Kiedy\u015b pisa\u0142am, \u017ce ten blog powsta\u0142, by zrozumie\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107. Pozna\u0107, opisa\u0107, dowiedzie\u0107 si\u0119, zobaczy\u0107 jej \u015blady widoczne dzisiaj.<\/p>\n
To by\u0142o dawno temu. Sporo czasu up\u0142yn\u0119\u0142o.<\/p>\n
Ale pomys\u0142 nie znikn\u0105\u0142. Z czasem jego sens sta\u0142 si\u0119 dla mnie jeszcze wyra\u017aniejszy.<\/p>\n
Nie jestem jeszcze do ko\u0144ca pewna, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 ostateczny efekt tego pomys\u0142u. Projekt jednak jest. Znale\u017a\u0107 \u015blady, kt\u00f3re wida\u0107 i te, kt\u00f3re przykry\u0142 kurz. Zobaczy\u0107 to, co by\u0142oby oczywiste dla dziadk\u00f3w, pradziadk\u00f3w, babek i przodk\u00f3w, zobaczy\u0107 to, co dzieje si\u0119 dzisiaj, ich oczami.<\/p>\n
Ale \u017ceby to zrobi\u0107, najpierw musz\u0119 pozna\u0107 ich historie. Ich wybory, decyzje, spojrze\u0107 na ich \u015bwiat, ich oczami, moimi oczami, zrozumie\u0107 \u015bcie\u017cki, jakimi pod\u0105\u017cali, dok\u0105d zmierzali, gdzie b\u0142\u0105dzili i dok\u0105d trafili, co zrozumieli, czego si\u0119 nauczyli. Zebra\u0107 historie. Opisa\u0107.<\/p>\n
Zaczn\u0119 najbli\u017cej.<\/p>\n
Niewiele jest takich dom\u00f3w. Ale to jest tak, \u017ce gdy w nim wyrastasz, wydaje ci si\u0119, \u017ce ka\u017cdy jest taki, jak tw\u00f3j. Dom, kt\u00f3ry jest schronieniem, bo mieszkaj\u0105 w nim ludzie, kt\u00f3rych kochasz, ludzie, kt\u00f3rzy przywitaj\u0105 u\u015bmiechem ciebie i ka\u017cdego, kogo w progi domu przyprowadzisz. Ludzie, kt\u00f3rych duch unosi si\u0119 w murach jeszcze d\u0142ugo po tym, gdy je opuszcz\u0105. Dom, jakich ma\u0142o i dom, kt\u00f3ry jest skarbem, kt\u00f3ry w tobie \u015bwieci, kt\u00f3ry uwa\u017casz za najoczywistsz\u0105 oczywisto\u015b\u0107, dop\u00f3ki nie zauwa\u017cysz, \u017ce inni go nie mieli.<\/p>\n
By\u0142o ich dw\u00f3ch. Starszy i m\u0142odszy. Ojciec surowy, ale sprawiedliwy. Zawsze wiedzieli, dlaczego i za co obrywali. Matka by\u0142a inna \u2013 jej r\u0119k\u0105 z mork\u0105 szmat\u0105, kt\u00f3ra wali\u0142a gdziekolwiek i jakkolwiek, wzbudza\u0142a w ch\u0142opcach strach jeszcze wiele lat po tym, gdy przero\u015bli i r\u0119k\u0119, i matk\u0119. To jednak nie by\u0142o cz\u0119ste. W domu przecie\u017c zazwyczaj si\u0119 rozmawia\u0142o, t\u0142umaczy\u0142o, wyja\u015bnia\u0142o. Matka wierzy\u0142a, \u017ce si\u0142a rozumu i serca jest zdecydowanie silniejsza ni\u017c strach.<\/p>\n
Wpoili im poczucie prawo\u015bci. Sprawiedliwo\u015bci. Gdziekolwiek nie zawitali, to im zawsze ju\u017c towarzyszy\u0142o. No i jeszcze gdzie\u015b pob\u0142yskiwa\u0142a wolno\u015b\u0107, to poczucie, \u017ce kiedy\u015b, gdzie\u015b, w ko\u0144cu na nich czeka. Rano matka budzi\u0142a, a wstawaniu towarzyszy\u0142o w\u0142\u0105czone radio. Z Bydgoszczy, bo z rana puszczali dobre kawa\u0142ki. Je\u015bli zagrali co\u015b naprawd\u0119 dobrego \u2013 to musia\u0142 by\u0107 dobry dzie\u0144. I nie by\u0142 straszny nawet potw\u00f3r z szafy, kt\u00f3rym straszy\u0142a niegrzeczne dzieci pani z przedszkola.<\/p>\n
Doro\u015bli szybko. Szybciej, ni\u017c rodzice tego oczekiwali. Ale to ju\u017c tak jest, \u017ce dobre umyka za szybko, nawet je\u015bli w trakcie si\u0119 d\u0142u\u017cy. Na ko\u0144cu i tak \u017ca\u0142ujesz, \u017ce ju\u017c min\u0119\u0142o.<\/p>\n
Wieczorami szumia\u0142o radio. Wolna Europa. Dziadek s\u0142ucha\u0142. Mi\u0119dzy trzaskami podobno wys\u0142uchiwa\u0142 i wy\u0142apywa\u0142 strz\u0119pki prawdy. Bo prawda by\u0142a towarem deficytowym i nikt za wiele jej nie mia\u0142. Sklepy by\u0142y puste, i ludzkie serca te\u017c bywa\u0142y puste. A radio niemieckie, kt\u00f3re z powodzeniem odbiera\u0142o na falach \u015brednich, podawa\u0142o dobr\u0105 pogod\u0119. By\u0142a z jakiego\u015b powodu du\u017co bardziej wiarygodna ni\u017c ta lokalna.<\/p>\n
W wakacje nigdy bez radia nie je\u017adzili. Towarzyszy\u0142o im gdzie\u015b zawsze, gra\u0142o w tle, szumia\u0142o, gdy brakowa\u0142o s\u0142\u00f3w, gra\u0142o, gdy spali.<\/p>\n
Bracia nie byli tacy sami. Starszy przepe\u0142niony idea\u0142ami, nie rozumia\u0142, dlaczego inni nie s\u0105 tacy, jak on. Nieska\u017cony nieprawo\u015bci\u0105, nie rozumia\u0142, jak ludzie mog\u0105, jak to si\u0119 dzieje, dlaczego \u015bwiat staje na g\u0142owie. Poczucie niezrozumienia i bezsilno\u015bci czasem go pod\u0142amywa\u0142o, ale te\u017c nape\u0142nia\u0142o z\u0142o\u015bci\u0105 i niezrozumieniem ludzi o innych pogl\u0105dach.<\/p>\n
M\u0142odszy te\u017c by\u0142 idealist\u0105. Tak samo jak starszy brat, wierzy\u0142 w lepszy \u015bwiat, ale wierzy\u0142 inaczej, a brak zrozumienia i lekcewa\u017cenie nieraz ich por\u00f3\u017cni\u0142o \u2013 mimo tego, \u017ce w gruncie rzeczy oboje nie\u015bli w sobie ten sam dom.<\/p>\n
\u015awiat si\u0119 zmienia\u0142. W ko\u0144cu doczekali si\u0119 wolno\u015bci. Radio Wolna Europa przesta\u0142o gra\u0107, chocia\u017c prawda nadal pozosta\u0142a towarem deficytowym. Pojawi\u0142y si\u0119 jednak inne radiostacje, zwi\u0105zane z nimi, zwi\u0105zane z Solidarno\u015bci\u0105, zwi\u0105zane z lud\u017ami.<\/p>\n
To by\u0142o jak objawienie. Poczucie szcz\u0119\u015bcia. Rado\u015b\u0107, wolno\u015b\u0107 i to niesko\u0144czone, wszechmocne uczucie, \u017ce wszystko jest mo\u017cliwe, \u017ce wszystko \u2013 jeszcze przed nimi. Do radia trafili troch\u0119 przez przypadek, troch\u0119, bo od zawsze to radio, media, gdzie\u015b w tle im towarzyszy\u0142y.<\/p>\n
Radio. Miejsce, kt\u00f3re w nowym \u015bwiecie promieniowa\u0142o zmian\u0105, wolno\u015bci\u0105 i rado\u015bci\u0105 \u017cycia. M\u0142odzi ludzie, kt\u00f3rzy wierzyli, \u017ce mog\u0105 wszystko, czego tylko zapragn\u0105, \u017ce wszystko jest na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki. A dzi\u0119ki muzyce duch podr\u00f3\u017cowa\u0142 i przenika\u0142 szybciej i dalej. Lutowanie kabelk\u00f3w i montowanie program\u00f3w uros\u0142o z przyziemnych prac do rangi czynno\u015bci niemal \u015bwi\u0119tej.<\/p>\n
I jest do dzisiaj. Oboje s\u0105 dzisiaj doro\u015bli.<\/p>\n
Wolno\u015b\u0107 w ko\u0144cu nasta\u0142a.<\/p>\n
A radio nadal gra. Ju\u017c nie Wolna Europa, ju\u017c nie Solidarno\u015b\u0107, chocia\u017c deficyt na prawd\u0119 niestety nadal jest aktualny.<\/p>\n
Czasem w\u0142\u0105czam i s\u0142ucham.<\/p>\n
To taki dobry spos\u00f3b na to, gdy jestem daleko \u2013 by znowu poczu\u0107 si\u0119, jak w domu.<\/p>\n
*pierwszy z serii wpis\u00f3w o przodkach. Aluzje co do os\u00f3b b\u0119d\u0105 zrozumia\u0142e tylko dla tych, kt\u00f3rzy ich znaj\u0105. Nie wszystkie wydarzenia opisane w tej serii s\u0105 udokumentowane, bo cz\u0119\u015b\u0107 oparta b\u0119dzie na moich wspomnieniach, opowie\u015bciach i powiastkach rodzinnych. Dla nieznajomych \u2013 gratka by\u0107 mo\u017ce ciekawej opowie\u015bci. Dla bliskich \u2013 zagadka dotycz\u0105ca ich w\u0142asnej przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"