![\"\"](\"http:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/4-1.png\")
<\/p>\nDzisiejszy artyku\u0142 pisze mi si\u0119 ci\u0119\u017cko. Temat jest fascynuj\u0105cy, nosz\u0119 si\u0119 z nim ju\u017c od dobrych kilku tygodni, je\u015bli nie miesi\u0119cy. Zbli\u017ca si\u0119 jednak 31 pa\u017adziernika, a wi\u0119c Dziady, a to termin wr\u0119cz idealny. Dlatego zmuszam si\u0119 w ko\u0144cu, by wyrzuci\u0107 z siebie t\u0119 histori\u0119 i podzieli\u0107 si\u0119 ni\u0105 z Wami. To historia o kobietach niezwyk\u0142ych. Silnych, upartych, m\u0105drych, kt\u00f3re swoj\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107 umia\u0142y wykorzysta\u0107, by pomaga\u0107 innym, a przy tym zadba\u0107 o dobrobyt sw\u00f3j i swoich bliskich. Kobietach, kt\u00f3re przekracza\u0142y granice \u2013 tego, co wolno kobietom w tradycji patriarchalnej, tego, co wolno \u015bwieckim w kulturze chrze\u015bcija\u0144skiej, tego, co wolno obywatelom w pa\u0144stwie re\u017cimowym \u2013 i kt\u00f3re za ich przekraczanie surowo p\u0142aci\u0142y. Dzisiejszymi bohaterkami s\u0105 \u017d\u00edtkovsk\u00e9 bohyn\u011b.<\/p>\n
\u017d\u00edtkovsk\u00e9 bohyn\u011b \u2013 bo o nich mowa \u2013 to r\u00f3d, \u017cyj\u0105cy we wiosce \u017d\u00edtkova w Morawskich Kopanicach, regionie Bia\u0142ych Karpat, na wschodnio-po\u0142udniowym kra\u0144cu Morawy. R\u00f3d o tyle nietypowy, \u017ce nie dzieli jednego nazwiska, a dar, kt\u00f3ry przekazuje z pokolenia na pokolenie, nios\u0105 kobiety. Si\u0119ga czas\u00f3w dawnych \u2013 najstarsze zapiski o boginiach z \u017d\u00edtkove pochodz\u0105 z XVIII wieku (mo\u017cna jednak podejrzewa\u0107, \u017ce jest du\u017co starszy) \u2013 i dotrwa\u0142 a\u017c do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych.<\/p>\n
<\/p>\n
Boginie to osoby silne i ciesz\u0105ce si\u0119 szacunkiem oraz autorytetem w swojej spo\u0142eczno\u015bci, a czasem, ich wie\u015b\u0107 o ich mocy i talencie przekracza\u0142a granice i \u015bci\u0105ga\u0142a do \u017d\u00edtkovej osoby z odleg\u0142ych krain. Wszystkie one przybywa\u0142y do bogini po pomoc.
\nCo to w\u0142a\u015bciwie ma wsp\u00f3lnego z Czechami i blogiem, zapytacie?<\/p>\n
Wbrew pozorom \u2013 sporo!<\/p>\n
Temat bogi\u0144 to jeden z hit\u00f3w ostatnich lat czeskiego folkloru. Zacz\u0105\u0142 by\u0107 znany szerszej publiczno\u015bci od roku 2012, to jest daty wydania ksi\u0105\u017cki Kate\u0159iny Tu\u010dkov\u00e9 pt. \u017d\u00edtkovsk\u00e9 bohyn\u011b*, kt\u00f3ra zdoby\u0142a sobie spore grono czytelnik\u00f3w i przet\u0142umaczona zosta\u0142a na kilka j\u0119zyk\u00f3w, \u015bci\u0105gaj\u0105c do wsi tysi\u0105ce turyst\u00f3w, szukaj\u0105cych \u015blad\u00f3w po dawnych szamankach.** Sama r\u00f3wnie\u017c natkn\u0119\u0142am si\u0119 na niego, buszuj\u0105c po jednej z ksi\u0119garni w Brnie, gdzie zakupi\u0142am wy\u017cej wspomnian\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/p>\n
Boginie m\u00f3wi\u0105 j\u0119zykiem, kt\u00f3ry nie jest ani czeskim, ani s\u0142owackim \u2013 czym\u015b pomi\u0119dzy, swoim w\u0142asnym dialektem, gwar\u0105. W tej odci\u0119tej od ludzi krainie zachowa\u0142y si\u0119 resztki pradawnego matriarchatu i poga\u0144stwa, kt\u00f3re w przedziwny spos\u00f3b po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 z now\u0105 wiar\u0105 \u2013 chrze\u015bcija\u0144stwem. Jest wi\u0119c tutaj szukanie jakich\u015b korzeni, \u015blad\u00f3w przesz\u0142o\u015bci, dawnych wierze\u0144 i tradycji, ale tak\u017ce postawa kobiet, kt\u00f3re opar\u0142y si\u0119 w pewien spos\u00f3b roli, jak\u0105 nasza tradycja przypisywa\u0142a kobietom. Zachowa\u0142y powa\u017canie i szacunek, potrafi\u0142y na siebie zarobi\u0107, \u015bci\u0105gaj\u0105c do siebie klient\u00f3w nawet z zagranicy (a wyobra\u017acie sobie, \u017ce \u017d\u00edtkova to naprawd\u0119 wie\u015b na ko\u0144cu \u015bwiata) \u2013 a w pewnym okresie wzbudzi\u0142y nawet zainteresowanie hitlerowskich w\u0142adz, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142y badanie ich sztuki, zak\u0142adaj\u0105c specjaln\u0105 jednostk\u0119 Hexenkomando, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o udowodnienie w ich istnieniu \u015blad\u00f3w pradawnej germa\u0144skiej kobiety.<\/p>\n
Czym si\u0119 zajmowa\u0142y?\u2026<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/3-1.png\")
<\/p>\n
Tym wszystkim, czym dzi\u015b zajmuje si\u0119 lekarz i weterynarz, psycholog i psychiatra, a nawet farmaceuta. Dog\u0142\u0119bnie poznawa\u0142y ludzi, zar\u00f3wno od strony fizycznej, jak i psychicznej. Zna\u0142y dzia\u0142anie zi\u00f3\u0142, leczy\u0142y choroby i dolegliwo\u015bci, nastawia\u0142y ko\u015bci i stawy, parzy\u0142y zio\u0142owe herbatki, za\u0159ikavaly\u2013 a wi\u0119c recytowa\u0142y zakl\u0119cia, mierzy\u0142y swe si\u0142y w starciu z pogod\u0105, przeganiaj\u0105c burze, a nawet przygotowywa\u0142y mi\u0142osne napary i wieszczy\u0142y. Zajmowa\u0142y si\u0119 tym, co dzi\u015b nazwaliby\u015bmy alternatywn\u0105 medycyn\u0105 i bia\u0142\u0105 magi\u0105. Oczywi\u015bcie by\u0142y w\u015br\u00f3d nich i te, kt\u00f3re swe si\u0142y i dary wykorzystywa\u0142y w spos\u00f3b, kt\u00f3ry niekoniecznie s\u0142u\u017cy\u0107 mia\u0142 dobru innych \u2013 te dzi\u015b nazwaliby\u015bmy pewnie czarownicami. Potrafi\u0142y rzuci\u0107 urok, a nawet doprowadzi\u0107 do \u015bmierci. To by\u0142y jednak wyj\u0105tki \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich bohovala<\/em>, by pomaga\u0107.<\/p>\n St\u0105d zreszt\u0105 ich nazwa: boginie, po czesku bohyn\u011b<\/em> \u2013 od bogowania, czyli przepowiadania przysz\u0142o\u015bci. Boginie dzi\u0119ki swemu darowi potrafi\u0142y zajrze\u0107 w ludzkie dusze i tak dobra\u0107 s\u0142owo tudzie\u017c zio\u0142o i zakl\u0119cie, by cz\u0142owiekowi ul\u017cy\u0107.<\/p>\n Sk\u0105d je znamy? Opisywa\u0142 je na pocz\u0105tku XX wieku ksi\u0105dz Josef Hofer, kt\u00f3ry by\u0142 na \u017d\u00edtkove proboszczem i prowadzi\u0142 z nimi walk\u0119 \u2013 czy o ludzkie dusze czy te\u017c pieni\u0105dze i szacunek, oceni\u0107 musi ka\u017cdy sam. P\u00f3\u017aniej wzbudzi\u0142y ciekawo\u015b\u0107 etnograf\u00f3w, kt\u00f3rzy w drugiej po\u0142owie XX wieku ruszyli bada\u0107, ocenia\u0107, szuka\u0107 naukowych wyja\u015bnie\u0144. Ogl\u0105da\u0142am kilka wywiad\u00f3w z nimi \u2013 naocznymi \u015bwiadkami ostatnich bogi\u0144, kt\u00f3rzy opowiadali, \u017ce z pocz\u0105tku byli sceptyczni, boginie jednak zazwyczaj odnalaz\u0142y drog\u0119 do ich serc, odgaduj\u0105c przysz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej okazywa\u0142a si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n Zreszt\u0105 to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki nim znamy nazwiska i losy \u017e\u00edtkovskich bogi\u0144 od czas\u00f3w, kiedy za swoj\u0105 sztuk\u0119 nierzadko ko\u0144czy\u0142y tragicznie, czy to na stosie, we wi\u0119zieniu czy zak\u0142adzie psychiatrycznym. Dzi\u015b m\u00f3wi si\u0119, \u017ce ostatnia bogini na \u017d\u00edtkovej umar\u0142a w poprzedniej dekadzie. Jednak jej wnuczka, zapytana o to, spojrza\u0142a do\u015b\u0107 dziwnym wzrokiem na dziennikarza i zapyta\u0142a: \u201eA kto Panu to powiedzia\u0142?\u201d.** Ale ja sobie o nich przypominam za ka\u017cdym razem, kiedy moja babcia, jedna lub druga, m\u00f3wi, by zje\u015b\u0107 wszystkie resztki przed burz\u0105, bo skisn\u0105. Albo kiedy patrz\u0105 na spadaj\u0105ce krople deszczu i na podstawie tego, jak si\u0119 odbijaj\u0105 od ziemi, przepowiadaj\u0105, czy b\u0119dzie d\u0142ugo pada\u0107. Albo kiedy dzwoni telefon (stacjonarny) \u2013 a one ju\u017c wiedz\u0105, kto i dlaczego dzwoni.<\/p>\n Przypadek?\u2026<\/p>\n <\/p>\n Marta<\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n *Ksi\u0105\u017cka Kate\u0159iny Tu\u010dkov\u00e9 pt. \u017d\u00edtkovsk\u00e9 bohyn\u011b \u2013 dost\u0119pna tak\u017ce po polsku, opis mo\u017cecie przeczyta\u0107 tutaj<\/a><\/p>\n **Artyku\u0142 o turystach szukaj\u0105cych bogi\u0144 w \u017d\u00edtkov\u00e9<\/a><\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/2-1.png\")
<\/p>\nPoszukiwacze<\/h3>\n
\nCzy wci\u0105\u017c istniej\u0105? Nie wiadomo.<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/czerwonawalizka.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/1-1.png\")
<\/p>\n