{"id":1866,"date":"2017-09-29T18:53:40","date_gmt":"2017-09-29T16:53:40","guid":{"rendered":"http:\/\/czerwonawalizka.com\/?p=1866"},"modified":"2021-01-04T17:04:49","modified_gmt":"2021-01-04T16:04:49","slug":"czeskie-wino","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czerwonawalizka.com\/index.php\/2017\/09\/29\/czeskie-wino\/","title":{"rendered":"Czeskie wino"},"content":{"rendered":"

EDIT: Uwaga! Ju\u017c nied\u0142ugo w sprzeda\u017cy m\u00f3j pierwszy e-book: \u201ePrzewodnik po Czechach. Emigracja\u201d! Je\u015bli my\u015blisz o wyprowadzce do Czech, to jest pozycja dla Ciebie! <\/strong>Zapisz si\u0119<\/strong><\/a> na list\u0119 ch\u0119tnych ju\u017c dzi\u015b!<\/strong><\/p>\n

Przyznam si\u0119 szczerze i od razu \u2013 na winach si\u0119 nie znam. Nie by\u0142 to nigdy temat, kt\u00f3ry szczeg\u00f3lnie mnie interesowa\u0142, o ile akurat to w\u0142a\u015bnie wina nie nalewano do mojego kieliszka. Za m\u0142odych lat nawet nieszczeg\u00f3lnie mi smakowa\u0142o. Ale potem wydarzy\u0142a si\u0119 Hiszpania \u2013 i nie by\u0142o wyj\u015bcia, Marta musia\u0142a nauczy\u0107 si\u0119 wino pi\u0107. Do tego takie, kt\u00f3rego wcze\u015bniej by nie tkn\u0119\u0142a \u2013 czerwone, cierpkie, wytrawne, a wi\u0119c w\u0142a\u015bnie to, kt\u00f3re dzi\u015b lubi najbardziej. No \u2013 mo\u017ce zaraz za tym morawskim. Dlatego dzisiaj o czeskim winie s\u0142\u00f3w kilka…albo troch\u0119 wi\u0119cej.<\/p>\n

\u017bycie w Brnie zmieni\u0142o wiele rzeczy i wiele mnie nauczy\u0142o, mi\u0119dzy innymi tego, \u017ce wieczorem na miasto wychodzi si\u0119 w\u0142a\u015bnie na wino. Wino, kt\u00f3re dost\u0119pne jest wsz\u0119dzie, kt\u00f3re jest dobre, tanie i smaczne! (to oczywi\u015bcie do\u015b\u0107 subiektywna ocena, a moje kubki smakowe uleg\u0142y sporej przemianie po cierpkich czerwonych winach Hiszpanii).*<\/p>\n

Temat ten musia\u0142 w ko\u0144cu ujrze\u0107 \u015bwiat\u0142o bloga mego, gdy\u017c m\u00f3wi\u0105c o Czechach, jednym tchem wymienia si\u0119 piwo, knedlika i lentilky, a o winie nie m\u00f3wi si\u0119 wcale. Prawie wcale. Wierzcie mi, kiedy opowiadam w Polsce o Czechach i rozpoczynam temat wina, wywo\u0142uj\u0119 zdziwienie, niedowierzanie i wezwanie Naj\u015bwi\u0119tszej Panienki naraz. Nikt mi nie wierzy! No bo jak to? Wino? Z Czech? Czy tobie si\u0119, dziecko, co\u015b nie pomyli\u0142o? W Czechach pije si\u0119 piwo! Ale \u017ce wino? Tak blisko? A my o tym nic \u2013 NIC \u2013 nie wiemy?\u2026<\/p>\n

No w\u0142a\u015bnie. Polacy o winie z Czech, a dok\u0142adniej \u2013 z Moraw, nie wiedz\u0105 absolutnie nic. Nie s\u0105 nawet \u015bwiadomi jego istnienia. St\u0105d od kilku dni nurzam si\u0119 w odm\u0119tach Internet\u00f3w Tego \u015awiata, badam, czytam, ogl\u0105dam i staram si\u0119 poj\u0105\u0107, o co w tym winie w\u0142a\u015bciwie chodzi. I robi\u0119 to o suchym pysku, bez kieliszka tego\u017c szlachetnego trunku w r\u0119ku, dlatego doce\u0144cie moje starania. Poni\u017cej znajdziecie mini kompendium wiedzy na temat wina, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem wina morawskiego, od laika dla laika, z przymru\u017ceniem oka, do poczytania przy kieliszku.<\/p>\n

*Luby, kiedy przeczyta\u0142 ten akapit, znacznie si\u0119 skrzywi\u0142. Dobrze. Faktycznie, kilka razy by\u0142am r\u00f3wnie\u017c na piwie, przyznaj\u0119. Zazwyczaj w\u0142a\u015bnie z nim i jego szalonymi kolegami \ud83d\ude42<\/p>\n

\"Morawa;<\/p>\n

Czeskie wino w \u015bwiecie<\/h2>\n

W Republice Czeskiej winoro\u015bl uprawia si\u0119 g\u0142\u00f3wnie (cho\u0107 nie tylko \u2013 4% produkcji znajduje si\u0119 w Czechach) na po\u0142udniowej Morawie i tam w\u0142a\u015bnie najlepiej jest napi\u0107 si\u0119 lokalnego morawskiego wina. Wy\u017cej cenione jest wino bia\u0142e, wytwarza si\u0119 jednak tak\u017ce i r\u00f3\u017cowe, i czerwone. Czeskie wina raczej w \u015bwiecie znane nie s\u0105 (Polska pod tym wzgl\u0119dem nie jest chyba wyj\u0105tkiem\u2026). Znawcy pisz\u0105, \u017ce s\u0105 mniej s\u0142odkie, a s\u0142ynna morawska kwasowo\u015b\u0107 nieco studzi zap\u0119dy potencjalnych klient\u00f3w. Charakterystyczne warunki klimatyczne sprzyjaj\u0105 d\u0142u\u017cszemu okresowi dojrzewania winogron, co z kolei przek\u0142ada si\u0119 na to, \u017ce wina s\u0105 aromatyczne i mineralne.<\/p>\n

Wino w Republice produkuje si\u0119, wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych hipotez, od czas\u00f3w rzymskich lub od czas\u00f3w przybycia s\u0142ynnych Cyryla i Metodego do Pa\u0144stwa Wielkomorawskiego. Upraw\u0105 winoro\u015bli zajmowa\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne zakony, w tym Benedyktyni, Cystersi, a nawet Templariusze. Wina z Moraw nierzadko konkurowa\u0142y ze swoimi odpowiednikami z teren\u00f3w dzisiejszej Austrii i w\u0142a\u015bciwie s\u0105 nieprzerwanie uprawiane po dzi\u015b dzie\u0144, przy prawie 18 000 ha upraw w ca\u0142ej Republice na dzie\u0144 dzisiejszy.<\/p>\n

Wino w Republice Czeskiej<\/h2>\n

W Republice wino dzieli si\u0119 wed\u0142ug systemu germa\u0144skiego, w odr\u00f3\u017cnieniu od systemu roma\u0144skiego (osadzonego na apelacyjno\u015bci, czyli wg pochodzenia z danego regionu) i zasadza si\u0119 na zawarto\u015bci cukru w winie. Temat jest zaiste skomplikowany i wywo\u0142uje niema\u0142e zamieszanie w\u015br\u00f3d mniej rozeznanej klienteli. Warto si\u0119 jednak z nim zapozna\u0107 jeszcze przed degustacj\u0105, a to z dw\u00f3ch powod\u00f3w \u2013 po pierwsze, dobrze wiedzie\u0107, co si\u0119 w\u0142a\u015bciwie pije, a po drugie, po degustacji o zrozumienie systemu \u0142atwo nie b\u0119dzie.<\/p>\n

Rodzaje win w Republice<\/h3>\n

Wino sto\u0142owe (V\u00edno stoln\u00ed<\/em>) to wino najni\u017cszej jako\u015bci i prawdopodobnie najta\u0144sze. Nie ma oznaczonego szczepu ani rocznika z jakiego pochodzi i mo\u017ce by\u0107 dos\u0142adzane oraz doprawiane stabilizatorami. Zazwyczaj popija si\u0119 je, jak nazwa sugeruje, do posi\u0142ku, np. w restauracji.<\/p>\n

Wino regionalne (V\u00edno zemsk\u00e9<\/em>) to wino wyprodukowane z winogron z Republiki, mo\u017ce by\u0107 oznaczone rocznikiem lub nazw\u0105 odmiany, a tak\u017ce regionem pochodzenia. Nie jest to jednak wino jako\u015bciowe.<\/p>\n

Wino jako\u015bciowe gatunkowe (V\u00edno odr\u016fdov\u00e9 jakostn\u00ed<\/em>) to wino dobrej jako\u015bci, wyprodukowane z winogron z Republiki, musi by\u0107 podany region winiarski, z kt\u00f3rego pochodz\u0105 winogrona (tam te\u017c wino powstaje).<\/p>\n

Wino jako\u015bciowe markowe (V\u00edno znamkov\u00e9 jakostn\u00ed<\/em>) to wino dobrej jako\u015bci, produkowane wg \u015bci\u015ble ustalonej receptury, b\u0105d\u017a na bazie jednego szczepu lub mieszanki kilku szczep\u00f3w. Mog\u0105 by\u0107 oznaczane jako wina typu cuvee (po\u0142\u0105czenie r\u00f3\u017cnych rocznik\u00f3w tego samego szczepu).<\/p>\n

Wino jako\u015bciowe gatunkowe z oznaczeniem (V\u00edno odr\u016fdov\u00e9 jakostn\u00ed s p\u0159\u00edvlastkem<\/em>) to wino teoretycznie najwy\u017cszej kategorii. Winogrona s\u0105 starannie selekcjonowane, zbierane r\u0119cznie, ca\u0142y proces jest d\u0142ugotrwa\u0142y, a jego jako\u015b\u0107 nadzorowana przez specjalne instytucje.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d ww. gatunk\u00f3w mamy jeszcze inne oznaczenia, np. kabinetn\u00ed v\u00edno<\/em> (dojrzewanie przebiega jeszcze w butelce), pozdn\u00ed sb\u011br<\/em> (p\u00f3\u017any zbi\u00f3r, uwypuklaj\u0105 charakterystyczne cechy szczep\u00f3w), v\u00edno ledov\u00e9<\/em> (zebrane po przymrozkach), czy v\u00edno sl\u00e1mov\u00e9<\/em> (zebrane winogrona dojrzewaj\u0105 na s\u0142omie przez min. 3 miesi\u0105ce).<\/p>\n

To tylko ma\u0142y wycinek informacji, do jakich si\u0119 dokopa\u0142am. Je\u015bli interesuje Was wi\u0119cej, serdecznie zapraszam do lektury artyku\u0142\u00f3w zalinkowanych na dole strony.<\/p>\n

\"Morawy:<\/p>\n

Wino w restauracji \u2013 na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119<\/h3>\n

Na co warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119? Po pierwsze, korek. Je\u015bli korek pachnie tak, jak wino, a wi\u0119c ma zapach sple\u015bnia\u0142ej piwnicy, do wina najprawdopodobniej dosta\u0142y si\u0119 bakterie i uleg\u0142o ono zepsuciu. Nie zaszkodzi zdrowiu, niemniej jednak prawdopodobnie nie dostarczy oczekiwanej przyjemno\u015bci.<\/p>\n

Sam korek, ten prawdziwy, wytwarzany jest z suszonej kory d\u0119bu, kt\u00f3r\u0105 nast\u0119pnie si\u0119 gotuje. Zapewnia on przepuszczanie powietrza, a zatem dobry jest do win dojrzewaj\u0105cych. Taki korek dobrze s\u0142u\u017cy\u0107 b\u0119dzie przez ok. 25 lat, potem \u2013 je\u015bli wino tego wymaga \u2013 nale\u017cy go wymieni\u0107. Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c korki z tworzyw sztucznych, z powodzeniem zast\u0119puj\u0105ce te naturalne, o ile nie u\u017cywa si\u0119 ich do win dojrzewaj\u0105cych, wymagaj\u0105cych powietrza, gdy\u017c s\u0105 szczelne. Jest jeszcze i zakr\u0119tka, kt\u00f3ra wcale nie oznacza gorszej jako\u015bci win.<\/p>\n

Po drugie, je\u015bli wino jest md\u0142e i bez smaku \u2013 najprawdopodobniej sta\u0142o otwarte d\u0142u\u017cej ni\u017c 2-3 dni i najzwyczajniej w \u015bwiecie zwietrza\u0142o. Niestety takie spotkanie mo\u017ce si\u0119 przydarzy\u0107 w restauracji.<\/p>\n

Po trzecie, siarka \u2013 pewna jej ilo\u015b\u0107 dzia\u0142a jako stabilizator i zapobiega psuciu si\u0119 wina, jej nadmiar jednak b\u0119dzie wyczuwalny i w smaku, i w zapachu.<\/p>\n

Natomiast co\u015b, co czasem powa\u017cane jest za wad\u0119 \u2013 osad \u2013 wad\u0105 jednak nie jest, a wr\u0119cz przeciwnie, oznak\u0105 dobrej jako\u015bci.<\/p>\n

Wiele wad wina spowodowanych jest jego z\u0142ym przechowywaniem. Wino winno le\u017cakowa\u0107 w pozycji horyzontalnej z zalanym korkiem w temp. 10-13 stopni, bez nag\u0142ych jej zmian. Wino stoj\u0105ce na p\u00f3\u0142kach restauracji niekoniecznie oznacza jednak z\u0142e przechowywanie \u2013 stoi tam prawdopodobnie kr\u00f3tko, a wi\u0119c nie grozi mu \u017cadne niebezpiecze\u0144stwo, opr\u00f3cz wypicia, rzecz jasna.<\/p>\n

Wino w sklepie \u2013 jak kupowa\u0107<\/h3>\n

Czy spos\u00f3b sprzeda\u017cy, a wi\u0119c butelka szklana, karton lub butelka PET przek\u0142ada si\u0119 automatycznie na jego jako\u015b\u0107? I tak, i nie. Wino z kartonu typu Tetra Pack do dobrych raczej nie nale\u017cy i z tym faktem nale\u017cy si\u0119 po prostu pogodzi\u0107. Mo\u017cna jednak znale\u017a\u0107 wino niez\u0142ej jako\u015bci w kartonach typu Bag-in-box, kt\u00f3re znakomicie nadaj\u0105 si\u0119 na grilla lub wi\u0119ksz\u0105 imprez\u0119 z przyjaci\u00f3\u0142mi \u2013 mimo oszcz\u0119dnego opakowania jako\u015b\u0107 wina nie cierpi.<\/p>\n

Jak si\u0119 to tego wszystkiego maj\u0105 butelki PET? Je\u015bli akurat znajdujesz si\u0119 w winiarskim regionie, a wino kupujesz w winotece \u2013 to dobrze wiesz, \u017ce nie ma nic lepszego! Wino takie jednak nie ma d\u0142ugiego okresu trwa\u0142o\u015bci i nale\u017cy je do\u015b\u0107 szybko spo\u017cy\u0107. Z mojego do\u015bwiadczenia jednak wynika, \u017ce jest to prawdopodobnie najlepszy \u2013 bo najta\u0144szy i jako\u015bciowo dobry \u2013 spos\u00f3b na zakup wina na spotkania towarzyskie (je\u015bli nie idziecie akurat z wizyt\u0105 do kr\u00f3lowej El\u017cbiety\u2026)<\/p>\n

A wina w butelkach PET niejeden raz pokona\u0142y drog\u0119 z Brna do Poznania i zdecydowanie ubarwi\u0142y niejedn\u0105 imprez\u0119 w sercu Pyrlandii (bez szkody na zdrowiu imprezowicz\u00f3w).<\/p>\n

Co zawiera etykieta? Wcze\u015bniej jej rola by\u0142a czysto informacyjna, dzi\u015b w du\u017cej mierze to narz\u0119dzie marketingowe. Mo\u017cemy si\u0119 jednak z niej dowiedzie\u0107, jak nazywa si\u0119 winnica, z jakiego szczepu\/szczep\u00f3w i rocznika wino jest zrobione oraz jakie jest miejsce pochodzenia i rozlania (a powinno by\u0107 takie samo; w przeciwnym wypadku raczej nie ma co liczy\u0107 na doznania smakowe). Pi\u0119kne opakowania w niskiej cenie to zazwyczaj ukrycie marnej jako\u015bci.<\/p>\n

\"Czeskie<\/p>\n

Wino przy stole \u2013 z czym pi\u0107<\/h3>\n

Dobrze, wiemy ju\u017c JAK wino kupowa\u0107, teraz dowiedzmy si\u0119, z CZYM je w\u0142a\u015bciwie pi\u0107. Og\u00f3lna zasada \u0142\u0105czenia wina z potrawami jest taka, \u017ce ich po\u0142\u0105czenie powinno uwypukli\u0107 smak obydwu pozycji. Wino raczej dobiera si\u0119 do dominuj\u0105cego smaku potrawy, np. do sosu.<\/p>\n

Potrawy lekkie, niet\u0142uste, np. bia\u0142e mi\u0119sa, ryby, dr\u00f3b s\u0105 dobrym towarzyszem win lekkich i wytrawnych. Np. bia\u0142y Ryzlink lub czerwony Modry Portugal.<\/p>\n

Makarony dobrze sprawdzaj\u0105 si\u0119 w akompaniamencie wina r\u00f3\u017cowego.<\/p>\n

Przy potrawach bardziej t\u0142ustych, np. pieczonych rybach, t\u0142ustym mi\u0119sie, daniach z majonezem dobrym wyborem b\u0119dzie bia\u0142e pe\u0142ne wino z wy\u017csz\u0105 kwasowo\u015bci\u0105, np. Chardonnay.<\/p>\n

Mi\u0119so grillowane dobrze smakuje z winem czerwonym, np. Rulandskim Modrym lub Dornfelderem.<\/p>\n

Dania mocniej przyprawione b\u0119d\u0105 smakowa\u0142y dobrze z pe\u0142nym, dojrza\u0142ym winem, np. Frank\u00f3wk\u0105 , Cabernet Sauvignon lub Merlotem.<\/p>\n

Wyj\u0105tek stanowi imbir, kt\u00f3ry pasuje do wina bia\u0142ego, np. Traminu.<\/p>\n

Do s\u0142odyczy pija si\u0119 wina s\u0142odkie i dojrza\u0142e.<\/p>\n

Co do wina? Najlepiej oczywi\u015bcie sery! Dobrze jest \u0142\u0105czy\u0107 wino i ser z tej samej kategorii wiekowej i dojrza\u0142o\u015bci, a wi\u0119c: \u015bwie\u017cy ser \u2013 smakuje dobrze z m\u0142odym bia\u0142ym winem, hermelin i sery ple\u015bnowe \u2013 z winami czerwonymi, a sery z ple\u015bni\u0105 niebiesk\u0105 \u2013 albo z dojrza\u0142ymi winami czerwonymi albo z naturalnie s\u0142odkimi winami bia\u0142ymi, natomiast ser twardy \u2013 ze \u015bwie\u017cym bia\u0142ym winem.<\/p>\n

Uff, na dzi\u015b to koniec mych alkoholowych wynurze\u0144. Mam nadziej\u0119, \u017ce cho\u0107 troch\u0119 sobie i Wam rozja\u015bni\u0142am podstawowe poj\u0119cia na temat wina z Republiki Czeskiej.<\/p>\n

\"Czeskie<\/p>\n

Na deser<\/h3>\n

PS Je\u015bli temat Was interesuje, z rado\u015bci\u0105 polecam kilka przydatnych \u017ar\u00f3de\u0142:<\/p>\n

Seria filmik\u00f3w o winach GLOG:<\/strong><\/p>\n

https:\/\/www.stream.cz\/porady\/glog<\/a><\/p>\n

Blog Studio Wina, a na nim artyku\u0142y o historii win w Republice i ich klasyfikacja<\/strong>:<\/p>\n

Wina czeskie i morawskie<\/a><\/p><\/blockquote>\n