0105d si\u0119 czeski w\u0142a\u015bciwie wzi\u0105\u0142 i czym w\u0142a\u015bciwie jest, a tak\u017ce - jakie zwi\u0105zki utrzymywa\u0142 przez sw\u0105 d\u0142ug\u0105, tysi\u0105cletni\u0105 egzystencj\u0119 z s\u0105siadami.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/czeski.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/czeski.png\",\"width\":1148,\"height\":643},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czeski\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/\",\"name\":\"Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105\",\"description\":\"Blog patchworkowy\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc\",\"name\":\"Marta\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/cropped-logo6-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/cropped-logo6-1.png\",\"width\":1108,\"height\":480,\"caption\":\"Marta\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/www.czerwonawalizka.com\"],\"url\":\"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/author\/dziewczyna-z-czerwona-walizka\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czeski - Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105","description":"Czeski: kr\u00f3tka historia to post, kt\u00f3ry przybli\u017cy Wam, sk\u0105d si\u0119 czeski w\u0142a\u015bciwie wzi\u0105\u0142 i czym w\u0142a\u015bciwie jest, a tak\u017ce - jakie zwi\u0105zki utrzymywa\u0142 przez sw\u0105 d\u0142ug\u0105, tysi\u0105cletni\u0105 egzystencj\u0119 z s\u0105siadami.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czeski - Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105","og_description":"Czeski: kr\u00f3tka historia to post, kt\u00f3ry przybli\u017cy Wam, sk\u0105d si\u0119 czeski w\u0142a\u015bciwie wzi\u0105\u0142 i czym w\u0142a\u015bciwie jest, a tak\u017ce - jakie zwi\u0105zki utrzymywa\u0142 przez sw\u0105 d\u0142ug\u0105, tysi\u0105cletni\u0105 egzystencj\u0119 z s\u0105siadami.","og_url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/","og_site_name":"Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105","article_published_time":"2018-04-07T11:33:36+00:00","article_modified_time":"2021-01-04T16:02:58+00:00","og_image":[{"width":1148,"height":643,"url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/czeski.png","type":"image\/png"}],"author":"Marta","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Marta","Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/"},"author":{"name":"Marta","@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc"},"headline":"Czeski","datePublished":"2018-04-07T11:33:36+00:00","dateModified":"2021-01-04T16:02:58+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/"},"wordCount":2668,"commentCount":9,"publisher":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc"},"image":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/czeski.png","keywords":["historia czeskiego","j\u0119zyk czeski"],"articleSection":["J\u0119zyk czeski"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/","url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/","name":"Czeski - Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105","isPartOf":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/czeski.png","datePublished":"2018-04-07T11:33:36+00:00","dateModified":"2021-01-04T16:02:58+00:00","description":"Czeski: kr\u00f3tka historia to post, kt\u00f3ry przybli\u017cy Wam, sk\u0105d si\u0119 czeski w\u0142a\u015bciwie wzi\u0105\u0142 i czym w\u0142a\u015bciwie jest, a tak\u017ce - jakie zwi\u0105zki utrzymywa\u0142 przez sw\u0105 d\u0142ug\u0105, tysi\u0105cletni\u0105 egzystencj\u0119 z s\u0105siadami.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#primaryimage","url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/czeski.png","contentUrl":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/czeski.png","width":1148,"height":643},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2018\/04\/07\/czeski\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czeski"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#website","url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/","name":"Dziewczyna z czerwon\u0105 walizk\u0105","description":"Blog patchworkowy","publisher":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/ca9ae0ae7fc0f714249aaa234df8f5cc","name":"Marta","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/cropped-logo6-1.png","contentUrl":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/cropped-logo6-1.png","width":1108,"height":480,"caption":"Marta"},"logo":{"@id":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/#\/schema\/person\/image\/"},"sameAs":["http:\/\/www.czerwonawalizka.com"],"url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/author\/dziewczyna-z-czerwona-walizka\/"}]}},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/czeski.png","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/s8RvtB-czeski","jetpack_likes_enabled":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2223","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2223"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2223\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3026,"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2223\/revisions\/3026"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2225"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}